Cruijffs laatste ronde in 't oranje

Gevonden foto's

Recent ontdekte foto's tonen Johan Cruijff tijdens zijn laatste interland, op 26 oktober 1977. John Volkers stond die dag als jonge journalist bij de vedette in de kleedkamer.

Cruijff, Jan Jongbloed, Hugo Hovenkamp, de gebroeders Van de Kerkhof, Wim Jansen, Wim Suurbier, Rob Rensenbrink, Ruud Krol en Johan Neeskens (v.l.n.r.) tijdens het spelen van de volksliederen. Beeld Ton den Haan

Mijn eerste interland, als jonge journalist, was meteen de 48ste en laatste van Johan Cruijff, de voetballer die Nederland verhief tot een wereldmacht en mijn jeugd vervulde van voetballiefde. Het was woensdag 26 oktober 1977, het Olympisch Stadion was volgelopen met toen nog 65 duizend mensen en het laffe België werd in het WK-kwalificatieduel eenvoudig met 1-0 terzijde geschoven. De eindronde in Argentinië was bereikt.

Op de perstribune vond ik, te midden van tweehonderd collega's die ik op mijn chef na niet kende, dat Nederland 'weer goed' had gespeeld. Die kleine aantekening vond ik terug in mijn Hema-agenda. Wat ik schreef in mijn krant, het Noordhollands Dagblad, kan ik zelfs in de diepste krochten van het internet niet meer terugvinden. Ik sprak in elk geval - lees ik in de agenda - in de catacomben met Cruijff, Krol en de broertjes Van de Kerkhof, van wie René de doelpuntenmaker was.

Kleedkamerverhaal

Laten we zeggen dat ik erbij stond daar in die kleedkamers, waarvan de deuren destijds nog wagenwijd open stonden. Oudere collega's zullen het woord gevoerd hebben. Maar misschien had ik ook wel, heel brutaal voor een jongen die net een maand in de journalistiek werkzaam was, een vraag gesteld.

Een week eerder, na de Europa Cup-wedstrijd AZ - Barcelona (ook met Cruijff en Neeskens), had ik ook al mee staan duwen en dringen in de uitpuilende gangetjes van het stadiongebouw van de Alkmaarderhout.

Na het doorbellen van het stuk, 'kleedkamerverhaal' heette zo'n verzameling van quotes, ging het in het gevolg van de collega's naar het Hilton. Daar waren naar schatting vierhonderd gasten verzameld, onder hen acteurs als Rutger Hauer en Jeroen Krabbé. Iedereen wilde in die jaren bij het Nederlands elftal horen. De AVRO en De Telegraaf hadden de portemonnee getrokken. AVRO-coryfee Willem Duys nam elf bezwete shirts in ontvangst, voor een actie 'Geef om de Natuur'.

Beeld Ton den Haan
Bondscoach Jan Zwartkruis omhelst Cruijff na de wedstrijd. Rechts Willy van de Kerkhof, links Ruud Krol, uiterst links keeper Jongbloed. Linksboven ballenjongen en latere international Frank Rijkaard. Beeld Ton den Haan

De foto’s van de laatste interland van Johan Cruijff zijn afkomstig uit het beeldarchief van de Rotterdamse fotograaf Ton den Haan. Ze zijn ontdekt door Kick Uitgevers, uitgevers van de boekenreeks Oranje Toen en Nu. Deze week verschijnt deel 11 in de serie. De foto’s zijn te zien bij een expositie in de Literaire Salon van boekhandel Jimmink, Rooseveltlaan 62 te Amsterdam.

Argentinië

Cruijff kreeg het eerste van twintig gouden horloges, voor de inzet van de internationals bij de WK-kwalificatie. Daarna mocht hij voor de zoveelste keer gaan zeggen dat hij niet mee zou gaan naar Argentinië. Een dag eerder was de TROS de actie 'Trek Cruijff over de streep' begonnen. Officieel waren er ten slotte 40 duizend mensen die een briefkaart stuurden. Cruijff was niet vermurwen, zo zou later blijken. In zijn autobiografie, dit jaar na zijn dood uitgekomen, bekent de vedette nog wel getwijfeld te hebben. 'Het positieve gevoel kwam terug na een paar geweldige wedstrijden tegen Engeland en België en ik begon me serieus af te vragen of ik met zo'n sterk team toch niet naar het WK moest gaan.'

Hij ging niet. De bijna-ontvoering van zijn gezin, een maand voor de interland in Amsterdam, had hem voor jaren angst aangejaagd. Hij wilde zijn familie niet alleen laten, zelfs niet met een bewakingsteam van acht bodyguards en agenten. Nederland ging zonder zijn grote vormgever naar de WK-eindronde.

Cruijff snelt langs Michel Renquin. Willem van Hanegem en René Vandereycken kijken toe. Beeld Ton den Haan
Beeld Ton den Haan
Cruijff is het niet eens met de Engelse scheidsrechter Patrick Partridge. Links Ruud Geels die inviel voor doelpuntenmaker René van de Kerkhof. De interland eindigde met een 1-0-zege voor Oranje. Beeld Ton den Haan

Dat wilde ik, in die oktobernacht, nog niet geloven. De opwinding deed zijn werk. Het werd laat, niet alleen voor Cruijff en zijn Danny, maar ook voor ons. Een Limburgse journalist nam na een optreden van Albert Mol ('Oh, Johan') de piano over.

Om half 6 die ochtend deden we in Hoorn onze nachtdienst. Om half 9 kwam ik thuis. Nog niet beseffend dat ik een historische avond had meegemaakt, het laatste optreden van Johan Cruijff in het oranje shirt.

Beeld Ton den Haan
Beeld Ton den Haan
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.