Reportage Max Verstappen

De Belgische roots van Max Verstappen

Formule 1-coureur Max Verstappen heeft een Nederlandse licentie, vanwege vader Jos. Maar hij groeide op in België, het land van moeder Sophie. Op zoek naar zijn roots in het land waar hij dit weekeinde weer racet, op Spa-Francorchamps.

Het oude centrum van Maaseik. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

In het kantoor van Paul Kumpen in het Belgische Hasselt is er niets dat ook maar een beetje doet denken aan Max Verstappen (20). Of het moeten de miniatuurraceauto’s in de eikenhoutenkast zijn. ‘Nee, dat zijn van die oude dingen van mij’, zegt Kumpen, de peetvader van Verstappens moeder Sophie.

Toevallig vond hij laatst een foto in zijn huis in Frankrijk met daarop Max en zijn broer Robert (Verstappens opa) toen Verstappen zo’n 4 jaar oud was. ‘Dat is ook het enige’, benadrukt hij. ‘We zijn trots op hem en hij weet dat wij familie zijn, maar wij belasten hem niet.’ 

De Belgische Kumpens hoeven niet zo nodig van de daken te schreeuwen dat Verstappen de helft van hun genen heeft, terwijl zijn Nederlandse kant sinds zijn Formule 1-debuut drie jaar geleden juist onophoudelijk in de schijnwerpers staat. De tienduizenden Nederlanders die dit weekeinde afreizen naar de Ardennen om Verstappen aan te moedigen bij de Grote Prijs van België zien hem als een volwaardig landgenoot. Er staat een Nederlandse vlag op zijn auto. Hij is de eerste Nederlander die een GP won. Hij is de zoon van Jos Verstappen, nog steeds de Nederlander met de meeste F1-races achter zijn naam.

Paul Kumpen, peetvader van Max’ moeder Sophie. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Thuisrace Spa-Francorchamps

Maar Verstappen is ook het kind van Sophie Kumpen, telg van een bekende Belgische ondernemersfamilie met minstens zoveel racebloed als de Verstappens. Sterker: de race op het circuit van Spa-Francorchamps zal voor hem altijd meer een thuisrace zijn dan een Nederlandse GP ooit kan worden.

Verstappen werd geboren in een ziekenhuis in Hasselt, op een uur rijden van het circuit. Hij groeide op in het Belgische grensdorp Maaseik tot hij eind 2015 verhuisde naar Monaco. Zodoende heeft hij nog geen minuut in Nederland gewoond. In zijn eerste Formule 1-seizoen reisde hij de wereld over met een Belgisch paspoort. Zijn kartdebuut maakte hij op de kartbaan in Genk.

Max ging op steenworp afstand van zijn ouderlijk huis in Maaseik naar kleuterschool De Beverburcht en vervolgens in dezelfde plaats naar de basisschool. Zijn middelbareschooltijd begon Verstappen op de Maaseikse school Mosa-RT (in Verstappens tijd nog Scholengemeenschap Harlindis en Relindis) van directeur Koen Baerts.

Verstappen zat twee jaar op de school, tot zijn racecarrière niet meer te combineren was met regulier onderwijs en hij naar de topsportschool in Sittard trok. Toen schooldirecteur Baerts voor het eerst de oranje zee aan mensen zag die jaarlijks voor zijn oud-leerling naar het circuit van Spa-Francorchamps trok, knipperde hij even met zijn ogen.

Kleuterschool De Beverburcht in Maaseik. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

‘Belg’

‘Ik vond dat heel apart. Ik beschouwde hem nooit als een Nederlander’, zegt hij. Voor Baerts is Verstappen een Belg: ‘Hij is opgegroeid in het Belgische schoolsysteem. Op school had hij ook voornamelijk Belgische vrienden die hij kende vanaf de basisschool en hij profileerde zich nooit echt als Nederlander.’

Verstappens gymleraar Jean-Pierre Schiepers herinnert de Formule 1-coureur als een onopvallende, bescheiden jongen die goed wist wat hij wilde en vooral ook wat niet: ‘Ik organiseerde steevast een conditietest aan het begin van het jaar. Dat hoefde van hem niet.’

Baerts vult aan: ‘Ja, dat was Max. Zo van: waarom moet ik dat doen? Ik heb toch al een goede conditie? Hij was toen al veel bezig met karten en fitheid, en was snel volwassen. Dat komt ook door het racewereldje. Daarin bracht hij veel tijd door met volwassenen. Soms was hij voor wedstrijden twee weken afwezig. Dat mocht ook. We geven op onze school ruimte voor talent. Hij werkte veel zelfstandig vanuit het busje van Jos.’

Net als Baerts heeft gymleraar Schiepers Verstappen nooit als een Nederlander beschouwd. ‘Meer als Limburger’, zegt Schiepers. ‘Wij maken hier in het grensgebied dat onderscheid tussen Nederlanders en Belgen niet zo. Zo was het veertig jaar geleden al, toen ik hier naar school ging.’

Mosa-RT, de vroegere scholengemeenschap Harlindis en Relindis, waar Verstappen naar de middelbare school ging. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Verstappen voelt zich Nederlander

Directeur Baerts: ‘Limburgers hebben een beetje de nuchterheid van de Belgen en dat vlotte van Nederlanders. Dat zie je ook wel terug in Max. Ik denk dat wij hem in deze regio eerder als Belg zien. In Nederland, en ook in Antwerpen of Brugge, zien ze hem als Nederlander. Daar is hij vooral de zoon van Jos Verstappen.’

Verstappen zelf zegt in vragen over zijn nationaliteit zichzelf simpelweg als Nederlander te zien. Waarom? ‘Nou, ik voel me geen Chinees ofzo’, zei hij vorig jaar bij de GP van België. ‘Ik voel me gewoon een Nederlander.’

Vreemd is dat niet. Hij was in zijn jeugd veel te vinden in het nabijgelegen Montfort, het Limburgse plaatsje waar zijn vader Jos werd geboren. Of in Maasbracht, in de loods van dakbedekkingsbedrijf Pex, waar hij met de Nederlandse kartbroers Jorrit en Stan Pex met trapskelters over een natte vloer scheurde. De Pex-broers werden z’n boezemvrienden.

Het plein van het Belgische Maaseik, waar Verstappen opgroeide. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Scheiding

Wel kwam Nederland pas nadrukkelijker in zijn leven na de scheiding van zijn ouders in 2008, zegt sportjournalist Marc Cornelissen. Hij volgt voor de Vlaamse krant Het Belang van Limburg de Verstappens sinds het begin van de raceloopbaan van Jos Verstappen op de voet.

Voor de scheiding van zijn ouders was Verstappen meer een Belg, onder meer te horen aan zijn accent, aldus Cornelissen: ‘Hij zei toen nog Mònàco in plaats van het Nederlandsere Mónáco’. De Belgische tongval werd ingeruild voor een Limburgse toen hij na de scheiding bij zijn vader ging wonen. Hij trok letterlijk en figuurlijk dichter naar Nederland. Pal achter de witte villa waar hij met Jos woonde in Maaseik meandert de Maas als natuurlijke landsgrens.

Het nam allemaal niet weg dat hij via zijn moeder Sophie onlosmakelijk verbonden blijft aan de Kumpens, een gegoede Belgische ondernemersfamilie. Menig Belg kent de familie, zegt journalist Marc Cornelissen: ‘Ze zijn voornamelijk rijk geworden door de wegenbouw, hun naam is veel te zien langs onze snelwegen.’

Tuinmannen drukken zich op bij het huis waar Verstappen met zijn ouders woonde, voor de scheiding. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Belgisch racebloed 

Website De Rijkste Belgen schat het vermogen van de Kumpens op ruim 22 miljoen euro. Het racebloed stroomt in de familie net als bij de Verstappens door de aderen. Moeder Sophie was een begenadigd karter. Ze versloeg op de kartbaan onder anderen voormalig Formule 1-coureurs Giancarlo Fisichella en Jarno Trulli. Ook ontmoette ze er Jos.

In brede lijn heeft Verstappen de kalme, brave kant van zijn moeder en de grillige, uitgesproken kant van zijn vader. Cornelissen: 'Daar hoort wel een kanttekening bij. Sophie was voor kartwedstrijden altijd bloednerveus, echt een stresskip. Dat heeft Max niet. Buiten de auto heeft hij wel haar rust. Jos kon moeilijk alleen zijn op circuits. Max kan probleemloos het hele weekeinde in zijn eentje op de hotelkamer doorbrengen.'

Haar peetvader Paul Kumpen was rallycoureur. Zijn zoon Anthony racet al jaren in de Amerikaanse raceklasse Nascar. ‘Robert en ik zijn wel op wat latere leeftijd begonnen met racen. Het bedrijf kwam op de eerste plaats’, zegt Kumpen in het hoofdkantoor van zijn bedrijf in Hasselt, gestoken in een blauw maatpak.

Hij is op 69-jarige leeftijd nog volop actief in het Vlaamse bedrijfsleven. Racen is altijd zijn favoriete hobby geweest. Hij bezit nog zijn eigen team en is ondervoorzitter van de Belgische autosportbond KACB. Kumpen is trots op Verstappen, maar benadrukt meteen dat op Sophie en haar genen na de familie weinig heeft bijgedragen aan Verstappens succes.

Met vader Jos in de kart, waarmee het allemaal begon. Beeld ANP / Rob de Jong

Rol Jos Verstappen 

Kumpen: ‘In het hele Max-gebeuren moet te allen tijde de rol van Jos worden genoemd. Het is ongelofelijk knap wat hij heeft gedaan. Hij investeerde alles wat hij had om Max te krijgen waar hij nu is.’

Hij had vooral gedurende de karttijd van Verstappen geregeld contact met vader en zoon. Verstappen reed het grootste deel van zijn kartloopbaan namelijk met een Belgische racelicentie. ‘Soms moest er dan iets geregeld worden met de KACB’, zegt hij. Kumpen was daardoor al vroeg op de hoogte van het racetalent van Verstappen. Toen de coureur in 2013 naar de autosport overstapte, heeft Kumpen gepoogd Verstappen voor België te strikken.

‘Ik heb aan Jos gevraagd of ik Max bij de KACB mocht voorstellen voor het Belgische nationale team. Dat mocht van hem’, zegt Kumpen. Toen hij aanklopte bij het KACB-bestuur in Brussel, voelde hij meteen weerstand. ‘Ze twijfelden of hij wel Belg genoeg was. Het begon te schuren. Dan wordt het lastig.’ Verstappen koos uiteindelijk voor een Nederlandse racelicentie.

Of ze zich op het KACB-kantoor in Brussel nog weleens achter de oren krabben? Kumpen moet lachen. ‘Ach, als er iets negatiefs rond Max is, melden ze me dat meteen. Gelukkig heb ik vaker iets positiefs te vertellen.’

Nederlandse supporters

Kumpen begreep het besluit van Verstappen om voor Nederland te kiezen volledig: ‘Natuurlijk had ik hem als Belg graag hier gehouden. In Nederland lagen er alleen veel meer mogelijkheden voor hem. Jullie hebben multinationals als Shell, Randstad en Heineken als sponsors in de Formule 1. Jos had al zijn connecties in Nederland. En in België had hij nooit zoveel supporters op de been gekregen. Nederlanders kunnen zich soms heel fel achter iets scharen. Wij Belgen niet.’

Kumpen volgt de raceloopbaan van Verstappen tegenwoordig op afstand.  ‘Hij doet dingen op het circuit die anderen niet kunnen’, zegt hij trots. ‘Ik weet nog goed dat ik bij een Formule 3-race eens stond te praten met Sophie. ‘Ze zei: ‘Peetoom, hij kan net zo goed racen als Jos en hij heeft nog een voordeel: hij is in zijn hoofd gemakkelijker.’

Onderkant maatschappij

Hij hoopt dat Verstappen in de toekomst vooral zichzelf blijft. Het is ook iets dat zijn moeder hem op het hart drukt, zei ze twee jaar geleden in de krant Het Laatste Nieuws in een van haar zeldzame interviews. Ze werkte op dat moment bij hulpinstantie OCMW: ‘Ik zie de onderkant van de maatschappij. Ik vind het goed dat ik Max dat kan laten zien. Ik wil dat hij weet dat er ook een andere wereld is dan die van hem’, zei ze.

Het past volgens Paul Kumpen naadloos in de familiefilosofie. Hij loopt naar zijn bureau en pakt een geplastificeerd kaartje uit een bak waarop de familiewaarden staan. ‘Betrokken, verantwoordelijk, integer, leergierig en transparant’, dreunt hij op zonder spieken. ‘We pogen te leven volgens ons waardenpatroon. Ik zie het terug bij mijn vier kinderen. Ik weet dat mijn broer het ook heeft meegegeven aan zijn kinderen. Ik hoop dat het nog heel lang voortleeft in onze familie.’

Natuurlijke grens De Maas pal achter de witte villa. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.