Dat kleine balkonnetje van Rotterdam aan die mythische straat

Als alles gaat zoals verwacht, wordt Feyenoord zondag kampioen van Nederland. Een dag later volgt de huldiging op de Coolsingel, de straat die in voetballand een mythische klank heeft.

Feyenoord tijdens de huldiging in 1999 op een bomvolle Coolsingel. Beeld Hollandse Hoogte

Wel 'honderdduizend keer' heeft Nicolai Jørgensen, de Deense spits van Feyenoord, dat ene woord gehoord. Het woord dat Rotterdam al een seizoen lang in zijn greep houdt. Maar waarom eigenlijk, vroeg hij zich onlangs af. Toen hij eens langs het stadhuis reed, zag hij alleen een paar trams en een plein. Was dit nou die magische Coolsingel?

Van oorsprong is de Coolsingel een middeleeuwse stadsgracht, die tussen 1913 en 1922 werd gedempt en sindsdien een brede weg is. Op 14 mei 1940 bombardeerden de Duitsers de binnenstad van Rotterdam. Veel van wat er op de Coolsingel stond werd vernietigd, maar het karakteristieke stadhuis bleef overeind.

Vanaf het balkon maakte Winston Churchill in 1946 het V-teken naar de Rotterdammers. Ook stonden er diverse keren leden van het Koninklijk Huis op het bordes naar het volk beneden te zwaaien. Maar het bekendste is de Coolsingel toch vooral vanwege Feyenoord.

Het is de plek waar Rinus Israël in 1970 de eerste Europa Cup 1 voor een Nederlandse club toonde. 'Het moment', zegt stadshistoricus aan de Erasmus Universiteit en Museum Rotterdam-directeur Paul van de Laar, 'dat het einde van de Wederopbouw markeerde.'

De kampioenschappen van Feyenoord in foto's

Als alles gaat zoals verwacht, wordt Feyenoord zondag kampioen van Nederland. Het zou de 15de keer zijn dat de club landskampioen wordt. Een reis door de tijd.

Is dit nou de Coolsingel?

Het is ook de plek waar verdediger Ulrich van Gobbel in 1999 acht keer 'Wie niet springt, die is een Jood' in een microfoon riep, iets waarvan hij naderhand toegaf dat het 'niet slim' en 'niet sympathiek' was.

De plek waarover Johan Cruijff in 1984, uitkijkend over de menigte, aan ploeggenoot Peter Houtman vroeg: 'Dus eh, dit is nou de Coolsingel?' Waarna oer-Rotterdammer Houtman verzuchtte: 'Ja Johan, dit is de Coolsingel.'

En waar John de Wolf in 1993 naar eigen zeggen het hoogtepunt uit zijn carrière beleefde. 'We zaten al een tijdje te gluren door die ramen', vertelt hij. 'Dan zie je die mensenmassa en wil je maar één ding: naar buiten. Toen die deur openging, kregen we een orkaan van geluid over ons heen. 150 duizend mensen die allemaal voor ons kwamen. Stonden we daar, met z'n allen op dat kleine balkonnetje. Onbeschrijfelijk.'

De traditie om Feyenoord op de Coolsingel te huldigen ontstond toen de ploeg na het landskampioenschap in 1969 op het stadhuis was ontvangen door de burgemeester. Feijenoord heette de club toen nog (tot en met 1971). 'Nog maar nauwelijks waren de officiële woordenwisselingen achter de rug of de kampioenen werden door honderden Feijenoordsupporters, veelal jongelui, die zich voor het stadhuis hadden opgesteld, letterlijk op het balkon geroepen, waar de spelers enthousiast werden toegezongen', schreef De Tijd.

Feyenoorders John de Wolf en Willem van Hanegem in 1993. Beeld Hollandse Hoogte

Een jaar later volgde de eerste officiële huldiging, nadat Feyenoord in Milaan de Europa Cup 1 had gewonnen. Liefst 200 duizend mensen juichten de spelers toe. 'Vanaf dat moment', zegt stadshistoricus Van de Laar, 'kreeg de Coolsingel er een nieuwe functie bij; die van boulevard van collectieve uitingen.'

In 1970 was ook de Havenstaking; boze havenarbeiders die naar de Coolsingel trokken om 75 gulden loonsverhoging te eisen. Begin jaren tachtig kreeg Rotterdam zijn eigen marathon, met start en finish op de Coolsingel en in 2002 stonden drommen mensen op de Coolsingel om in het stadhuis het condoleanceregister voor Pim Fortuyn te tekenen.

Onlosmakelijk is de huldiging van Feyenoord ook met rellen verbonden. In 1999 vlogen, ondanks de oproep van trainer Leo Beenhakker om de titel als 'een groot en waardig kampioen te vieren' stoeptegels door de lucht, werden winkels geplunderd en stond de politie met getrokken pistolen tegenover hooligans. Tweehonderd mensen werden opgepakt. De schade bedroeg tien miljoen gulden.

Onrustig

Ook andere edities verliepen onrustig, zelfs die in 1970, na het behalen van de Wereldbeker. Uit het Algemeen Handelsblad: 'Ettelijke honderden masten zijn als luciferhoutjes in stukken gebroken. Tientallen vlaggen zijn spoorloos verdwenen en de structuren van zes koepels op de Coolsingel en het Stadhuisplein zijn vernield.'

Burgemeester Aboutaleb liet vorige week weten dat de gemeente alleen aan een huldiging op de Coolsingel meewerkt als Feyenoord-supporters zich zondag na de ontknoping netjes gedragen. Een even begrijpelijke als vergeefse waarschuwing, meent historicus Van de Laar: 'Je kunt wel zeggen: we vieren het kampioenschap ergens anders, maar de meute gaat toch naar de Coolsingel. De fans hebben die als publieke ruimte toegeëigend.'

In 2020 moet de Coolsingel zijn zoveelste transformatie hebben ondergaan. Dan is de beroemdste straat van Rotterdam niet meer een drukke verkeersader, maar een groene boulevard, waar net als vroeger geflaneerd kan worden.

John de Wolf kwam er nog een paar keer terug, meestal voor een fotosessie of tv-reportage. 'Dat was best leuk om te doen, maar ja, dan keek ik uit over een lege straat. De Coolsingel is toch vooral mooi als je er met een prijs staat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden