voetbal Nederland - Noord-Ierland

De avond dat George Best beter was dan Johan Cruijff wordt 43 jaar later herleefd in Rotterdam

George Best (links) tijdens de interland Nederland - Noord-Ierland in de Rotterdamse Kuip, 13 oktober 1976. De wedstrijd eindigde in 2-2. Beeld Kick images/Ton den Haan

Op 13 oktober 1976 speelt George Best met Noord-Ierland in de Kuip tegen Nederland met Johan Cruijff, 2-2. Donderdagavond, 43 jaar later later, treffen de ploegen elkaar opnieuw in de Rotterdam. 

‘Hahaha’. Willy van de Kerkhof begint te schaterlachen als hij alleen al hoort dat de vragen zullen gaan over Nederland – Noord-Ierland uit 1976. Want ja, nu is dat best lachen. Toen niet, nee.

‘Ik werd hartstikke gek van George Best. Wat gebeurt hier in godsnaam, vroeg ik me af. Elke keer als ik dacht de bal te hebben, ging hij weer de andere kant op, was hij alweer weg. Het is de enige keer in mijn leven dat ik helemaal ben weggespeeld.’

Bondscoach Jan Zwartkruis had de middenvelder Van de Kerkhof gevraagd voor deze speciale gelegenheid rechtsback te willen spelen tegen de hangende linksbuiten van Noord-Ierland, de na drie jaar in de nationale ploeg teruggekeerde George Best. ‘Hij vond mij de geijkte persoon om tegen Best te spelen. Mijn eerste reactie was: geen probleem. Het maakte mij niet uit.’

Maar dat was dus voor de wedstrijd. De kranten schreven de volgende dag dat Van de Kerkhof meermaals tussen de benen door was gespeeld. ‘Dat zou heel goed kunnen’, diept hij op uit het geheugen. Dat moet dan wel in de eerste helft zijn gebeurd, want tijdens de rust vroeg Van de Kerkhof aan Zwartkruis of hij hem alsjeblieft wilde wisselen. Wim Jansen nam de bewaking van Best over en toen ging het beter.

Zaligverklaring

George Best. Wat kan hij nog, is de vraag in die dagen? Hij is dan pas 30, maar hij leeft zwaar, verslaafd als hij is aan drank en vrouwen. Johan Cruijff is 29. Hij geldt als de beste voetballer van de wereld. Twee coryfeeën van hun generatie ontmoeten elkaar in Rotterdam, in de WK-kwalificatiereeks. Best, de vijfde Beatle, is winnaar van de Gouden Bal in 1968, nadat hij als 22-jarige de Europa Cup I won met Manchester United.

Wandel door Belfast en zie hoe groot de verering nog is. Op een rood bord met witte letters staat: Maradona-good. Pele-better. George-Best. Zijn begraafplaats aan Roselawn cemetery is een bedevaartsoord. Overal zijn schilderingen. Zijn geboortehuis is te bezichtigen.

Cruijff won de Gouden Bal in 1971, 1973 en 1974. Terwijl in Nederland sindsdien geregeld een nieuwe ster opstaat, al is Cruijff nog steeds onbereikbaar, is Best uniek gebleven voor de Noord-Ieren, een voetballandje. Best beschouwde zijn wedstrijden in de nationale ploeg als een soort van recreatief voetbal, want het elftal bereikte toch nooit een eindtoernooi. Uiteindelijk komt hij tot slechts 37 interlands.

Wim Rijsbergen

Wim Rijsbergen, voorstopper in de wedstrijd in Rotterdam: ‘Ik was fan van George, vanaf het moment dat hij als 17-jarige in het eerste van Manchester United speelde. Later in Amerika heb ik nog meermaals tegen hem gevoetbald. Daar heeft hij ook nog één van zijn mooiste doelpunten gemaakt, een ongelooflijke solo bij San José Earthquakes. Die kun je nog vinden op YouTube. Later heb ik zijn café in San José nog geregeld bezocht. Ja, hijzelf was de beste klant in Bestie’s Bar.’

Bij aanvang van de wedstrijd in Rotterdam is zijn glorietijd al voorbij. Hij voetbalt bij Fulham. De verwachtingen bij de rentree zijn nochtans hoog. Bondscoach Danny Blanchflower zegt na afloop: ‘Het was een moeilijke wedstrijd voor George. De mensen verwachtten dat hij Nederland in zijn eentje zou verslaan. De snelheid is wat weg, maar hij heeft nog steeds dat magische, dat unieke. Meestal is zo’n talent zeer snel opgebrand. George was op zijn 21ste al een wereldster, maar is nu 30 en is het nog.’

Best zelf oordeelde dat hij voor rust ‘geweldig’ had gespeeld. In een interview met de Britse tv stelde verdediger Jimmy Nicholl dat na afloop in het hotel, toen de ploeg een paar biertjes nam op de 2-2, tal van clubs belden en vroegen naar George Best, of hij nog een transfer overwoog.

Een dribbel van Best

Het is jammer dat in het archief van de NOS nog slechts 5 minuten van de wedstrijd bewaard zijn gebleven. De goals bijvoorbeeld, eentje van Ruud Krol en een van Cruijff voor Oranje. Dat lijkt de winnende treffer, totdat Derek Spence kort voor tijd gelijkmaakt. Nederland zal zich in het voorjaar daarop plaatsen voor het WK in Argentinië, waar uiteindelijk de finale verloren gaat.

Eén schitterende dribbel van Best is te zien, met zijn groene shirt, witte kraag en het wapperende haar. De kranten schrijven lyrisch. Wat te denken van de openingsalinea van de nette NRC, op 14 oktober: ‘Als het Nederlands elftal gisteren iets heeft geleerd, dan is het wel dat drank en vrouwen een voetbalcarrière bepaald niet nadelig behoeven te beïnvloeden. George Best, wiens internationale erotische uitspattingen tot ver buiten het Gemenebest bekendheid verwierven, heeft dat in de Rotterdamse Kuip hoogstpersoonlijk gedemonstreerd. Na een afwezigheid van drie jaar terugkeren in het elftal van Noord-Ierland en dan erkende toppers als Cruijff en Rensenbrink overtreffen, is bepaald geen geringe prestatie.’ Commentaren in andere kranten zijn net zo lovend. Het Vrije Volk kopt: ‘Best troeft Cruijff af.’

Wim Suurbier

Voormalig international Wim Suurbier zat destijds op de tribune. Bij de terugwedstrijd in Belfast deed hij mee. Hij raakte bevriend met Best, mede omdat ze in Amerika samen voetbalden bij San José. ‘Ik heb nog drie jaar als barman gewerkt in zijn café. George had een slechte knie, maar hij kon nog vreselijk goed voetballen. Hij was zo’n fijne jongen. Hij stond bekend als een losbol, maar was eigenlijk een stille jongen. We drinken allemaal weleens wat, alleen bij hem was drinken het summum. Ik heb in die tweede wedstrijd van de kwalificatiereeks nog tegen hem gevoetbald. Hij linksbuiten, ik rechtsback. We wonnen met 1-0.’

Suurbier, 74 jaar, vindt het eigenlijk niet te geloven dat zowel Cruijff als Best is gestorven. ‘Johan was mijn gabbertje. Ik denk nog zeker drie keer in de week aan hem, en ook aan Piet Keizer trouwens.’

Willy van de Kerkhof maakte het enige doelpunt in die tweede wedstrijd, in Belfast. Of hij in Rotterdam nog een poging deed het shirtje te ruilen met Best, na afloop? ‘Dat mocht niet van de KNVB. Zo’n shirt kostte 50 gulden of zo.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden