columnsam planting

De 3-5-2-discussie en de rampminuut mogen het tactisch falen tegen Tsjechië niet verhullen

null Beeld

Het debacle tegen Tsjechië lag niet aan de zo gehate 3-5-2-formatie. Spelen met drie centrale verdedigers hoeft geen doodvonnis te betekenen voor aanvallend voetbal. Zie Chelsea, dat dit jaar met mooi voetbal (in 3-5-2) de Champions League won. Zie België, Denemarken en Duitsland, drie van de aanvallendst spelende ploegen die nog overgebleven zijn op dit toernooi – ook zij spelen met drie centrumverdedigers en backs die de gehele vleugel moeten bestrijken. Zie Oranje in de groepsfase van dit EK, toen de ploeg met de meeste goals en grootste kansen van de 24 deelnemende landen.

Niet de gekozen speelformatie, maar de tactische invulling daarvan was het probleem tegen Tsjechië. Met het door laten lopen van de twee buitenspelers op buitenste centrumverdedigers De Vrij en Blind kon Tsjechië al op simpele wijze Oranje onder hevige druk krijgen.

Stekelenburg koos herhaaldelijk voor de lange bal. Pas in de 82ste minuut kwam zijn eerste pass over de middenlijn aan bij een ploeggenoot. 27 keer leverde de Oranje-keeper de bal in. Een vleugje Tsjechische druk bleek al genoeg om de principes van het Hollandse School-voetbal te verlaten en voor de lange haal naar voren te kiezen.

Één geslaagde tactische keuze van Tsjechië was al voldoende om de aanvoer naar smaakmakers Frenkie de Jong (22 balcontacten minder dan hij gemiddeld kreeg in de groepsfase) en Wijnaldum (27 minder) te doen stokken.

Het was wachten op een tactische aanpassing die Oranje beter zou laten omgaan met het verdedigend strijdplan van de Tsjechen, die het midden van het veld onspeelbaar hielden. Het bleef wachten.

Tactiek doet ertoe. Slechts 24 uur voor Oranje-Tsjechië hadden de sympathieke Denen, die ook swingend voetbalden in de groepsfase, plots enorme moeite met hun tegenstander (Wales) in de openingsminuten van de achtste finale. Klinkt bekend.

De drie Deense centrumverdedigers werden vastgezet door drie drukkende aanvallers van de tegenstander. Klinkt bekend.

Bij de eerste de beste blessurebehandeling greep de Deense bondscoach Hjulmand in. Verdediger Christensen schoof door naar het middenveld, Denemarken vond weer de vrije man in de spelopbouw en gedaan was het met het felle doorjagen van Wales. Klinkt, helaas, minder bekend.

En dat terwijl zelfs exact diezelfde oplossing al voorhanden was bij Oranje, met Daley Blind (meer dan 70 duels ervaring als middenvelder) die in de achterste linie moest blijven staan.

Ten tijde van De Boers conservatieve wissel na de rode kaart voor De Ligt, toen Promes kwam voor Malen, was het kwaad al geschied. Ook met elf tegen elf was niet gezocht naar een oplossing, naar een alternatief plan om de tactiek van de Tsjechen te dwarsbomen. Laat staan met een man minder.

De probleemanalyse van De Boer tegenover de NOS na afloop baarde zorgen. ‘Ik denk dat wij de dominerende partij waren’, stelde de bondscoach na een wedstrijd waarin Oranje geen enkele keer op doel schoot en na rust tot de 88ste minuut moest wachten op het eerste schot.

De Boer wees vervolgens op de gebeurtenissen in de 52ste minuut: ‘Het gaat maar om een of twee momenten in zo’n wedstrijd. Die heeft Donyell [Malen] gekregen, en enkele seconden later sta je met tien man.’

En zo was de rampminuut toch nog ergens goed voor: als alibi voor een wedstrijd waarin de o zo nodige aanpassingen uitbleven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden