De eigenzinnige Bronstring-variant

Het april-nummer van het tijdschrift Dammen bevat onder meer een interview van Jan Wielaard, Parool-journalist èn groot damliefhebber, met Evert Bronstring....

Nu is het geenszins mijn bedoeling op deze plek een samenvatting van voornoemd interview te geven. Maar één enkele passage wil ik de lezer niet onthouden, omdat zij een verhelderend licht werpt op de twee partijen die hieronder besproken worden. Over de in die beide duels gehanteerde openingsvariant zegt Bronstring namelijk:

'Eén van mijn fraaiste studies heb ik toegepast in een partij die ik won van Johnny de Leeuw in de halve finales van 1992. Die variant (..) is jarenlang onder de hoed gebleven. Ik heb hem nog aan Jannes gepresenteerd voor zijn WK-match (in 1983 -TS) tegen Wiersma.'

Maar Van der Wal legde de aangeboden studie naast zich neer, omdat hij de variant niet vertrouwde. 'Die studies van Evert zijn zo onbetrouwbaar als een wespennest. Zo'n jongen als Wiersma is te zwaar om zo'n primitieve studie tegen te gebruiken; die vindt achter elkaar het lek', moet - aldus Bronstring - zo ongeveer Van der Wals reactie zijn geweest.

Of de variant-in-kwestie, die gebaseerd is op de beroemde partij Leclair-Andreiko (Brinta-toernooi 1967), inderdaad een 'lek' bevat, zou ik niet durven zeggen - daarvoor ben ik (nog) onvoldoende in deze specifieke materie ingevoerd. Feit is dat Bronstring zèlf twee prachtige winstpartijen aan zijn openingsstudie te danken heeft!

Bronstring-De Leeuw (halve finales NK 1992)

1.33-28 18-22 2.38-33 12-18 3.42-38 7-12 4.32-27 19-23 5.28x19 14x23 6.35-30 20-25 7.30-24 1-7 8.34-29 23x34 9.40x29 10-14 10.24-20 15x24 11.29x20 14-19 12.20-15 19-23

Voor de hand liggend maar verre van gedwongen. Zwart kan namelijk ook reageren met het vereenvoudigende 11/12...17-21 enz.; was dàt wellicht het bezwaar dat Van der Wal tegen deze variant had?

13.45-40 5-10 14.40-34 10-14 15.34-30 25x34 16.39x30 14-19 17.44-39!

Met 19 op 14 en 38 nog op 42 ging het in Leclair-Andreiko verder met 16.43-39 14-19 17.39-34 9-14 18.33-29 3-9?? 19.44-40!, waarna Andreiko zowaar moest offeren (19...17-21? 20.30-24!!, 21.29-24! en 22.37x10 +). Onder de gegeven omstandigheden echter verdient de door Bronstring ingenomen opstelling de voorkeur.

17...9-14 18.50-44!

Eén van de pointes van het witte openingsspel bestaat hìeruit dat hij de tegenstander verplicht veld 28 te bezetten. Zo zou zwart na 18...17-21(?) 19.38-32!! met de dreiging 20.30-24 en 21.33-28 + geconfronteerd worden. En na 18...3-9 19.47-42! is 19...17-21? uitgeschakeld door 20.30-24!! +.

18...23-28 19.47-42!

Maakt op 17-21 de dubbele ruil 31-26x27x27! mogelijk; opvangen met 12-17?? en 17x28 is dan verboden vanwege het damzetje 24/25.27-21! en 25/26.37-31 +.

19...3-9 20.44-40 17-21 21.31-26! 21x32 22.38x27 22x31 23.36x27 18-22* 24.27x18 13x22 25.42-38 11-17 26.40-34 19-23 27.30-24!

Het startsein tot een levensgevaarlijke (tegen)aanval op de zwarte linker vleugel. Overigens ging ook van 27.30-25! grote, zoniet winnende kracht uit.

27...14-20 28.34-30! 20x29 29.33x24 8-13 30.39-34 9-14 31.30-25 2-8 32.43-39 12-18 33.38-33 7-12 34.41-36

Zie diagram 1

34...17-21 35.26x17 22x11 36.33x22 18x27 37.24-20 14-19 38.39-33

Vlecht de combinatieve dreiging 39.36-31!!, 40.46-41! en 41.33-29 enz. in de stand.

38...12-18 39.37-31 27-32

En nu dreigde er na het slaan opnieuw 41.36-31!! enz.

Tot zover heeft Bronstring het voorbeeldig gespeeld. Helaas zal door zijn volgende zet de winst - zij het heel even - op losse schroeven komen te staan:

40.48-43?! 23-28! 41.33x22 18x27 42.31x22 32-37 43.36-31 37x26 44.34-29 26-31 45.29-24 19x30 46.25x34 31-37 47.43-38 8-12? Maar nu is alles weer in orde. Na 47...13-19! heb ik geen winst voor wit gevonden.

48.20-14 12-17(??) Het zwarte verzet stort in. Taaier was 48...12-18, hoewel wit na 49.22-17! 11x22 50.14-10! altijd gaat winnen; een enkel voorbeeldje: 50...22-28 51.10-5 28-32 52.38x27 37-42 53.34-29! 16-21 54.27x16 18-22 55.49-43! 22-27 56.43-38 42x24 57.5-19 en zwart is kansloos.

49.38-32! 17x28 50.32x41 28-33 51.14-10 11-17 52.10-5 33-38 53.5-37 16-21 54.37-26

Zwart geeft het op.

Ontegenzeggelijk een fraaie winstpartij, deze 44ste van de in totaal 50(!) Bronstring-partijen die bij het interview in Dammen staan afgedrukt. Maar de competitiepartij die de Leidenaar een kleine drie jaar later van voormalig NK-finalist René Boulonois won ('SV 47'), maakt op mij nog méér indruk.

Bronstring-Boulonois (clubcompetitie 1994/1995)

1.33-28 18-22 2.38-33 12-18 3.42-38 7-12 4.32-27 19-23 5.28x19 14x23 6.35-30 20-25 7.30-24 1-7 8.34-29 23x34 9.40x29 10-14 10.24-20 15x24 11.29x20 14-19 12.20-15 19-23 13.45-40 9-14 14.40-34 13-19

De eerste wezenlijke afwijking van de vorige partij.

15.34-30 25x34 16.39x30 8-13 17.44-39 23-28?! Gooit de knuppel in het hoenderhok.

18.50-45 2-8 19.45-40

Opmerkelijk genoeg laat wit het sluiten van veld 42 ditmaal achterwege.

19...5-10 20.30-25 17-21 21.40-34 21x32 22.38x27 3-9 23.34-29!

Stelt de dreiging 24.25-20! enz. aan de orde.

23...19-23 24.29-24 14-19

Het enige alternatief voor de tekstzet bestond uit 24...23-29. Maar de ongewone klaverblad-opsluiting waar zwart na 25.24-20! enz. in verzeild raakt, laat evenmin veel hoop op een goede afloop. 25.43-38 19x30 26.25x34 10-14 27.48-43

Zie digram 2

27...14-19

Hierna beslist Bronstring de partij met behulp van een prachtige offerwending. Maar zwart stond al verloren, zoals de volgende geestige spelgang moge illustreren: 27...12-17 28.38-32! 7-12 29.34-30! 17-21 30.30-25 11-17 31.49-44 6-11 32.44-40 21-26 33.40-35 17-21 34.47-42! (veel chiquer nog dan 34.33-29 enz.) 34...13-19 (want na 34...11-17 35.42-38 kan zwart het met een bord vol stukken opgeven) 35.25-20! 14x25 36.33-29 23x34 37.32x3 21x32 38.37x6 26x48 39.39x30 48x39/25x34 40.6-1 25x34/48x39 41.35-30! 34x25 42.1-7! 12x1 43.3x48 +.

28.38-32! 19-24 29.34-30!! 24x35 30.49-44!

Schitterend gespeeld! 30...9-14 gaat niet wegens 31.33-29 +, en zelfs na 30...16-21 31.27x16 9-14 32.43-38! heeft zwart geen goede zet meer (32...14-19 33.33-29 23x43 34.32x14 43x32 35.37x17 11x22 36.14-10 +).

30...11-17 31.31-26 22x42 32.33x2 42-48 33.41-37 48x31 34.36x27 23-28 35.32x23 18x29 36.27-21 16x27 37.2-16

Zwart geeft het op.

Volgende week meer over Bronstrings beste prestaties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden