De charismatische klusjesman van Oranje

Waarom wordt een hockeytrainer coördinator bij de voetbalbond? De vraag werd Hans Jorritsma (49) honderden malen gesteld na zijn aanstelling bij de KNVB....

WILLEM VISSERS

JOURNALISTEN lachten schielijk toen Hans Jorritsma anderhalf jaar geleden op weg naar een wedstrijd van Jong Oranje in Turkije flesjes water uitdeelde in de bus. Waren ze bij de KNVB nou helemaal gek geworden, een dure manager aantrekken voor dit soort werk. Zelfs op hoog niveau (Cruijff) woedde de discussie. Er waren zoveel gediplomeerde voetbaltrainers, waarom dan een hockeyman als technisch coördinator, zoals de functie van de teambegeleider officieel is omschreven.

Sindsdien is veel duidelijk geworden. Regelneef is een woord met een negatieve klank, maar het past bij de functie van Jorritsma. Hij chauffeurde de van vliegen afkerige Dennis Bergkamp een keer naar Parijs voor een interland, arrangeerde een verzoeningsgesprek tussen Hiddink en Davids bij hem thuis en bereidde met de bondscoach het hele traject voor tot en met het WK.

Opvallend waren de invulling van de uitgebreide begeleidingsstaf en de voorkeur voor rustige hotels die toch redelijk in de 'bewoonde wereld' liggen. De ploeg wilde rustig kunnen trainen, zonder constant 'last' te hebben van handtekeningenjagers. Vandaar dat Wassenaar (veld) en Noordwijk (hotel) volledig zijn gemeden.

Jorritsma heeft oog voor details. Toen dinsdag de vrouwelijke minister van sport van Prinsendom Monaco de training van het Nederlands elftal bezocht, bracht hij ook Davids en Bogarde bij haar. De twee dreigden te vergeten haar een hand te geven.

Als Kluivert op zijn vrije middag wil vissen, kan hij aan Jorritsma vragen een hengel te huren. Aron Winter: 'Hans doet alles voor ons.' Hij zou zelfs de praatpaal van de voetballers zijn. Winter: 'Hij heeft zoveel ervaring. Dat merk je aan zijn gedrag. Met problemen kun je inderdaad bij hem terecht, maar sommigen zullen toch eerder naar Koeman of Rijkaard stappen.'

De Amsterdammer is ook een perfectionist, die faam verwierf hij als bondscoach van de nationale hockeyploegen van Nederland en Pakistan. Niet alleen door zijn resultaten, ook door zijn manier van werken. Hij zorgde ervoor dat hockeyers voor belangrijke toernooien waren vrijgesteld van werk, om zo meer te kunnen trainen.

Jorritsma ging ver in zijn video-analyses en droeg Roberto Tolentino voor als staflid van de voetbalbond voor het WK. De conditietesten onder leiding van Jos Geysel en Luc van Agt waaraan de ploeg zich in de voorbereiding onderwierp, introduceerde hij al tien jaar geleden in het hockey.

'Superprofessioneel', noemt hockey-international Jacques Brinkman hem. 'Ik had hem heel hoog zitten als coach. Hij had iets aparts. Altijd een beetje zenuwachtig, en vooral charismatisch. Je vóelde het als hij op de tribune zat bij een wedstrijd. Net als bij Clinton of een andere persoonlijkheid, om wie je echt niet heen kunt.'

Juist daarom is Brinkman ook wel verbaasd over Jorritsma's rol. Als hockeytrainer was hij nogal nadrukkelijk aanwezig. Bij de voetbalinterlands is zijn werk juist voorbij. Hiddink is dan in charge, Jorritsma zit meestal naast de dugout te kijken, machteloos.

Want hoe uitgekiend de begeleidingsstaf ook mag zijn, als Kluivert een elleboogstoot uitdeelt aan Staelens en de rode kaart krijgt, helpen geen honderd begeleiders. Op de emoties in de sport heeft hij nog veel minder vat dan de coach.

Hiddink immers had Kluivert kunnen wisselen, omdat die tamelijk slecht speelde en vol frustraties zat. Jorritsma kon niets doen. 'Ik ben verbaasd dat hij zich zo in dienst stelt van een begeleidingsteam', zegt Brinkman.

Wereldkampioen Brinkman was bij Nederland - Nigeria en lette speciaal op zijn voormalige trainer. Jorritsma had hem al eerder verteld dat hij niet zijn hele leven gezien wilde worden als díe hockeycoach. Daarom was Jorritsma er ook helemaal niet zo rouwig om dat hij het WK hockey in Utrecht goeddeels miste door de besognes met het Nederlands voetbalelftal.

Jorritsma lacht minzaam op vragen over de kwestie-Kluivert. 'Ik geef geen antwoord', zegt hij, zoals hij na bijna alle inhoudelijke vragen zwijgt. En dat juist is voor Brinkman weer logisch. Toen Jorritsma nog trainer was, wilde hij ook niet dat zijn begeleiders met de pers praatten. Een staflid dient zijn werk in stilte te doen, de hoofdcoach is de spreekbuis.

Brinkman noemt Jorritsma de beste trainer uit zijn loopbaan: 'Als coach was hij verrassend. We wonnen in een groot toernooi de eerste wedstrijd eens met 5-1 en toen kwam hij 's avonds op onze kamer. Helemaal niets was goed geweest, terwijl wij dachten dat we wel aardig hadden gespeeld.'

Opvallend is dat Hiddink en hij opmerkelijk verschillen als coach. Hiddink heeft de naam een trainer te zijn van overleg, hoewel dat ook weer niet overdreven moet worden.

Brinkman: 'Jorritsma stond tamelijk ver boven de groep en ging niet met jan en alleman praten. Als persoon was hij moeilijk bereikbaar. Een dictator? Ja, zo zou je hem wel mogen noemen, hoewel hij soms wel overlegde met spelers. Wanneer je het als speler ergens niet mee eens was en voorzichtig ''ja maar. . .'' zei, dan was de wereld te klein.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden