ColumnPaul Onkenhout

De aantrekkelijke kanten van de crisis/Crisis/CRISIS bij Ajax

In de jungle van Suriname kwam ik laatst een man tegen die een trainingsbroek droeg waarop Ajax stond, en het logo van de club. Hij was de manager van een toeristenverblijf aan de Surinamerivier. Eerder had ik in een hotel in Paramaribo Johan Neeskens na een toevallige ontmoeting een hand gegeven, dat kon toen nog. Dat was het deze vakantie, qua voetbal, de wifi werkte lang niet overal.

Na terugkeer van vakantie bleek dat het crisis bij Ajax is. Toen ik vertrok was Ajax weliswaar niet in goeden doen, van een crisis was nog geen sprake. De voorsprong in de eredivisie was riant, de tegenstander in de Europa League, het onbeduidende Getafe, zou niet veel problemen opleveren en in het bekertoernooi was een finaleplaats binnen bereik.

Wat deze crisis zo ongewoon maakt, is dat het zo snel is gegaan. Ik was maar twee weken met vakantie. Ajax is volledig ingestort. De crisis is compleet, schreef Voetbal International deze week, samenvattend.

Dat was nog voor de nederlaag in het bekertoernooi tegen FC Utrecht, een wedstrijd die door De Telegraaf in navolging van Het Parool werd aangegrepen om te melden dat crisis nu met een hoofdletter C moet worden geschreven. Een nederlaag zaterdag bij Heerenveen en er zal worden aangekondigd dat Crisis voortaan als CRISIS moet worden genoteerd.

De feiten spreken voor zich: acht nederlagen in de laatste achttien wedstrijden, vier van de laatste vijf wedstrijden verloren, op RKC na het minste aantal punten uit de laatste tien wedstrijden. Er dwarrelden akelige cijfers binnen over de efficiency van de aanval, de boosaardige hashtag #tenhagout keerde terug op Twitter en aan de trainer, niet lang geleden nog een toptrainer genoemd die rijp was voor Bayern München, werd de vraag gesteld of hij vreest voor zijn baan. (Zijn antwoord: nee.)

Een crisis kan de beste overkomen. Ook Ajax maakte er een paar mee. Zelf bewaar ik goede herinneringen aan de crisis rond de eeuwwisseling, ook eentje die met hoofdletters moest worden geschreven. Ajax werd door een bescheiden Spaanse club, Mallorca, uit de UEFA Cup gestoten en verloor in december 1999 en januari 2000 ook vier van de vijf wedstrijden.

De trainer destijds was Jan Wouters. Hij begreep er niet veel van. Hoewel voorzitter Van Praag hem bij zijn aanstelling zonder te lachen op hetzelfde voetstuk had geplaatst als Michels, Cruijff en Van Gaal, zagen we Wouters elke wedstrijd krimpen, tot er niks meer van hem over was. Het eeuwfeest viel voor een deel in het water en in alle geledingen van de club sloeg de paniek toe.

Geen andere Nederlandse club reageert zo verkrampt op slechte resultaten als Ajax. De combinatie van hoogmoed in goede tijden, en de blinde paniek in slechte, is onweerstaanbaar. Daarom reageren supporters van andere clubs ook altijd zo verheugd op een crisis in Amsterdam. Jaloezie kan even plaats maken voor leedvermaak.

Bijkomend voordeel van een crisis is dat in de volgerskaravaan alles uit de kast wordt gehaald om het verschijnsel te duiden. VI schreef dat circus Ajax een roestige draaimolen is geworden. In een haarfijne analyse van het verval in de Volkskrant ging Willem Vissers los met de zin ‘Van de herrezen feniks van Nederlandse voetbalcultuur is Ajax verworden tot een elftal dat de dag vreest’, gevolgd door het even heerlijke ‘het aureool van onaantastbaarheid is ingeruild voor chagrijnige breekbaarheid’.

Zo zie je maar, ook tijdens een crisis is er genoeg om van te genieten. Ajax-supporters kunnen zich bovendien troosten met de gedachte dat ook deze crisis, Crisis of CRISIS weer voorbij zal gaan. Godenzonen lazerstralen een keer in de zoveel jaar van hun Olympus, het is altijd zo geweest en het zal gelukkig altijd zo blijven.

Meer over Ajax en de crisis?

Zoekend naar de kiem van de crisis bij Ajax kwam Willem Vissers uit op 5 november 2019, de dag van een uitwedstrijd tegen Chelsea. ‘Met goede wil en fantasie is bijna alles te herleiden naar de thriller (4-4) in Londen’. Het stuk van Vissers is hier te lezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden