REPORTAGE

Churandy Martina, een dertiger met toekomst

Na drie jaar is hij pijnvrij: Churandy Martina, een dertiger met toekomst. Zondag sprint hij bij de FBK Games de 100 en 200 meter.

Churandy Martina (links) in 2014 in het Olympisch Stadion van Amsterdam.Beeld ANP

Joost Vollaard drukt zijn duimen stevig in de linkerlies van Churandy Martina, die in een sportbroekje op de massagetafel ligt. De sprinter geeft geen krimp. 'Kijk, dit kon een paar jaar geleden niet zonder dat Churandy flink lag te piepen', zegt de fysiotherapeut. 'Het gaat goed nu. Best jammer eigenlijk. Het is een beetje saai geworden.'

Martina grinnikt en slaakt een paar namaakkreetjes. Het kan hem niet saai genoeg zijn. Hij heeft drie jaar geworsteld met de lies en verlangt naar een pijnvrije zomer. Hij wil strijden om andere prijzen dan de 'speenvarkentrofee', de beloning die Vollaard reserveert voor de atleet die bij een behandeling het hardst krijst.

Vollaard: 'Altijd mannen natuurlijk.'

Martina: 'Vrouwen krijgen baby's. Die moeten ook tegen de pijn kunnen.'

Het is maandagochtend, de dag na zijn zevende plaats op de 200 meter van Shanghai en zes dagen voordat Martina bij de FBK Games in Hengelo de 100 en 200 meter loopt. Er valt grauwe sluierregen op de Chinese metropool. In de hotelkamer klinken sensuele Kaapverdische ritmes, Zouk van Rotterdammer Nelson Freitas. 'Het belangrijkste van de behandeling is toch de muziek', zegt Vollaard.

Martina krijgt vanochtend een 'flush', de Amerikaanse term een lichte massage die het spierherstel bevordert. Maar eerst moet hij zich overgeven aan de plastic nijptang van Vollaard, een huidplooimeter. De fysio grijpt op vier plekken vetrandjes: binnenkant linkerarm, buitenkant linkerarm, schouderblad en heup. 'Twintig', telt Vollaard. Hij pakt een tabel en ziet dat het getal gelijk staat aan een vetpercentage van 8.1.

'Hè, hè, hè, hééé'', grijnst Martina.

'Recordje?', vraagt Vollaard.

'Bij jou wel. Hihihi!'

Atleet Churandy Martina bij terugkomst op Schiphol, na deelname aan de Europese kampioenschappen atletiek in Zurich.Beeld anp

Tien jaar prof

Martina laat zich minimaal tweemaal per week masseren, ook als hij fit is. Hij merkt dat zijn lichaam meer aandacht nodig heeft. Hij is 30 en al tien jaar profatleet. 'Het herstel duurt langer, zeker als je een blessure krijgt. En als je een paar kilootjes aankomt, zijn die ook moeilijker weg te krijgen. Als je jong bent, gaat alles sneller.'

Vollaard beweegt zijn handen zelfverzekerd langs de sprintspieren, die glimmen van de massageolie. Hij speurt de kuit, hamstring en lies af naar 'verklevingen', kleine knopen. Hij kan voelen of een atleet zich geregeld laat behandelen. Hij heeft tientallen topatleten op zijn draagbare tafel gehad, van kogelstoter Rutger Smith tot marathonkampioen Haile Gebrselassie.

Martina is in zijn ogen een 'pro', een atleet die zich omringt met verstandige mensen en nog jaren mee kan. Vollaard. 'Als je ouder wordt, vertraagt je natuurlijke herstel wat. Dat merken atleten. Maar ervaring heeft ook voordelen. Atleten kennen hun lijf beter. Ze gebruiken het beter. Je moet slimmer trainen, zorgen voor goede voeding.'

'Door de week probeer ik goed te eten', zegt Martina. 'Maar van mijn coach mag ik in het weekeinde één cheat day. Soms ga ik naar KFC. Slechte vetten zijn soms goed voor mannen. We hebben ze nodig.'

'Met 8.1 vet heb je niet te veel smokkeldagen gehad', stelt Vollaard. Hij gebaart dat Martina zich moet omdraaien. 'Die banda robes', zegt hij. Martina keert zich op zijn rechterzij. 'Die andere robes', zegt de fysio. 'Ik moet je altijd een beetje Papiaments leren hè?'

Churandy Martina (L), met rechts Patrick van Luijk, na het winnen van de 100 meter sprint op de Nederlandse kampioenschappen atletiek in het Olympisch Stadion in 2014.Beeld anp

'Ik moet kijken of je het wel precies weet', reageert Martina.

Vollaard lacht. 'We moeten onder de 8, Churandy. Kom op: 7.5 is olympische vorm.'

Spelen

De ambitie van Martina staat sinds vorig jaar in inkt op zijn lijf. Niet groot, zoals de kreeft op zijn buik, maar bescheiden aan de binnenkant van zijn linkerbovenarm. Vijf olympische ringen, met getallen in de bovenste drie. 04, 08, 12 verwijzen naar zijn olympische deelnames. Linksonder is gereserveerd voor 16, Rio de Janeiro, waar hij voor de derde maal op rij hoopt door te dringen tot de finales van de 100 en 200 meter.

Martina: 'Ik wil sowieso in elke wedstrijd in de finale zitten. In de finale kan alles gebeuren.'

Vollaard: 'Je weet het: als de Spelen naderen, wordt Churandy altijd weer beter.'

De fysio zet zijn handen aan de rugspieren, strakke bundels die abrupt overgaan in bolle billen. De rug is het centrum van alles, doceert hij. Vollaard heeft vertrouwen in het lichaam van Martina. Hij sprint niet op kracht, zoals Ben Johnson of Yohan Blake. Hij heeft spieren als springveren en loopt op souplesse. Die stijl beperkt het risico op blessures. Hij is een dertiger met toekomst.

Is de vijfde olympische tattooring misschien bestemd voor de Zomerspelen van Tokio, in 2020?

Martina grijnst: 'Die laatste wordt een verrassing.'

'Bobslee?', vraagt Vollaard. 'Hebben veel sprinters gedaan. Koud hoor.'

'Dat is het enige probleem.'

Churandy Martina in de halve finale 100m sprint tijdens de NK atletiek in 2014.Beeld anp

'Mag je vet wel boven de 10.'

'Kijk, dat klinkt goed.'

Na 40 minuten zit de behandeling erop. 'Mister Martina, the body is very good', besluit de fysio. 'Je kan zo weer een 200 meter lopen.' Vollaard masseert zijn eigen vingers los. Hij moet oppassen dat de peesjes in zijn handen niet overbelast raken. De volgende atleet staat al op hem te wachten: een olympisch kampioen steeplechase uit Kenia.

Martina verlaat de hotelkamer pas als hij een volgende afspraak heeft, in Nederland, na de lange vliegreis vanuit Shanghai. De FBK Games worden zwaar, weet hij, met twee afstanden. 'Ik moet goed uitrusten', zegt hij tijdens het aankleden.

Dan loopt hij de donkere hotelgang in, met rechte rug en verende tred. De snelste man van Nederland, fit verklaard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden