De atletiek heeft het verprutst, er zijn geen helden meer

Sinds de openingsceremonie is het rustig in het Vogelnest, maar niet lang meer. Vrijdag begint het atletiektoernooi...

Van onze verslaggever Mark van Driel

Waar blijven toch de echte atleten?

Traditiegetrouw begint de atletiek aan het eind van de eerste olympische week. Vanaf vrijdag komen ongeveer 2000 atleten in actie, ongeveer 20 procent van alle deelnemers. Ze strijden in 47 evenementen om goud: 24 bij de mannen en 23 bij de vrouwen.

Atletiek telt het hoogste aantal medailles en het hoogste aantal deelnemers. Alle IOC-leden mogen minimaal één man en één vrouw afvaardigen, ongeacht hun niveau. Vooral de series van de 100 meter, vrijdagochtend, staan in het teken van 15 seconds of fame. Want snel sprinten doen de sportieve avonturiers niet.

Wie is de nieuwe Carl Lewis?

Die bestaat niet. Carl Lewis was twintig jaar geleden een ster van wereldfaam. Maar tegenwoordig gaat het niet meer over atletiek, zoals tijdens de openingsceremonie was te merken. Alleen vedetten uit mondiale televisiesporten als basketbal, voetbal en tennis werden in het Vogelnest met een ovationeel applaus ontvangen.

Atleten kunnen alleen maar dromen van zulke faam. De Amerikaanse wereldkampioen sprint Tyson Gay ging vorig jaar in Amsterdam wekenlang ongestoord met de tram naar het Olympisch Stadion om te trainen.

Is dan niemand de moeite waard?

Zeker wel. Persoonlijkheden genoeg in de atletiek, al zijn ze lang niet allemaal zo bedreven in trash talk als Carl Lewis. De huidige sterren zijn zachtaardig en bescheiden. Beleefdheid is de nieuwe norm, zelfs onder de sprinters.

De Jamaicanen zijn favoriet op de 100 meter. Usain Bolt kan de tweede ster van de Spelen worden (na zwemmer Phelps), maar de kans is niet erg groot dat hij goud wint op de 100, 200 en 4x100 meter estafette. Hij is een nieuwkomer. De olympische stress heeft meer atleten blubberbenen bezorgd.

Er zijn ook markante karakters onder de atleten die in Athene al goud wonnen en in Peking op herhaling gaan. Jelena Isinbajeva is de diva van de polsstok, Blanka Vlasic de gothic priesteres van het hoogspringen.

Lange afstandslopers Kenenisa Bekele en Tirunesh Dibaba stralen het onverbiddelijke zelfvertrouwen van koningskinderen uit. Jeremy Wariner is een gestroomlijnde atleet met de kille uitstraling van een robot.

Pamela Jelimo heeft nog niets gewonnen, maar zal ook zeker in het oog springen. Zij is zo androgyn, en haar snelheid is op de 800 meter zo ongewoon hoog dat ze na de zege vrijwel zeker zal moeten doorlopen naar het speciaal ingerichte laboratorium voor een seksetest.

Waarom zijn ze onbekend, als ze zo bijzonder zijn?

De atletiek heeft het verprutst bij de televisie. Het wedstrijdcircuit is een rommelige lappendeken. Er is geen duidelijke wedstrijdkalender, er zijn geen wekelijkse duels tussen vedetten om naar uit te zien. De organisatoren concurreren vooral met elkaar, waardoor atleten hoge startgelden ontvangen zonder elkaar te treffen.

De Golden League is een slap aftreksel van de Champions League in het voetbal en de Grand Slamtoernooien in het tennis. Eens in de vier jaar Olympische Spelen is te weinig om blijvende belangstelling te kweken. In Amerika is de desinteresse zelfs zo groot dat het niet eens meer op prime time wordt uitgezonden.

Dat heeft als voordeel dat de tijdstippen voor Nederland redelijk gunstig zijn, in de middag.

Atleten zijn toch aan de doping. Wat maakt het uit?

Carl Lewis verloor 20 jaar geleden de 100 meter van Ben Johnson, die later gedrogeerd bleek. Sindsdien zijn er veel dopingtests gedaan, veel atleten betrapt en volgens velen nog meer atleten ontkomen aan hun straf. Marion Jones, de enige atlete die het afgelopen decennium in een adem met Lewis mocht worden genoemd, zit tijdens de Spelen in de cel vanwege haar leugens over doping.

Maar het is niet alleen kommer en kwel. Vooral de langere loopnummers, waarop Afrikanen domineren, zijn verschoond gebleven van schandalen. Prominente atleten uit de VS, onder wie Gay, onderwerpen zich vrijwillig aan een strak antidopingprogramma, in de hoop het geschonden blazoen van de sport te herstellen.

Ook de internationale federatie lijkt ervan doordrongen dat de atletiek zich weinig kan veroorloven. Met de uitsluiting van zeven sterke Russinnen, kort voor de Spelen, is de kans op dubieuze winnaars weer iets verkleind.

Stelt Nederland nog iets voor?

Ellen van Langen was in 1992 de laatste Nederlandse die goud won, op de 800 meter. Het zou een sensatie zijn als een landgenoot in haar voetsporen zou treden. Zelfs de medaillekansen zijn klein. De beste Nederlander zou weleens kunnen uitkomen onder de vlag van de Nederlandse Antillen: sprinter Churandy Martina.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden