Dammen: Tekstzet leidt Tsjizjovs ondergang in

In de eerste van de drie rubrieken gewijd aan Tsjizjov - Georgiev, in zekere zin hét sleutelduel van het WK 2007, waren we gebleven bij de stand na 23...7-12.

Ton Sijbrands

Vanuit deze geladen positie ging de partij als volgt verder:

24.33-29! 24x33 25.39x28!

Ook van het complicerende 24.34-29! 3-9 25.39-34! 19-23 26.44-39! 14-19 27.41-36! zou – zoals we vorige week zagen – grote kracht zijn uitgegaan. Maar ik geloof dat de ruil naar 28 minstens zo kansrijk is.

25...18-23 26.44-39 20-24 27.38-33! 14-20 28.41-36!!

Doorgaans houdt het prijsgeven van de controle over veld 41 een (lichte) verzwakking in. Maar onder de gegeven omstandigheden is de temporiserende tekstzet juist de meest geschikte manier om de tegenstander in de opsluiting te houden. Zo blijft wit 28...12-18? verhinderen door 29.28-22! 17x28 30.26x17! 11x22 31.34-29 23x34 32.32x25, een constatering waaraan het vervolg 32...22-28 33.39x19 28x48 niets verandert: na 34.42-38! 13x24 35.27-21 16x27 36.31x2 48x26 37.2x30 kan zwart het zelfs meteen opgeven! Maar de werkelijke pointe van 28.41-36 schuilt in de spelgang 28...24-29(?) 29.33x24 20x40 30.35x44 12-18? 31.39-34! met schijfwinst voor wit na 31...17-22* 32.26x17! en 33.43-39 +.

28...3-9

29.42-38?

Hoewel na afloop Georgiev vrijwel alle lof kreeg toegezwaaid (en ik geef ook toe dat het nogal wat moed vereist uitgerekend tegen Tsjizjov 1.34-29 met 1...16-21 te beantwoorden...), is het toch heus de witspeler die tot dusver het beste en meest serieuze dammen heeft laten zien. Maar in plaats van de tekstzet, waarmee hij zijn tegenstander ten onrechte de gelegenheid biedt zich te bevrijden, had Tsjizjov 29.34-30! moeten spelen.

Niet dat hij dan in álle varianten gewonnen had gestaan – dat zou een te voorbarige conclusie zijn. Maar het scheelt niet veel. Zo leiden drie van de vijf serieuze voortzettingen van zwart, geforceerd tot de ondergang, terwijl de vierde vrij zeker verliest. Alleen in het vijfde en laatste geval mag zwart in een rommelig afspel nog hoop op overleving blijven koesteren. Kijkt u maar:

1) 29...9-14? 30.30-25! 24-29 (30...12-18?? 31.28-22!, 32.26x17!, 33.35-30, 34.33-29 en 35.32x3 +) 31.33x24 20x29 32.42-38 12-18 33.39-33 29-34 34.35-30 34-39 35.43x34! 14-20 36.25x14 19x10 37.28x19 13x35 38.34-30! en 39.27-22 enz. met dam op 3.

2) 29...24-29? 30.33x24 20x29 31.42-38! 29-34 (want 31...9-14 zou na 32.30-25! + op het vorige variantje neerkomen) 32.38-33! (zo omzeilt wit de grootscheepse vereenvoudiging 32.30-25 17-22! =) 32...34x25 33.33-29 23x34 34.39x30 25x34 35.28-22 17x28 36.32x3 21x41 37.36x47 34-40 38.35x44 12-17 39.3x21 16x36 40.26-21!, waarna wit ondanks het sterk gereduceerde materiaal opnieuw op winst staat.

3) 29...23-29? (ziedaar de tweede ‘lezersopgave’ uit de rubriek van 25 augustus!) 29.30-25! [dit is veel sterker dan 29.42-38? 20-25! 30.49-44 25x34 31.39x30 15-20!!, waarop 32.30-25? (aangewezen is 32.43-39 20-25 33.28-23 enz.) immers faalt op het verrassende 32...17-22!! gevolgd door 33...24-30!, 34...30x50!, 35...11x22! en 36...50x2 +] 29...29x47 30.25x3 17-22 (zwart moet hoe dan ook iets uitrichten tegen de dreigende vangst van zijn dam) 31.27x7! (maar vooral niet 31.27x9? wegens 31...12-17!, 32...17x8, 33...11x44, 34...8-13 en 35...47-29 +) 31...11x2 32.26x17 47-33 33.3x12 33x11 (dit lijkt nog net te kunnen; maar:) 34.39-33! 11x48 35.12-29!! (een daverende surprise!) 35...24x33 36.32-28! 33x22 37.31-26 48x31 38.36x9 +.

4) 29...20-25(?) 30.42-38! 25x34 31.39x30 12-18 32.30-25 9-14 33.49-44! en na de thematische decorwisseling 33...17-22 34.26x17! 24-29 35.33x24 22x42 36.37x48 11x22 37.31-26! 22x31 38.36x27! 19x30 39.35x24/25x34 is er een situatie ontstaan die mij – ook al zijn er talloze andere praktijkvoorbeelden – altijd weer even aan de fraaie klassieke zege van Evert Bronstring op Frank Drost (NK 1971) doet denken. De zwarte stelling is zeer kritiek¿

5) 29...12-18 (vermoedelijk nog het beste; tenslotte heeft zwart van 30.30-25? 24-29!! + niets te duchten) 30.28-22!! (eerst zo) 30...17x28 31.26x17! 11x22 32.30-25! (nu pas) 32...24-29* 33.25x12 29x47 34.49-44! 18x7 35.27x9 met een enigszins chaotisch macro-eindspel waarin wit, dankzij zijn plusschijf én de beperkte actieradius van de vijandelijke dam, op z’n minst redelijke winstkansen moet hebben.

(Slot volgt)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden