De computer als 'n secure meester

DIAGRAM 1 Zuid gever, allen kwetsbaar H72 B6 V987 7643 V104 9863 H94 A10753 1043 B2 H1052 B9 NWOZ AB5 V82 AH65 AV8 DIAGRAM 2 Oost gever, allen kwetsbaar AVB96 HV974 10 A5 854 732 -- 10653 AH9876 V H1082 VB643 NWOZ H10 AB82 B5432 97 DIAGRAM 3 West gever,...

Minder dan tien jaar geleden baarde Zia Mahmood tijdens een uitzending van de BBC opzien met de mededeling dat hij elk computer-bridgeprogramma uitdaagde met als inzet een miljoen pond.

De schaakwereld reageerde vorige maand geschokt door de overwinning van Deep Blue op wereldkampioen Kasparov. Tijdens het Cavendishtoernooi, drie weken geleden in Las Vegas, werd Zia benaderd door Matt Ginsberg, als onderzoeker van de kunstmatige intelligentie verbonden aan de universiteit van Oregon. Was het aanbod van Zia nog steeds van kracht?

Ginsberg heeft een afspeelprogramma geschreven (GIB = Goren in a box) dat volgens hem kan wedijveren met alle experts. Zia voelde nattigheid en stelde zich gereserveerd op. Kon het computerprogramma ook zijn eigen contracten uitbieden en tegenspelen? Was er sprake van een echte bridgewedstrijd tussen mens en computer? Zover is het nog niet, maar Ginsberg verzekerde dat over een jaar ook dat voor elkaar is. Zia tegen de computer wordt begin 1998 vervolgd.

Bridge op de computer neemt nooit de plaats in van echt bridge. Het spookbeeld van vier spelers in aparte hotelkamers achter een beeldscherm bekoort niemand.

Toch speelt de computer een belangrijke rol bij de ontwikkeling en verspreiding van bridge. Instructie en training kunnen goed uitgevoerd worden met hulp van de pc. Links en rechts verschijnen programma's waarmee de bridgestudent aan zijn vaardigheid kan sleutelen.

In Progress 1 & 2, een uitgave van Alpha Bridge, wordt geschaafd aan de afspeel- en tegenspeeltechniek. De 100 spellen op elke diskette zijn ontleend aan 'Bieden en Spelen met Berry', de leerboeken geschreven door wereldkampioen Berry Westra. Als je tijdens het spelen van een spel een fout maakt reageert de computer als een secure leermeester. Een vraag wordt gesteld en de speler kan het speelplan herstellen.

Ook bridgers surfen op het net. Om bridge wereldwijd te volgen zonder duizenden vliegkilometers te maken is er het Internet. Je logt in en verplaatst je naar de grote kampioenschappen in alle werelddelen. In de afgelopen twee weken voerde deze reis naar Hongkong, Kaapstad en New Orleans. Daar werden de landen bekend die in oktober hun zone vertegenwoordigen tijdens het WK in Tunesië. Nederland kan zich daarbij voegen door bij de eerste vijf te eindigen in het EK dat volgende week in Montecatini begint.

Afspelen is het onderdeel van bridge waarin elke speler op zichzelf is aangewezen. De partner leunt als dummy relaxed achterover en voert slechts de orders van de leider uit.

Met oefenspellen op de computer leert elke bridger de speelfiguren te herkennen en een goed speelplan te maken.

In Progress 1 komen onderwerpen als communicatie, troefcontrole, eliminatie met ingooi en de gevaarlijke hand aan de beurt. In alle spellen is een 100% oplossing. Bij een fout tikt de computer de speler direct op de vingers.

Zie diagram 1

Zuid speelt 3SA. West komt uit met 2, de vierde van boven. Oost speelt B en de leider wint de eerste slag met V. Met de ruiten drie-twee (of vier-twee met B of 10 sec) zijn er vier ruitenslagen. Met twee klaveren- en schoppenslagen samen acht, een slag te weinig voor 3SA. De snit op V is een kans voor de negende slag. Doe dat en Progress geeft een foutmelding. Er is een betere speelwijze.

De leider begint met A en V. De kleur zit drie-twee verdeeld. Ook H. Een leider die de vierde ruiten incasseert wordt door de computer gestopt. Wat is er mis?

Om in te zien waarom de vierde ruiten niet mag worden gespeeld het winnende speelplan: Als de leider na drie keer ruiten A speelt en met klaveren van slag gaat, mag west H en 10 maken, waarop uit zuid een ruiten kan worden afgegooid. Daarom geen vierde keer ruiten.

West is ingegooid; hij kan geen schoppen spelen en steekt met een kleine harten over naar A in oost die 9 op tafel legt, B, V en H. Nu wordt de vrije ruiten uit de dummy gespeeld waarop een kleine schoppen uit zuid weggaat. De leider speelt B voor H in west en A en V zijn de achtste en negende slag.

Zone 4 van de Wereld Bridge Federatie wordt gevormd door Afrika, het Midden Oosten en een gedeelte van Azië. India maakte tijdens de kwalificatiewedstrijden voor het WK grote indruk en won overtuigend.

In diagram 2 maakten beide leiders een slag te weinig. De Indiase leider lag daar niet wakker van; hij maakte elf slagen in 4 en verloor een nietige overslag. Voor de Egyptische leider was de twaalfde slag van groot belang, hij speelde 6!

Zie diagram 2

westnoordoostzuid

-- -- pas pas

1 2 pas 4

pas pas pas

westnoordoostzuid

-- -- pas pas

3 4 pas 4SA

pas 5 pas 6

pas pas pas

Op beide tafels kwam west uit met A en vervolgde met een kleine ruiten getroefd met H. Ook de derde slag verliep identiek. Beide leiders speelden V en kwamen tot de conclusie dat hierna niet meer dan elf slagen gemaakt konden worden. Bij een ruitenintroever in noord troeft oost over.

De fout opgemerkt? Als de leider in de derde slag een kleine harten uit de dummy speelt voor A in zuid kan hij een ruiten troeven met V en 9 voorspelen uit de dummy. Het maakt niet uit of oost dekt met 10 of een kleine harten speelt. De troeven van oost worden getrokken en de leider maakt vier troefslagen, twee ruitenintroevers, A en vijf schoppenslagen.

Indonesië, Taiwan, China en Japan speelden in 1996 een imponerende Olympiade. 'Het gevaar komt uit het oosten' leek werkelijkheid geworden. Tijdens de Pacific Asian Championships streden zij onderling. Taiwan bleek de sterkste. Er werd aanvallend en verzorgd bridge gespeeld. Diagram 3 toont beide Taiwanese paren in topvorm.

Zie diagram 3

westnoordoostzuid

1 pas 1SA pas

2 pas 3 pas

pas pas

Oost had niet veel overwaarde maar de verhoging naar 3 kwam op het juiste moment. Noord-zuid kregen nauwelijks de kans aan de bieding deel te nemen. Noord kwam tegen 3 uit met een kleine ruiten voor A in zuid. De hartenverliezer van west verdween op V en de leider kon zich permitteren om de schoppen verkeerd te kiezen. Met twee schoppenverliezers, A en A werd het contract eenvoudig gemaakt en mocht Taiwan plus 110 in oost-west noteren.

westnoordoostzuid

1 pas 1SA pas

2 pas pas 2

pas 3 pas 3

pas 4 pas pas

pas

Door de pas van oost op 2 kreeg zuid de kans met 2 het bieden open te houden. Noord, waarschijnlijk gestimuleerd door de secce A, perste er met 3 een manchepoging uit en 3 van zuid maakte de dubbele fit in de rode kleuren bekend. Noord had aan dit zetje genoeg om de manche te bieden.

West kwam uit met H voor A in noord. De leider stak over naar A om een kleine harten naar H te spelen. Oost won met A, speelde V en gaf west een ruitenintroever (met B). Dit betekende het einde van de verdediging, De leider kon een klaveren in noord troeven, de troeven trekken (met V8) en de schoppenverliezer uit zuid werd op de vijfde ruiten in noord opgeruimd. Ook op deze tafel een Taiwanese plusscore : +420.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden