Nieuws Epke Zonderland

Chronische ontsteking bijholtes zit de olympische ambities van Epke Zonderland in de weg

Epke Zonderland (33) mist dit weekeinde in Cottbus een kans zich te plaatsen voor de Spelen van Tokio. De specialist op de rekstok herstelt van een ingreep aan zijn bijholtes. De tijd begint te dringen.

Epke Zonderland en zijn trainer Daniel Knibbeler. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Snot dreigt de olympische ambities van Epke Zonderland te dwarsbomen. De olympisch kampioen van Londen (2012) heeft er door een chronische ontsteking aan zijn bijholtes zo vaak last van, dat het zijn dat het zijn turncarrière in de weg zit. 

Als Zonderland verkouden is, kan hij geen salto’s boven de rekstok maken. ‘Als er zoveel druk op die holtes staat, maakt het er niet beter op als je over de kop gaat’, zegt zijn coach Daniël Knibbeler. De bijholtes zitten in het voorhoofd en achter de wangen, aan weerszijden van de neus.

De tijd dringt voor Zonderland. Zijn succes op de rekstok hangt af van de vier vluchtelementen in zijn oefening. Die moeten hij kunnen doen om zich te kunnen plaatsen voor Tokio. Hij moet een van de vier resterende wereldbekerwedstrijden winnen om voor de vierde keer te mogen meedoen aan de Spelen. Een World Cupwedstrijd in het Duitse Cottbus slaat hij weekeinde noodgedwongen over.

Vorige week onderging de turner een kleine ingreep waarbij de holtes werden schoongemaakt en er werd gekeken hoe het slijmvlies in zijn neus eruit ziet.

Timing is rot

De turner heeft meer rust nodig, zegt Knibbeler. ‘We hebben lang lopen wikken en wegen. Wel of niet naar Cottbus. De timing is rot, deze wedstrijd is belangrijk voor Tokio. We hebben toch besloten om niet te gaan. We hopen dat hij door meer rust te nemen zijn fitheid terug krijgt. Epke heeft weinig energie.’

Overvloedig snot beïnvloedt de prestaties van Zonderland al vier jaar negatief. Hij kreeg er in januari 2015 voor het eerst last van toen er een verkoudheidsvirus door het land raasde. De turner werd ziek en bleef kwakkelen. Het kostte hem veel energie. Op sommige dagen was hij amper in staat om te trainen, laat staan om een vluchtelement boven de rekstok uit te voeren.

Hij liep ook een hersenschudding op door een val van de rekstok in een training. Hij was een tijd verward en had veel hoofdpijn. Omdat Zonderland van de bijholteontsteking ook hoofdpijn kreeg, was het lange tijd niet duidelijk of hij last hield van de klap op zijn hoofd of van een nieuwe ontsteking. 

Haastklus

Het werd elke keer een haastklus om op tijd te zijn voor grote titeltoernooien. Als het slijm zich ophoopte, kon Zonderland zijn vluchtelementen niet goed oefenen. Hij kon niet vertrouwen op zijn instinct door in de lucht te voelen wanneer hij de rekstok weer vast moest grijpen. Hij viel een paar keer en verloor zijn wereld- en olympische titel.

Vorig jaar hield de kwaal zich gedeisd. Zonderland werd in Doha voor de derde keer wereldkampioen aan de rekstok. Dit jaar haalde hij de Europese titel aan de rekstok, maar vlak voor de WK in oktober was het weer raak. Opnieuw verkouden, hoofdpijn, weinig energie. Zonderland kon niet goed trainen en viel in Stuttgart van de rekstok bij de kwalificaties.

De oorzaak van een chronische bijholteontsteking is moeilijk aan te wijzen, zegt Paul Nagtegaal, kno-arts bij het Erasmus MC in Rotterdam. Bij een bijholteontsteking raakt het slijmvlies in de holtes van het gezicht dik en ontstoken. Snot vindt daardoor zijn weg niet meer naar buiten. ‘Het kan door een virus komen zoals een verkoudheid. Dat maken we allemaal wel eens mee. Je neus zit dicht, je maakt meer snot aan, je reuk verdwijnt en je krijgt hoofdpijn. Daar heb je geen antibiotica voor nodig. Dat gaat vanzelf over.’

Bacterie

Een bacteriële bijholteontsteking is ingewikkelder. ‘Er lijkt een klein manco in het afweersysteem te zitten bij mensen die dat hebben. Waarom wordt de ene persoon ziek van een bacterie en de ander niet? We weten helaas vaak niet goed waar het aan ligt. Het kan een type bacterie zijn, maar ook een allergische aanleg kan een rol spelen.’

De bestrijding bestaat uit de standaard trucjes zoals gebruik van neusspray, neusspoelingen, pijnstilling voor de hoofdpijn en eventueel antibiotica en prednison, een zwaar middel dat Zonderland ook heeft gebruikt.

Een operatie is volgens Nagtegaal de laatste stap. Daarbij worden de bijholtes ruimer gemaakt zodat het snot makkelijker naar buiten kan. Zonderland onderging zo’n ingreep in 2015. Het is niet altijd de oplossing. ‘Soms krijg je littekenvorming bij het openen van de bijholtes. Dan wordt het slijm er alsnog niet goed uit getransporteerd. En soms kan onze afweer de bacteriën ondanks een operatie nog steeds niet goed bestrijden. Het is een ontzettend vervelende kwaal. Mensen ervaren veel hinder in het dagelijks leven.’

Volgens zijn coach heeft Zonderland in alle medische hoeken gezocht naar een oplossing. Maar de loopneus komt steeds terug. ‘We hebben echt alles geprobeerd, allerlei therapieën. We krijgen er maar geen grip op. Als je nog tips hebt, horen we het graag.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden