Cruijff-discipelen Koeman en Guardiola blijven in evenwicht

Als voetballer stond Ronald Koeman hoger in de hiërarchie, maar Pep Guardiola heeft als trainer internationaal meer succes. Bij een confrontatie in Manchester is er vooral veel wederzijds respect.

Gebroederlijk staan de discipelen van Johan Cruijff naast elkaar langs de zijlijn in het Etihadstadion. Pep Guardiola: energiek, steeds wilder gebarend naarmate de tijd verstrijkt. Ronald Koeman: de armen over elkaar, soms mopperend teruglopend naar de dug-out.

De lichaamstaal van de oude vrienden vertelt het verhaal van Manchester City - Everton. Koeman had zijn voormalige protegé een opdracht gegeven: breek de muur die ik heb opgeworpen. Pep slaagde er niet in. Mede dankzij uitblinker Maarten Stekelenburg, die twee strafschoppen stopte, kwam de koploper in de Premier League niet verder dan 1-1.

De laatste keer dat de twee samen op een Engels voetbalveld stonden was ruim 24 jaar geleden, toen het Barcelona van Johan Cruijff op Wembley dankzij een daverend schot van Koeman tegen Sampdoria de Europa Cup 1 won.

Koeman en de acht jaar jongere Guardiola hadden een meester-leerlingrelatie. Enkele jaren eerder was de 17-jarige Pep door Cruijff in het diepe gegooid. Maar niet zonder voorzorgmaatregel. Cruijff had Koeman, toentertijd zijn buurman, bij zich geroepen en gevraagd zich te ontfermen over deze beste leerling uit de voetbalschool, om ervoor te zorgen dat hij de Hollandse manier van spelen zou leren.

Koeman over Cruijff

'Johan legde de fundering voor het geweldige spel van Barcelona. In mijn ogen is de opleving van de club volledig aan hem te danken. Het was Cruijff die de hiërarchie van Real doorbrak, het was Cruijff die de Nederlandse stijl van aanvallend voetbal in het eerste elftal en de academie van Barça bracht.'

Routinier Koeman deed het graag. Tijdens de persconferentie voor de wedstrijd in Manchester sprak hij met genegenheid over zijn eerste ontmoeting met Pep op de parkeerplaats, waar de jonge speler arriveerde in een oude auto.

'Ik hou van jonge spelers die nog willen leren en zich normaal gedragen,' zei de nu 53-jarige Groninger. 'Niet in een Porsche rondrijden na drie wedstrijden in de basis. Als ik het me goed herinner, had Pep een tweedehands Opel.' Dat Guardiola jeugdspelers onlangs sommeerde op gewone zwarte schoenen te spelen en het trainigscomplex wifiloos maakte, lijkt hiervan een echo te zijn.

Om het 'leerproces' te versnellen had Cruijff de twee destijds aangewezen als kamergenoten. 'De hiërarchie was duidelijk', zo merkte Pep voor het weerzien in Manchester op. 'Het was mijn taak de lichten uit te doen. En als hij 's nachts water wilde, moest ik het halen. Ik was de jongeling en moest me aanpassen.'

Tegenover het Britse dagblad The Sun beweerde technisch directeur Txiki Begiristain, met Guardiola meegekomen naar City, dat de jonge Pep amper van de bal te krijgen was tijdens de minipartijtjes van Cruijff, totdat de grote kanonnen zich ermee gingen bemoeien. 'Al snel vloog Guardiola door de lucht en had Koeman de bal. Pep vond dat vreselijk.'

Guardiola over Cruijff

'Elke training was een masterclass. Het was elke dag alsof je naar de universiteit ging. Hij sprak over het 'vlindereffect': dat een goede pass aan het begin iets prachtigs kan voortbrengen aan het einde. Ik dacht dat ik iets wist van voetbal, maar toen ik met hem begon te werken, opende zich een nieuwe wereld.'

Van Cruijffs dreamteam zijn Guardiola en Koeman de succesvolste trainers geworden. Van hen bleef de Spanjaard het trouwst aan de filosofie van wijlen zijn voetbalvader.

'Cruijff bouwde de kathedraal', zei hij onlangs bij de presentatie van Cruijffs memoires in Londen, 'en wij moeten deze onderhouden'. Bij Barcelona, Bayern en bij City speelt hij total football, met verdedigers die de eerste aanvallers zijn en aanvallers als eerste verdedigers, compleet met een doelman die vaker zijn voeten dan zijn handen gebruikt. In de persoon van ex-Evertonverdediger John Stones heeft hij nu zelfs een 'eigen' Koeman.

Koeman is door de jaren heen pragmatischer gebleken, vooral ook omdat hij niet altijd de beschikking had over de Messi's, Robbens en Aguero's van deze wereld. Sterker, in zijn Feyenoord-tijd stuurde hij Giovanni van Bronckhorst ooit als spion naar München, om Guardiola's methoden te bekijken.

Tekst loopt verder onder de afbeelding.

Ronald Koeman (l) en Pep Guardiola voorafgaand aan Manchester City - Everton, 15 oktober 2016. Beeld reuters

Koeman voelt zich thuis in de Premier League en na twee succesvolle seizoenen bij Southampton is het nu zijn taak Everton weer in de topzes te krijgen. Onder zijn hoede beleefden The Toffees de beste seizoenstart sinds decennia. Ook Guardiola kende een voorspoedig begin, tot de 3-3 bij Celtic en de 2-0-nederlaag bij Tottenham Hotspur.

Bij het bezoek aan het Etihad stond er voor Koeman veel prestige op het spel, in de wetenschap dat Guardiola's ploegen tegenstanders kunnen wegspelen. Zijn Everton had oncruijffiaans weinig balbezit, maar verdedigde stug. Kort voor rust leek de dam te breken toen City een strafschop kreeg. Maarten Stekelenburg hield het schot van Kevin De Bruyne knap uit het doel.

Koemans ploeg bleef op de counter loeren en na ruim een uur spelen kwam die ene kans, eerder een halve kans, voor Romelu Lukaku. De sterke Belg liet de zwakke Gaël Clichy met ogenschijnlijk gemak achter zich om beheerst te scoren. Koeman balde zijn vuisten.

City bleef komen en kreeg opnieuw een strafschop. Dit keer mocht Agüero het proberen, maar weer redde de Oranje-doelman. Even later kopte invaller Manuel Nolito toch de gelijkmaker binnen. Het was aan twee fabelachtige reddingen van Stekelenburg te danken dat het gelijk bleef.

'Dit Manchester City is beste team dat ik in mijn loopbaan als trainer ben tegengekomen', sprak Koeman na afloop lovend. 'Mijn complimenten gaan naar Everton en hoe ze hebben verdedigd', oordeelde Guardiola. Voor hem maakt het spelen tegen zulke vechtlustige teams deel uit van zijn leerproces in de Premier League. Ook in dit leerproces zal Koeman hem met plezier helpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden