AnalysePropvolle voetbalagenda

Coronacrisis werpt nieuw licht op overdaad aan voetbal

Geen voetbal op Spangen, de derby Sparta-Feyenoord ging niet door vanwege het Coronavirus. Jongens uit de buurt spelen wel op het Cruijff Court, dat naast het Kasteel ligt. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De verschuiving van Euro 2020 en de moeite die het kost om wedstrijden en toernooien te verplaatsen, werpt licht op een actuele kwestie: de propvolle agenda in het voetbal.

Het voetbal is als een polonaise. Steeds meer partijen sluiten aan in de gezellig deinende rij. En als de feestruimte te klein is, vormt de rij zich tot kring om oneindig rondjes te lopen.

Het voetbalseizoen bestaat eigenlijk niet meer. Voetbaljaren lopen vlekkeloos in elkaar over. Clubs en landen vechten om data. Gevolg: te veel voetbal, te belastend, fysiek en mentaal. De internationale spelersvakbond Fifpro deed recent onderzoek (naam: At the limit) naar overbelasting bij spelers en concludeerde dat profs te veel wedstrijden spelen, soms bijna 80 per seizoen. Van de ideale tijdspanne van vijf dagen tussen twee topduels is zelden sprake. Advies is een zomerstop van minimaal vier weken en twee weken vrijaf in de winter. Dat is een utopie.

In alle sectoren van het maatschappelijk leven liggen agenda’s overhoop door de coronacrisis, maar het voetbal kampt in extreme mate met ruimtegebrek: bijna nergens zijn dagen of weken te vinden om in te halen. De verplaatsing van het EK naar 2021 is de enige kans om het clubseizoen te redden, mits het virus op tijd verdwijnt uit de samenleving.

De industrie voetbal zoekt voortdurend nieuwe speeldata. Vooral voetbal op televisie is big business, met steeds hogere eisen. Andere tijden, andere continenten. Nu het coronavirus toeslaat, is de verwachting dat alleen de vijf grote clubcompetities mogelijk vier miljard euro schade lijden. Normaliter eisen alle partijen, van clubs en nationale bonden tot Uefa en Fifa, hun afgesproken data op. Nu zijn ze opvallend solidair, omdat ze voelen dat het systeem anders zal imploderen.

Het stormde een tijdje geleden, waardoor de topduels AZ – Feyenoord en FC Utrecht – Ajax werden afgelast. ‘Het was al moeilijk om alleen die wedstrijden weer te plannen’, aldus directeur Mattijs Manders van de Eredivisie CV. In feite was het een ‘meevaller’ dat Ajax en AZ werden uitgeschakeld in de Europa League, waardoor data vrijkwamen. Vorig seizoen was geen rekening gehouden met de opmars van Ajax in de Champions League, waardoor vrijwel de hele competitie op zijn kop ging om Ajax ter wille te zijn.

Mocht de competitie nog worden hervat, dan geeft dat aanleiding om het nut van play-offs (vier speeldagen) voor één plek in de voorronde van de Europa League te overdenken. Wetende dat voor de winnaar de voorbereiding op het nieuwe seizoen is ontregeld omdat die voorronden oneigenlijk vroeg beginnen.

Trainer Erik ten Hag noemde de speelkalender naar aanleiding van de blessurereeks bij Ajax ‘krankzinnig’. Middenvelder Lasse Schöne had minder dan twee weken vakantie na het WK van 2018. In het onderzoek van de Fifpro: ‘Mijn lichaam herstelde nooit. Ik raakte zonder energie.’ Trainer Jürgen Klopp van Liverpool liet optekenen dat het voetbal wordt ‘vermoord’. Zijn doelman Alisson Becker: ‘We hebben niet genoeg vakantie. Er is een mentaliteitsverandering nodig, niet van één organisatie, maar van iedereen.’

De Engelse clubs hebben het druk, maar ze weten dat de eerste vier van de ranglijst automatisch naar de Champions League gaan. In Nederland speelde Ajax vorig seizoen drie voorrondes, waardoor van een fatsoenlijke voorbereiding kort na het WK 2018 geen sprake was. Woordvoerder Raymond Beaard van Fifpro: ‘De Koreaan Son van Tottenham speelde 78 wedstrijden. Hij reisde ongeveer 110 duizend kilometer per vliegtuig.’

Oud-topspeler Ruud Gullit was het afgelopen weekeinde in het praatprogramma Rondo eens met de stelling dat er te veel wedstrijden zijn. ‘Dat vond ik in mijn tijd trouwens ook al.’ De belasting is sindsdien toegenomen. Gullit wees op het EK van 1988, toen Oranje na vijf wedstrijden Europees kampioen was. Nu kost het zeven duels om de titel te halen. Of die twee wedstrijden zo’n groot verschil is? Misschien niet, maar dat zijn wel wedstrijden op het allerhoogste niveau.

Daarbij: PSV won de Europa Cup I in 1988 na negen duels. De huidige Champions League is fors uitgebreid. ‘Het is een schitterend toernooi’, zoals Gullit beaamt. Het is moeilijker om te winnen dan voorheen, want kampioenen van de kleine landen doen doorgaans niet mee. Ajax bereikte afgelopen seizoen de halve eindstrijd en speelde inclusief voorrondes 18 duels onder hoogspanning. 

De Uefa voerde bovendien alweer een nieuw toernooi in, de Nations League, dat  oefenduels vervangt. Zeker in Nederland was het enthousiasme groot, omdat Oranje van Duitsland en Frankrijk won en zo de wederopstanding van de nationale ploeg symboliseerde. Maar het aantal belangrijke wedstrijden was weer gegroeid.

Uitgeput loopt het voetbal zijn polonaise. En nu het virus in de feestzaal dwingt tot afstand, resteert tijd voor overdenking.

.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden