Congresgangers: ‘Topsport is ongezond’

Het affiche van het WK voetbal mag deze weken de mooiste kanten van pure topsport laten zien, meer dan driekwart van de gisteren bij het congres Sport en Orthopedie verzamelde medici en fysiotherapeuten lieten er geen twijfel over bestaan dat op dit niveau de grenzen van het lichamelijk toelaatbare worden...

‘Topsport is ongezond’, meende 75 procent van de aanwezigen zowel voor als na het prikkelende debat op sportcentrum Papendal.

Vóór de discussie tussen pleitbezorgers en tegenstanders van topsportbeoefening werd de mening van de aanwezigen gepeild en ook erna. Het enthousiasme van hockeybondpreses André Bolhuis noch de met filmbeelden ondersteunde bezwaren van orthopedisch chirurg Ron te Slaa hadden effect op de mening van de aanwezigen, die zich in grote meerderheid keerden tegen de conclusie van sportarts Frank Backx dat het allemaal ‘hartstochtelijk meevalt’.

Niet dus, vond Te Slaa, die het congres aangreep om te wijzen op de grote gevaren van zeer intensieve beoefening op het hoogste niveau. ‘68 Procent van de spelers in het profvoetbal is in elk geval één keer per jaar geblesseerd. 52 Procent van de blessures ontstaat tijdens wedstrijden en 15 tot 50 procent daarvan is het gevolg van zware overtredingen.’

Veel meer cijfers droeg hij aan om zijn stelling te onderbouwen. ‘De kans op letsel is in het profvoetbal duizend keer groter dan in welk ander beroep ook’, beweerde hij, zich beroepend op met door TNO en de KNVB vergaard cijfermateriaal. ‘Topsport is mooi’, aldus Te Slaa ‘maar er is een keerzijde en het is onze medische plicht daar een open oog voor te houden.

‘Op recreatief niveau doen 7,7 miljoen Nederlanders aan sport. Dat leidt tot 800.000 blessures waarvan de totale kosten 5,7 miljoen euro bedragen. Fins onderzoek heeft uitgewezen dat topsporters bijna vijf keer zo veel kans op blessures hebben als recreatieve sporters. Bovendien is daar vastgesteld dat veel oude topsporters zeventien jaar na beëindiging van hun sportloopbaan te kampen hebben met voornamelijk arthrose-klachten in knie-, schouder- of enkelgewricht.’

Te Slaa werd in het debat bijgestaan door columnist Henk Spaan, die een opsomming gaf van de werkelijke rampen die te maken zouden hebben met de lichamelijke en psychische druk van topsportbeoefening. Tegenstanders Bolhuis en Bakx spraken daarentegen van ‘stemmingmakerij’. Backx: ‘Hier worden de excessen breed uitgemeten, zonder dat er gekeken wordt naar de positieve effecten van topsport.’

Bolhuis: ‘Ik heb nog geregeld contact met de spelers met wie ik in 1973 wereldkampioen ben geworden, maar ik heb niet de indruk dat er maar één nu in welk opzicht ook lijdt onder wat we toen hebben gepresteerd.

‘Het is mij te gemakkelijk om topsport ongezond te noemen door een balans te maken van de schade. Dan vergeten we wat topsport ook doet om mensen mentaal en lichamelijk sterker te maken, de samenleving sociaal te verbeteren en de wereld te verbroederen’, aldus Bolhuis.

Backx vindt dat de Nederlandse sportmedici hun eigen verantwoordelijkheid moeten nemen. ‘Wij zijn ervoor om de risico’s van topsportbeoefening binnen de perken te houden. En bovendien, het is beter een blessure te voorkomen dan ervan te genezen. Maar als het dan toch gebeurt, kom je er meestal ook wel weer overheen.’

Eerder pleitte de cardioloog Jan Hoogsteen voor meer registratie van de ‘plotse dood’ bij sportwedstrijden. In veel landen wordt dat al gedaan en met name in de VS en Italië heeft dat geleid tot nieuwe inzichten. Juist de laatste tijd is er bij marathonwedstrijden in Nederland sprake geweest van veel sterfgevallen. ‘We kunnen vaststellen dat het feit zich alleen voordoet bij mannen. Meestal boven de 35 jaar en vaak met een erfelijk bepaalde aanleg. In Italië worden de sporters nu vooraf gescreend, het zou goed zijn als we in Nederland daartoe ook zouden overgaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden