AnalyseOranje

Chaos op het veld, dreigende overmoed: Oranje heeft een gids nodig

Op de weg die ze samen zijn ingeslagen en samen willen vervolgen, begingen de internationals van Oranje een misstap tegen Italië. Onbewust en in stilte vragen ze om een gids.

Memphis vecht met Immobile en krijgt een overtreding tegen. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Verliezen van Italië; dat kan. Het gebeurde vaker wel dan niet in de historie. Vooral de manier waarop het gebeurde, beklijfde maandag in de lege Arena, waar het Nederlandse elftal onderricht kreeg in verzorgd, fysiek sterk, vaardig combinatievoetbal, gevoed door loopvermogen en opofferingsgezindheid. Terwijl de Italiaanse pers stijlvolle metaforen uit de tekstverwerkers liet vloeien, wilde Oranje de avond verdrijven naar de vergetelheid, terwijl dat juist onverstandig is.

De chaos op het veld, de grote ruimtes tussen de linies, het onvermogen om tactische missers te herstellen of problemen van een ander op te lossen; het was meer dan een kwestie van gebrek aan spelritme in het jonge seizoen. Of dat erg is? Nee, de Nations League is fleurig verkleed oefenvoetbal, een competitie als leerproces.

Lodeweges liet het begaan

De les was duidelijk. Ook topspelers vinden het lastig om zelf een oplossing te bedenken als pakweg de linksachter van de tegenstander telkens ongehinderd naar voren opstoomt, terwijl de eigen ploeg zonder echte rechtsbuiten speelt. Wie moest Spinazzola oppakken? Hateboer, De Roon of toch Wijnaldum, de valse rechtsbuiten? Ook bondscoach Dwight Lodeweges liet het lang begaan.

Ronald Koeman begon in 2018 na twee gemiste toernooien opnieuw. Hij wilde weer een nationale ploeg met aaibare mannen die graag in Oranje voetballen en profiteerde van de aanwas van talent. Koeman kon tevreden zijn toen hij vorige maand onverwacht afzwaaide naar droomclub Barcelona, al moet ook hij een soms dreigende vorm van overmoed hebben ontwaard, bijvoorbeeld in het spel van spits Memphis Depay.

Bewijsdrift Memphis Depay

Ergens is het logisch dat de verreweg beste aanvaller – razendsnel hersteld van een zware blessure – meer wil doen dan gevraagd. Dat valt in hem te prijzen. Met zijn bewijsdrift toont hij tevens het probleem van Oranje aan. Steeds meer internationals tekenen voor buitenlandse topclubs, wat niet wil zeggen dat ze al topspelers zijn. Donny van de Beek is dolgelukkig met zijn contract bij Manchester United, al is hij niet eens vaste kracht bij Oranje. Nathan Aké is ook dankzij zijn veelzijdigheid in aanmerking gekomen voor Manchester City, terwijl hij degradeerde met Bournemouth. Vooral in verdedigend opzicht is voldoende kwaliteit aanwezig, mits iedereen fit is. In andere linies is het soms behelpen. In aanvallend opzicht ontbreekt bijvoorbeeld een type als Arjen Robben.

Aanvoerder Virgil van Dijk zei dat de groep hoopt dat de nieuwe bondscoach volgende maand is benoemd, voor de cyclus van drie duels tegen Mexico, Bosnië en Italië. Grof gezegd zijn er twee opties: de eerste is om de sympathieke vakman Lodeweges geen ad interim meer te noemen. Dat lijkt een gok. Voor de camera, niet onbelangrijk in mediatijden, straalt hij weinig uit. Zijn staat van dienst is behoorlijk, hoewel hij juist gedijde als assistent.

Meneer Van Gaal

De vraag is vooral of Lodeweges de ambitie heeft. Het lijkt alsof hij nu al opgelucht is als hij straks weer pure veldwerker mag zijn. Hij zei vorige week dat de staf soms 95 procent van het voorbereidende werk deed, alvorens Koeman aanschoof. In de topsport gaat het vaak juist om die vijf procent; ingrijpen, speldiscipline, ploeg op scherp zetten, het kleedkamerspel. Lodeweges antwoordde telkens, op vragen over zijn rol: ‘Ik wacht wat de directie doet.’ Hij zei nooit: ‘Ik wil graag bondscoach blijven.’ Hij zei ook niet: ‘De spelers willen per se dat ik het doe.’ De spelers volhardden in: ‘Wij vinden Dwight een fijne trainer.’ Ze zeggen Dwight tegen hem, de ideale assistent. Georginio Wijnaldum sprak over meneer Van Gaal, toen kandidaat Van Gaal ter sprake kwam.

De groep noemt geen namen, alleen de richting waarmee Oranje verder wil: de huidige weg, de huidige richting. Of die tot succes leidt, is de vraag. Commentaren waarin Nederland tot de EK-favorieten behoort in 2021, zijn overdreven. De ploeg is hoogstens outsider. Juist een coach maakt dan mogelijk het verschil, zoals Louis van Gaal in 2014, toen niemand iets verwachtte en Nederland als derde eindigde op het WK. Ook een andere persoonlijkheid dan Van Gaal is overigens denkbaar nu.

De internationals zijn zelfbewust en eensgezind. Het kan alleen geen kwaad om ze tijdens hun avontuur een gids mee te geven, die ze leidt over het soms duistere pad dat ze wensen te bewandelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden