Carrière toppaard Totilas definitief ten einde

De carrière van het dressuurpaard Totilas is voorbij. Na vijf jaar blessureleed wordt het Nederlandse paard dat in 2010 voor een bedrag van naar verluidt tussen de tien en vijftien miljoen euro werd verkocht uit de sport gehaald.

Totilas wordt verzorgd tijdens het Europees Kampioenschap in Aken vorige week.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

'Het is dood en doodzonde, maar zo gaat het vaker met legendes. Die zijn veelbelovend, maar daar loopt het uiteindelijk slecht mee af', zegt zijn Nederlandse trainer Sjef Janssen. Totilas stond bekend als een wonderpaard dat werd geroemd om zijn uitstraling. Met de Nederlander Edward Gal reed hij naar wereldrecords en mondiale titels. Geen paard kon zijn benen zo hoog heffen als de gitzwarte hengst.

Bekendste paard ter wereld
Zijn spraakmakende verkoop aan de Duitse magnaat Paul Schockemöhle maakte van Totilas het bekendste paard ter wereld. Hij zou Duitsland goud bezorgen bij de Olympische Spelen 'maar vanaf dag 1 hadden we te maken met problemen', zegt Janssen.

Volgens de Nederlandse trainer is het tijd om 'Totilas in zijn waarde te laten en van zijn oude dag te laten genieten'. Het dier is pas vijftien jaar oud. Doorgaans hebben dressuurpaarden op die leeftijd nog enkele jaren te gaan in de wedstrijdsport. Zo werd het door Janssen opgeleide paard Bonfire olympisch kampioen op zijn zeventiende. 'Maar bij Totilas is het nu al zo vaak kommer en kwel, we moeten aan de gezondheid van het paard denken.'

Sjef Janssen.Beeld anp

Rentree
Nog geen week geleden maakte Totilas zijn rentree op het hoogste internationale niveau tijdens de EK in Aken. Hij kwam terug van een blessure en was volgens dierenartsen fit genoeg om mee te doen. Zijn deelname aan de landenwedstrijd verliep teleurstellend. Totilas werd derde met het Duitse team, maar behaalde individueel geen hoge score.

Zaterdag werd bekend dat Totilas minstens vier maanden is uitgeschakeld door een botontsteking aan zijn been. Nog voor het bezoek van de dierenarts zei Janssen tegen Ann-Kathrin Linsenhoff, de vrouw die de sportieve rechten van Totilas bezit: 'Besluit na grondig onderzoek of je het beestje de belasting van topsport nog wilt aandoen.' Linsenhoff is de stiefmoeder van Matthias Rath, de huidige ruiter van Totilas.

Ondanks het hoge bedrag dat in 2010 is betaald, zat de familie direct met Janssen op een lijn. Janssen: 'Zij zijn echte paardenmensen en denken er geen seconde over na hoeveel hij heeft gekost en hoeveel hij nog gaat terugverdienen. Dat interesseert ze helemaal niks.'

Profiel Totilas

Totilas was het beroemdste en duurste paard van de wereld. Prijswinnaar, dekhengst. De neergang is ingezet. Vrijdag werd Totilas teruggetrokken voor het slotweekeinde van de EK dressuur. 'Het is dood- en doodzonde.'

Matthias Alexander Rath met Totilas.Beeld anp

De druk op Rath, die in 2010 in vergelijking met Gal een redelijk onervaren ruiter was, was de laatste jaren hoog. Na de afzegging van Totilas vrijdag, kwamen critici met een advies dat de laatste jaren vaker is gegeven: laat Gal weer op Totilas rijden, dan komt het vast goed.

Dekhengst
Janssen: 'De problemen die wij hadden hebben niks met de ruiter te maken. Het was alsof de duivel ermee speelde: bij belangrijke kampioenschappen ging het iedere keer mis.' Om zijn geld terug te verdienen is Totilas veelvuldig ingezet als dekhengst. Hoe hoger de sportieve prestaties van een paard, des te hoger de waarde van zijn sperma. Drie rietjes kostten 8.000 euro, tijdens drukke periodes werd Totilas driemaal daags losgelaten op een fantoom, een kunstpaard. Het grote nadeel: de kans op kwetsuren neemt toe. Totilas raakte meerdere malen geblesseerd.

Door het kwakkelen van het wonderpaard werd ruim een jaar geleden besloten Totilas uit de zogenoemde dekdienst te halen. Dit mocht niet meer baten. Janssen: 'Je hebt bepaalde voetballers die heel vaak blessures hebben. Zij hebben zoveel atletisch vermogen dat ze zichzelf voorbij kunnen lopen. Dat geldt ook voor Totilas, hij gaf veel vermogen op momenten dat het ook iets minder kon en dat ging ten koste van zijn lichaam. Daar kun je als ruiter niet altijd iets tegen doen.'

Opvolgers
Janssen kijkt ook naar de toekomst van de Duitse ruiter Rath: 'Wat nu gebeurt wil je al helemaal niet hebben in Rio (tijdens de Olympische Spelen in 2016, red.)', zegt Janssen. 'We gaan liever met een paar jonge paarden aan de slag dan dat we ons concentreren op een paard dat de laatste jaren bij alle grote kampioenschappen moest afzeggen.' Rath heeft al twee opvolgers klaarstaan, waarvan een volgens de trainer veel potentie heeft.

Voorlopig wordt Totilas medisch verzorgd. Wanneer hij volledig gezond is, gaat hij wellicht de dekdienst weer in. 'Maar als het hem pijn doet om te dekken zal ook dat niet meer gebeuren', zegt Janssen. En over zijn waarde: 'Hij heeft al heel goede afstammelingen, maar ik schat dat die wel omlaag gaat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden