WK Voetbal In Nederland opgeleide Belgen

De bedeesde Vlamingen gingen steeds meer op Bijlmer-boys lijken: ‘Die brutaliteit kan je goed gebruiken als voetballer’

Na de harde Hollandse school scoren deze Belgen nu op het WK in Rusland.

Jan Vertonghen in actie tijdens de wedstrijd België - Japan op het WK in Rusland Beeld EPA

Bijlmer-boys

Tip voor Belgen die bij Ajax komen spelen: bezig nooit de Vlaamse kreet ‘amaai’. ‘Dan word je recht in je gezicht uitgelachen.’ Aan het woord is Stanley Aborah, Belg met Ghanese roots en jeugdspeler van Ajax in de periode dat ook de verdedigers Thomas Vermaelen, Jan Vertonghen en Toby Alderweireld er rondliepen.

De drie verdedigers zijn zachtaardige jongens die in Amsterdam een stevige schil kregen. Aborah: ‘Bij Ajax en in de Bijlmer, waar we naar school gingen, zijn ze, nu ja, niet op hun mondje gevallen. In België is alles gemoedelijker, beleefder. Die brutaliteit zit er niet van nature in, maar kun je goed gebruiken als voetballer. Naast dat de opleiding van Ajax natuurlijk geweldig is voor je technische- en voetballende vermogens.’

De harde Hollandse hoofdstad was flink wennen. Alle drie hadden bovendien tegenslagen van verschillende grootte. Vertonghen verloor zijn vader, Alderweireld voelde zich het pispaaltje en Vermaelen vertrok met slaande deuren bij zijn eerste gastgezin.

Uiteindelijk vonden ze toch hun draai. Allen op hun eigen wijze. Alderweireld zette tatoeages op zijn armen, droeg een diamantje in zijn oor en las thuis de Bijbel. Vertonghen gebruikte zijn intelligentie en gevoel voor humor als wapen en legde het bovendien aan met het populairste meisje van de klas, Sophie, nog steeds zijn partner. Vermaelen focuste zich vooral op het perfectioneren van zijn spel en putte vertrouwen uit zijn toegenomen borstomvang.

Aborah: ‘Van bedeesde Vlamingen gingen ze wat meer op Bijlmer-boys lijken. Ook op het veld eisten ze meer op, werd het meer van ‘kijk naar mij’. Die periode heeft ze gevormd als mens.’

Pingelen, polijsten, perfectioneren

Al op jonge leeftijd werd Mousa Dembélé gegrepen door de Nederlandse manier van spelen en trainen. Thuis stond Studio Sport altijd op en bij GBA Antwerpen werkte hij met voormalig Oranje-international Simon Tahamata. ‘Hij bracht me de principes van de Hollandse School bij,’ vertelt Dembélé in het boek Sympathy for the devils. ‘Lekker veel balgevoel, pingelen, jezelf op de juiste wijze opstellen, hoe kaats je een bal, hoe neem je hem aan, welke beweging maak je wanneer. Dat soort trainingen kenden we in België niet. Hij communiceerde ook bijzonder open.’

Dembélé verkoos daarop het kleinere Willem II boven het grote Anderlecht. Daar werd verder geschaafd. Willem II-coach Robert Maaskant noemde hem ‘ongepolijst, inefficiënt en bescheiden. Hij stond open voor tips om meer te scoren, maar zei weinig terug. Zijn plat Antwerps was ook lastig te verstaan.’

Moussa Dembélé Beeld Getty Images

Toch bleek de spits niet te houden. Na een jaar belde Louis van Gaal met de moeder van Dembélé. Hij wilde haar zoon naar AZ halen om ‘hem op te leiden’. Hij werd er inderdaad multifunctioneler, sluwer en beter in het positiespel. Dembélé roemt Van Gaal als architect van de landstitel in 2009, maar noemt hem ook ‘bijzonder vermoeiend’, omdat het nooit goed genoeg leek te zijn. Na een goede wedstrijd met twee doelpunten kon hij hem nog steeds toebijten: ‘Twee doelpunten gemaakt, wie denk je dat je bent, Dembélé?’

Zelfs na vertrek uit de eredivisie kruiste er opnieuw een invloedrijke Nederlandse coach zijn pad. Martin Jol transformeerde de aanvaller bij Fulham tot veelzijdige middenvelder.

Zo was Dembélé eindelijk verlost van de druk om te scoren en kon hij zijn vele wapens in volle glorie etaleren. Daarbij nog altijd gevolgd door minimaal twee Nederlandse ogen: die van zijn Amsterdamse levensgezellin Naomi.

Apeldoornse afspraken

Het was vooral de waardering en het vertrouwen van AGOVV die Nacer Chadli en Dries Mertens in Apeldoorn deden ontluiken. Vertrouwen dat ze in de jeugdopleiding van Belgische topclubs gemist hadden vanwege twijfels over hun fysieke vermogens. AGOVV, inmiddels ter ziele, had de amicale, ambitieuze John van den Brom als coach. Die moest ze soms van het veld trekken na een training. Altijd wilden ze maar blijven trappen en anders het krachthonk in.

‘Zo ambitieus, die twee’, vertelt oud-ploegmaat Ramon Leeuwin. ‘Dat je als jonge, getalenteerde Belg in Apeldoorn gaat spelen bij een bescheiden eerstedivisieclub vind ik sowieso al tekenend. Dan wil je echt.’

‘Bescheiden en lief’, karakteriseert Leeuwin ze. ‘Maar op het veld hadden ze best bravoure. Dries was de kleinste, maar had de aanvoerdersband gekregen en droeg die rol met verve. Ook Nacer werd steeds beter. Ze pasten met hun technische, avontuurlijke spel uitstekend in Nederland.’

Dries Mertens Beeld BELGA

Leeuwin snapt nog steeds niet dat ze pas na drie jaar weggeplukt werden bij AGOVV. ‘Fysiek vond ik ze prima. Dries zette je echt niet zomaar van de bal af.’

Buitenspelers Chadli en Mertens waren elkaars concurrenten. Toch hielpen ze elkaar waar ze konden. Chadli trok zelfs bij Mertens in. Ze speelden ’s avonds in diens flatje mens-erger-je-niet of keken voor de twintigste keer Het Schnitzelparadijs om het Nederlands van Luikenaar Chadli te verbeteren. Ze dronken wat in café De Wilde Pieters, gingen ook nog samen op vakantie en maakten afspraken: Chadli zou later naar Bayern gaan, Mertens naar Barcelona.

FC Twente (Chadli), FC Utrecht en PSV (Mertens) waren de volgende haltes. Uit België kwam door de Hollandse jaren heen steeds meer interesse, maar dat beschouwden ze hardop als een stap terug.

Of het zo moest zijn maakten ze in dezelfde interland hun debuut: Mertens viel op 9 februari 2011 tegen Finland in voor Chadli. Die laatste speelt al jaren in Engeland, Mertens bij Napoli. Sinds een paar dagen is ook de laatste in Apeldoorn gemaakte afspraak afgevinkt: scoren op het WK.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.