De boze geesten van Euro '96 zijn teruggekeerd in de fles

De Ronde naar Frankrijk is nog maar net op gang en het Nederlands elftal heeft reeds een demarrage geplaatst die de overige ploegen in de zwak bezette WK-groep 7 naar adem doet snakken....

Van onze verslaggever

BRUSSEL

België werd met 3-0 verslagen en de boze geesten van het EK zijn teruggekeerd in de fles. Spelers en coach hebben zich niet alleen voorgenomen de schaduwen van Euro '96 te negeren, ze doen het ook. Eendrachtig, zelfverzekerd en met elan wordt sinds de zomer samengewerkt. Hiddink heeft een klomp goud in handen, zo lijkt het, en beschikt bovendien over een rijk arsenaal.

De spelers zijn jong, maar desondanks ervaren en hebben zich ten doel gesteld op het hoogst denkbare podium, de eindronde van een wereldkampioenschap, toe te slaan. Tot geluk van Hiddink heeft de groep geen strenge meester nodig. De internationals weten wat hen te doen staat en beschamen het vertrouwen van de coach niet.

De les van het EK '96 was een harde, maar een duidelijke. Alle spelers schikken zich in het ploegbelang, ook de reserves die in Brussel uitbundig reageerden op de zege. Vaak is de stemming binnen een elftal af te lezen aan de manier waarop spelers zich gedragen na een doelpunt. In Cardiff, Eindhoven en Brussel werd dertien maal collectief gejuicht en reageerde niet één international terughoudend.

Nooit eerder in de geschiedenis van het wereldkampioenschap startte Oranje een kwalificatiereeks met drie triomfen en met zo veel vertoon van macht. Het doelsaldo na de duels met Wales en België, 13 voor, 2 tegen, duidt op een grote aanvallende vaardigheid en een hechte verdediging.

Wel moet in aanmerking worden genomen dat Wales (82ste op de wereldranglijst) en België (42ste) in Europa geen gezaghebbende rol spelen. Ook van Turkije (31ste) heeft het Nederlands elftal weinig te duchten. De Turken verloren eerder dit seizoen met 2-1 van België en verspeelden zaterdag twee punten in Wales. Hiddink kan met een gerust hart op kerstvakantie gaan.

De verloedering van het Belgische voetbal kwam in het Koning Boudewijn-stadion aan het licht. Noord was zuid in alle opzichten de baas en het was goed verklaarbaar waarom Van Moer naderhand lijkbleek terugblikte op de 118de Derby der lage Landen.

België bleek op dezelfde wijze te zijn geprepareerd als de grasmat in het stadion, schijnbaar nonchalant en allesbehalve profesioneel, en leed een ontluisterende nederlaag. In 1960 won Nederland voor de laatste maal met een verschil van drie doelpunten in België (1-4). Twee jaar eerder had Oranje in Antwerpen zeven maal gescoord (2-7).

Zaterdag kon de nationale ploeg slechts worden verweten dat na het wegzenden van Renier het krachtsverschil niet in soortgelijke cijfers als in 1958 werd uitgedrukt. Zelfzuchtigheid stak bij de afwerking de kop op. De voornaamste boosdoener, Ronald de Boer, zocht de schuld naderhand openhartig en zonder omwegen bij zichzelf.

In één adem prees hij echter zijn ploeggenoten en wees hij erop dat er maar één belang is, dat van van het elftal. Voor wie in de zomer de sfeer van verwijten en tweedracht in Engeland proefde, deed het betoog weldadig aan.

De onvoorspelbare positiewisselingen van de aanvallers en de middenvelders zijn het voornaamste wapen geworden.Gecombineerd met de technische capaciteiten en de snelheid van de meeste spelers laat het elftal zich vergelijken met de EK-ploeg uit 1988. Acht jaar geleden beschikte Michels in West-Duitsland echter over spelers die tot de wereldtop konden worden gerekend, Gullit, Van Basten, Rijkaard en Koeman.

Zulke spelers heeft de huidige lichting (nog) niet afgeleverd. Daar staat tegenover dat de gemiddelde leeftijd aanmerkelijk lager is. De beste speler zaterdag was Seedorf, een twintigjarige, de oudste was de dertigjarige Jonk. De gemiddelde leeftijd van de dertien spelers die Hiddink zaterdag inzette, is 25,2 jaar. Over anderhalf jaar in Frankrijk zullen de meesten de leeftijd hebben bereikt waarop doorgaans de top wordt bereikt, rond 28 jaar.

Niet veel nationale ploegen herbergen bovendien zoveel spelers die zich internationaal, bij hun clubs, al hebben gemanifesteerd. En niet veel bondscoaches kunnen het zich permitteren een speler als Kluivert, zoals in Brussel het geval was, buiten het elftal te laten.

Met jaloezie zal Van Moer zaterdag het reservoir van Hiddink hebben geïnspecteerd. De kuitenbijter van weleer speelde in de dagen die aan de interland voorafgingen een schimmig spel, maar deed uiteindelijk wat iedereen verwachtte: hij formeerde een elftal met een vijfmans-defensie en droeg de middenvelders op mee te verdedigen.

Wat ze verzuimden, was elkaar rugdekking te geven of adequaat te reageren op tegenstanders (Seedorf, Ronald de Boer, Cocu, Winter, Bergkamp) die zich uit de linies losmaakten. De Belgische backs wisten zich geen raad en de speler die geacht werd de verdediging te organiseren, Van Meir, bracht er niets van terecht. De buitenspelval bleek bovendien onklaar te zijn en overtredingen werden geschuwd. De Belgen maakten er, evenals Nederland, slechts vijftien.

De 118de was een duffe Derby, door het opzienbarende krachtverschil vooral. De oude tijden van de Hel van Deurne, met vurige ontmoetingen tussen twee rivalen, herleefden nimmer in het Koning Boudewijn-stadion. Ook op voetbalgebied is België een land in opperste verwarring. Hiddink heeft goud in handen, collega Van Moer moet zich tevreden stellen met oud ijzer.

Paul Onkenhout

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden