Carles Puyol, vechtersbaas tussen de balletdansers

Een atypische voetballer in de Barcelonaschool, maar in de historie van FC Barcelona zijn er maar weinigen aan te wijzen die zo, tot in hun diepste vezel, bij de club hoorden. De onverzettelijke Catalaanse verdediger Carles Puyol (35) kondigde gisteren aan na dit seizoen te vertrekken bij de club.

De eerste keer dat de naam Carles Puyol valt in het Volkskrant-archief is 1999, het jaar van zijn debuut. Hij valt in tijdens Barcelona - Real Madrid. In het Nederlandse Barcelona van Van Gaal: met Cocu, de broertjes De Boer, Bogarde, Kluivert, Reiziger.

'In Nederland haten alleen de supporters van de topclubs elkaar. In Barcelona is domweg elke Catalaan, voetballiefhebber of niet, tegen Madrid', zegt Frank de Boer in 1999. In dat jaar staat Carles Puyol op als nieuw Catalaans boegbeeld bij Barcelona, in de traditie van Josep Seguer ('40 en '50) en Josep Guardiola ('90).

De 21-jarige Carles Puyol debuteert onder Van Gaal als rechtsback. Later verhuist hij - met zijn 1 meter 78 niet de grootste verdediger - naar een plek centraal in de Barcelona-defensie. Potig, onverzettelijk en hard, maar fair. De man met de sliertige pony en grote bos krullen al groeit snel uit tot publiekslieveling en krijgt bijnamen als Leeuw, El Toro (de stier) en Tarzan.

Carles Puyol in 1999 Beeld ap
 
In Barcelona is domweg elke Catalaan, voetballiefhebber of niet, tegen Madrid
Frank de Boer

Aan de voet van de Pyreneeën
Puyol wordt in 1978 geboren en groeit op in het dorpje La Pobla de Segur, aan de voet van de Pyreneeën. Als jochie staat Puyol onder de lat bij de jeugd van het lokale clubje. Een kleine schouderblessure met grote gevolgen voor de moderne Spaanse voetbalhistorie: Puyol moet zijn plek in de goal inruilen voor een positie op het veld, eerst in de aanval, later als verdediger

Op zijn zeventiende - laat voor een voetballer - wordt hij gehaald door La Cantera, de jeugdopleiding van Barcelona in La Masía. Niet om zijn technisch begaafde, voetballende manier van verdedigen. Nee, hij valt op door zijn werklust en fanatisme. Een rauwe mannetjesputter tussen de balletdansende zaalvoetballers uit de Barça-school.

Leiderscapaciteiten
Vanaf het debuut in de Primera División op 2 oktober 1999 tegen Real Valladolid komen ook de leiderscapaciteiten van Puyol bovendrijven. In 2004 wordt hij aanvoerder - een vechtersbaas, maar een verlegen, beheerste vechtersbaas met veel inzicht, die het beste in zijn teamgenoten naar boven haalt. Hij krijgt daarmee ook een nieuwe bijnaam: Capità (Kapitein). Hard in het veld, beschaafd in de catabomes van Camp Nou.

Aanvoerders Thierry Henry en Carles Puyol in duel tijdens de Champions League-finale van 2006 Beeld ap
 
Een rauwe mannetjesputter tussen de balletdansende zaalvoetballers uit de Barca-school

In 2005 en 2006 volgen onder leiding van Frenk Rijkaard op de bank en Puyol op het veld twee landstitels en de Champions League-beker tegen Arsenal. Later draagt de Catalaan bij aan vier landstitels (2009, 2010, 2011 en 2013) en twee Champions League-titels (2009, 2011).

In 2000 al staat Puyol in het shirt van het Spaanse elftal op het veld. De belangrijkste toernooien zijn het EK 2008 en WK 2010. Na het winnen van het Europees Kampioenschap in 2008 begint Spanje als gedoodverfde favoriet aan het wereldkampioenschap 2010. In de halve finale tegen Duitsland maakt Puyol het belangrijkste doelpunt uit zijn carrière.

Vrijgelaten op de rand van de zestien lanceert de kleine Puyol zich richting de indraaiende hoekschop van Xavi. Hij vliegt boven de Duitse verdedigers uit en kopt Spanje naar de finale (filmpje onderaan het artikel). Over de slotstrijd tegen Oranje is genoeg geschreven.

Puyol en Frenk Rijkaard met de Champions League-beker van 2006 Beeld ap
Het moment van de winnende kopbal in de halve finale tegen Duitsland (WK 2010) Beeld AP

Knieblessures
In totaal speelde Puyol tot nu toe 593 wedstrijden voor Barça, een aantal dat alleen wordt overtroffen door zijn ploeggenoot Xavi. En sinds februari dit jaar is hij een honderdvoudig international voor Spanje. Maar na een tweede kijkoperatie in korte tijd vorige maand besloot Puyol dat het zo niet langer meer gaat. Vorig seizoen kwam de aanvoerder van Barcelona door knieblessures slechts tot dertien competitieduels, dit jaar staat de teller pas op vijf wedstrijden.

De 35-jarige Puyol: 'Het herstel van mijn knieblessures duurt langer dan de dokters voorspelden. Ik ben samen met de clubleiding tot de conclusie gekomen dat het daarom de juiste beslissing is om te vertrekken.'

Echte trainersambities heeft Puyol nooit uitgesproken en het is ook nog niet duidelijk of hij helemaal stopt met voetballen na dit seizoen of dat hij nog gaat afbouwen op een ander niveau in de Verenigde Staten of Qatar.

Hij is vooralsnog niet opgenomen in de selectie voor het WK in Brazilië, maar de Spaanse bondscoach Vincente del Bosque sluit niets uit. 'Hij is zo groot en belangrijk. Een voorbeeld voor ieder speler en leider in de voetballerij.'

Voor Puyol ligt de focus op de zevende landstitel die hij dit jaar kan pakken met Barcelona, daarna beslist hij over zijn toekomst. Hoe dan ook is het ondenkbaar dat Puyol niet ooit terugkeert bij Barcelona.

 
Hij is zo groot en belangrijk. Een voorbeeld voor ieder speler en leider in de voetballerij
Spaanse bondscoach Vicente del Bosque
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.