Davids is in geen geval een standaardtrainer

Edgar Davids (43), mysterieus en afstandelijk, is bijna afgestudeerd als trainer voor het betaald voetbal. Als voorproef: op bezoek bij zijn praktijkexamen, in Velsen. 'Dit is het drukzetmoment.'

Davids (met zwarte jas en zwarte muts) instrueert de spelers van eerste divisieclub Telstar.Beeld Klaas Jan van der Weij

Masterminds, staat bij de woensdag op Twitter geplaatste foto van oud-voetballer Edgar Davids, waarop hij poseert met wereldkampioen schaken Magnus Carlsen. Meesterbreinen. Carlsen in Telstartenue, Davids modern, met zijn typerende, trotse blik, zonder bril. Het lange haar los, tot op de schouders.


Locatie: het stadion van eerste divisieclub Telstar. Davids geeft in de ochtend training voor zijn examen, Carlsen voetbalt 's middags als uitje voor deelnemers aan het Tata Steel toernooi. In de kleedkamer lopen de meesterbreinen elkaar tegen het lijf. Wie nam initiatief tot de foto? 'Edgar vroeg Carlsen om een selfie samen', zegt Ard van Beek, voorzitter van het Zwarte Schaap, een vereniging voor voetballen en schaken.

Hiërarchie in selfies. Voetballers van Telstar vragen om een foto met Davids die, gek op schaken als hij is, weer met de wereldkampioen poseert. Van Beek: 'Davids en Carlsen zijn erelid van het Zwarte Schaap.'

Dat zijn dus woensdagmiddagtaferelen. De ochtend dan. De examentraining van Edgar Davids is voorbij als hij de journalist de hand reikt en vriendelijk gedag zegt. 'Mag de Volkskrant een paar vragen stellen?' Davids: 'Ik geef geen interviews, dat weet je onderhand toch.' Verslaggever: 'Als je straks trainer bent, zul je moeten praten met de pers.' Davids: 'Ik ben nog geen trainer. Je zegt het zelf.'

Davids spint van tevredenheid om zijn gevatheid, lacht uitbundig en loopt het stadion in. Het is de slotdag van de stage van de cultvoetballer bij de cultclub. Hij heeft anderhalf uur training gegeven in een winterlandschap op kunstgras, als cursist Coach Betaald Voetbal, het hoogste diploma voor trainers. Vooraf trapt hij ballen met effect naar de verzamelplek. De bal trekt kunstige lijnen over de vorsttekening.

CV Edgar Davids

13 maart 1973 Geboren in Paramaribo, Suriname
1991-1996 Ajax, 106 wedstrijden, 20 goals
1996-1998 AC Milan, 19 wedstrijden, 0 goals
1998-2004 Juventus, 153 wedstrijden, 8 goals
2003-2004 Barcelona, 18 westrijden, 1 goal
2004-2005 Inter Milaan, 14 wedstrijden, 0 goals
2005-2007 Tottenham Hotspur, 40 wedstrijden, 1 goal
2007-2008 Ajax 25 wedstrijden, 1 goal
2010 Crystal Palace, 6 wedstrijden, 0 goals
2012-2013 Barnet FC, 36 wedstrijden, 1 goal

Davids speelde 74 interlands en scoorde 6 keer

De voetballer in hem sterft nooit, de trainer ontwaakt. Edgar Davids is 43 jaar. Ongrijpbaar. Fenomeen. Onpeilbaar ook. Wereldburger. Voormalig pitbull en piranha, krachtbron met technisch vernuft op middenvelden tot in Barcelona, Londen, Milaan en Turijn toe. Beschermheer van het straatvoetbal tegenwoordig. Ontwerper van schoenen , artistiek leider van kledingmerk Monta. In reclame omschrijft hij de kleding als zichzelf: authentiek, cool, rebels, perfectionistisch en functioneel. En straks is hij dus officieel trainer, de functie die hij al bekleedde bij Barnet in Engeland, vlak bij zijn huis in Londen. Hij degradeerde als speler/trainer vanuit het vierde profniveau naar de amateurs.

Tijdens zijn examen draagt hij een muts vanwege de kou. Hij praat fel, gebaart veel en lacht. Hoe koud ook, Davids is een motor waarin altijd brandstof zit. 'Hij zal geen standaardtrainer zijn', zegt hoofdtrainer Michel Vonk van Telstar.

Tekst gaat verder onder foto.

Leerling-coach Edgar Davids geeft aanwijzingen tijdens zijn trainersexamen.Beeld Klaas Jan van der Weij

Binnen zit perschef Dennis Bliek in zijn rolstoel. Hij kent Davids al jaren. 'Edgar heeft een gouden hart.' Bliek heeft een spierziekte. Hij en Davids leerden elkaar via de stichting Spieren voor Spieren kennen toen hij een jongen was van een jaar of twaalf. Sindsdien hielden ze contact. 'Op een dag belde Edgar met de vraag of ik zin had om naar de wedstrijd van zijn club Juventus tegen AC Milan te komen kijken. Ik weet wel: als ik niet in een rolstoel had gezeten, was ik voor hem vermoedelijk een van de velen geweest. Maar Edgar dacht na over wat zo'n ziekte en zo'n rolstoel met een puber doen. Mijn ouders hadden ook pleegkinderen. Hoe het met ze ging, interesseerde hem oprecht.'

Op de tribune zit Hans Boersma, docent bij de KNVB. Davids is overgebleven van de vorige lichting cursisten, met onder andere de nieuwe bondscoach bij de vrouwen Sarina Wiegman. Hij is als enige nog bezig, mede door al zijn andere activiteiten. Na deze woensdag volgen nog enkele opdrachten. Een gesprek voeren met spelers bijvoorbeeld. Dat nemen ze op bij de KNVB, om te kunnen evalueren. Hij moet ook nog een planning maken. Eind maart kan hij helemaal klaar zijn.

Dat is het moeilijke: een docent als Boersma, een man zonder noemenswaardig voetbalverleden, moet een gelauwerde speler uitleggen wat hij fout doet. Vonk: 'Spelers hingen aan zijn lippen hier, door al zijn verhalen. Maar training geven is meer dan voetballen. De voetballer trekt de deur dicht en komt de volgende dag terug. De trainer denkt alweer na over de volgende dag. Plannen moet je leren.'

Misschien is Davids een eminent manager van tijd, maar dan zal hij andere activiteiten moeten organiseren rond het trainerschap, mocht hij het ambt daadwerkelijk ambiëren. Hij woont in Londen. Maandag is hij bij Telstar tijdens de stage, na de training keert hij terug naar Londen, deze woensdag is hij weer in Velsen voor zijn examen.

'Het is fascinerend om te zien wat er gebeurt als hij voor de groep staat', oordeelt Boersma. Davids coacht tijdens zijn examen de rode ploeg. Die moet druk zetten op de tegenstander, met een bepalende rol voor de nummer tien (de schaduwspits), Fabian Serrarens in dit geval. Het gaat aanvankelijk niet zo goed, mede omdat Telstar normaal anders voetbalt. De tegenpartij scoort een paar keer frivool. Davids onderbreekt de training meermaals. Dat moet, tijdens zo'n examen. Op de tribune overleggen Boersma en KNVB-collega Peter van Dort voortdurend.

Vóór het bepalende onderdeel van het examen, tijdens de pass- en trapoefeningen, is Davids vrolijk en scherp. 'Kaats harder.' 'Goede bal hoor.' 'Let op elkaar, coach elkaar.' 'Hoooooo wat mooi.' 'Dieper die bal, het maakt niet uit of hij te hard is gegeven.' Om het veld staan ook mannen en vrouwen van Lotuz, dagbesteding voor verstandelijk gehandicapten. Ze vegen de stoep en kijken af en toe naar het veld, zonder Davids' statuur op waarde te schatten. Voor hen is iedereen gelijk.

Ze weten niet dat Davids bij Tottenham eens ruzie kreeg met spits Robbie Keane en hem uitdaagde om buiten te knokken, terwijl hem even was ontschoten dat Keane bokskampioen was geweest. Of dat hij de supporters van Barnet, toen ze in de bus waren gestrand met pech, liet ophalen en koffie gaf. Na de training gaat hij op de foto met een supporter. 'Je was mijn held', zegt die. Davids stelt een ander perspectief voor: 'Wil je geen foto met het veld als achtergrond?'

Binnen laat Bliek tien gesigneerde shirts zien. Davids is vooral afstandelijk naar de pers. Geen behoefte, geen vertrouwen. Zo is het mysterie rond zijn persoon ontstaan. Zijn grote interviews in pakweg 25 jaar zijn op een paar handen te tellen. Ja, de laatste jaren sprak hij een paar keer, met Vice en de Volkskrant bijvoorbeeld, mede om zijn kleding te verkopen. Hij zegt dan dat hij kippenvel krijgt van de opera Turandot van Puccini. Of dat hij van schrijver Kafka houdt en van surrealistische kunst.

Toine van Huizen, verdediger van Telstar, is blij dat hij Davids drie weken heeft meegemaakt als trainer in spe: 'De pitbull was een zwaar idool van me. Ik denk dat er veel potentie in hem schuilt. Hij smeedt karakters, hij gaat vol gas.' Anthony Correia, ook stagiair en voormalig speler van Telstar: 'Ik heb een selfie met hem gemaakt. Edgar was echt een voorbeeld, qua felheid en techniek.'

De examenoefening van Davids loopt goed af. Soms verheft hij zijn stem en is hij een beetje ongeduldig, zoals hij dat was als voetballer. 'Of je dekt beter, of je dekt niet.' Hij legt de training een paar keer op het juiste moment stil, oordelen de docenten. Hij praat dan met de groep over het 'drukzetmoment.'

Een half uur na de training meldt docent Hans Boersma zich in de kamer van perschef Bliek. 'Mochten jullie het willen weten: Edgar is geslaagd voor het praktijkgedeelte.'

Laatbloeier uit succeselftal

Edgar Davids is de laatbloeier van de Nederlandse internationals die bij de WK voetbal in 1998 de halve finale bereikten. Veel van zijn toenmalige medespelers zijn al jaren actief als trainer of bestuurder. Frank de Boer won vier titels op rij met Ajax. Phillip Cocu veroverde met PSV twee titels. Giovanni van Bronckhorst, in 1998 reserve tijdens de WK, kan de landstitel dit jaar pakken met Feyenoord. Edwin van der Sar, doelman van toen, is directeur van Ajax. Voormalig flankaanvaller Overmars is directeur spelersbeleid in Amsterdam. Patrick Kluivert, destijds spits, werkt als technisch directeur bij Paris SG. Clarence Seedorf was trainer bij AC Milan en in China, Jaap Stam hoopt met Reading te promoveren naar de Premier League.

Het is niet vanzelfsprekend dat een topvoetballer na zijn loopbaan een topbaan in het voetbal behoudt. Van de finaleploeg van 1974 bereikte de beste speler, Johan Cruijff, het meest als trainer. Collega's als Van Hanegem, Haan, Rijsbergen, Krol en Neeskens vervolgden hun loopbaan met relatief succes.

Van de Europees kampioenen van 1988 is alleen Ronald Koeman, met zijn broer Erwin als assistent, nog werkzaam in de top als trainer. Rijkaard had geen zin meer en Van Basten vindt de hervorming van spelregels beter bij hem passen dan het trainerschap. Gullit won de FA Cup met Chelsea maar kende verder weinig succes als trainer, Wouters is assistent bij Feyenoord en Van Breukelen technisch directeur van de KNVB.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden