NieuwsWK Afstanden

Canadese nieuwkomer Fish wint goud op 10 kilometer in wereldrecord

Don’t let your dreams be dreams’ staat er in de bio op het Twitterprofiel van Graeme Fish. Vrijdag, in de Utah Olympic Oval, liet de 22-jarige Canadees het niet bij woorden alleen. Als relatieve nieuwkomer werd hij wereldkampioen op de 10 kilometer in een nieuw wereldrecord: 12.33,86.

Graeme Fish viert het goud en zijn wereldrecord op de 10.000 meter op het WK afstanden in Salt Lake City.Beeld ANP

Het vorige wereldrecord stond op naam van zijn landgenoot Ted-Jan Bloemen, in wie hij zijn grote voorbeeld heeft. Bijna tweeënhalve seconde snoepte Fish van die tijd af. Het betekende ook een einde aan de hegemonie van Nederland op die afstand. In de twintigjarige historie van de WK afstanden was er nog nooit een Nederlander níét wereldkampioen op de 10 kilometer geworden.

En dat dus allemaal dankzij een student bewegingswetenschappen, die 22 jaar geleden werd geboren in Moose Jaw, een stadje van 35.000 inwoners in het zuiden van Canada. Daar leerde hij al op jonge leeftijd schaatsen. Vijf jaar was Fish toen hij zijn eerste wedstrijd reed.

Het leverde een klassiek familieverhaal op. Zijn moeder Marie, in Salt Lake City als toeschouwer op de tribune: ‘Graeme schrok zo van het startschot dat hij de verkeerde kant op ging. Daar pesten we hem nu nog weleens mee.’ In zijn jeugd deed Fish ook aan basketbal, badminton, cross country en voetbal, maar schaatsen bleek zijn grootste liefde.

Waar Canada vooral het land van de sprinters is, koos Fish juist voor de lange afstanden omdat steeds duidelijker werd dat hij beter uit de verf kwam zodra hij meer kilometers moest afleggen. De Nederlandse coach Bart Schouten, sinds 2010 werkzaam in Canada, kreeg in 2018 voor het eerst met hem te maken. Hij noemt Fish ‘een spons’. ‘Graeme zuigt alle informatie op, zelfs tijdens de race kun je hem goed bereiken. Hij zegt altijd: ik ben getrouwd met schaatsen, zo bezeten is hij met zijn sport bezig.’

‘You can go'

In zijn gouden race in Salt Lake City reed hij een zogeheten ‘negatieve split’: de eerste helft van zijn rit was langzamer dan de tweede. Rondjes 30+ wisselde hij in voor 29’ers. Schouten: ‘Na rondje of 10 zag ik dat het heel goed ging en riep ik: you can go. Vijf ronden later begon ik te geloven in een wereldrecord. Vier ronden voor het einde ben ik dat ook daadwerkelijk gaan roepen tegen hem.’

Met Ted-Jan Bloemen als nummer twee was het wederom een succesvolle dag voor Canada. Een dag eerder waren er al drie Canadezen bij de eerste vijf op de 5 kilometer geëindigd. Nederland stelde opnieuw teleur. Patrick Roest eindigde op de 10 kilometer als achtste. Zijn race werd een martelgang. Met een vierde plek was Jorrit Bergsma de beste Nederlander.

Opgaves

Het was niet alleen vanwege het wereldrecord een gedenkwaardige middag in de Utah Olympic Oval. Liefst drie schaatsers gaven op, omdat ze moeite hadden met zware omstandigheden op hoogte in Salt Lake City. In de openingsrit stopte de Kazach Dmitry Morozov halverwege de race. Na de dweilpauze stapten er zelfs twee schaatsers in dezelfde rit uit hun race: de Italiaan Nicola Tumolero, die in 2018 olympisch brons pakte op de 10.000 meter, en de Rus Alexander Rumyantsev hielden het voor gezien. ‘Nog nooit meegemaakt dit’, zei Schouten. ‘Maar het geeft aan hoe zwaar zo’n 10 kilometer kan zijn. Je gaat echt kapot.’

Opvallend was ook de vreugde binnen zijn team na de zege van Fish. Bloemen liep in de catacomben doodleuk met een hoedje in de vorm van een vis, een knipoog naar de achternaam van zijn ploeggenoot. Op het ijs had hij hem al een zoen gegeven. Bloemen: ‘Wie kan nou zeggen dat hij zijn opvolger zelf heeft opgeleid? Mooi toch?’

Die teamgeest zit volgens Schouten deels in het karakter van de Canadezen. ‘Het is een relaxed volk, dat niet snel ruzie zoekt. Dat zie je in het schaatsen terug.’ Maar het is ook het gevolg van het streng bewaken van het groepsproces. ‘We tolereren geen gedrag wat de teamgeest kan verstoren. Die jongens kunnen alleen beter worden als ze goed samenwerken.’

Zondag mag Fish zijn nieuwe recordtijd op de baan in Salt Lake City hangen. Het oude van Bloemen zal dan, vrienden of niet, in stukken worden gebroken. Op verzoek van Bloemen zelf trouwens. Fish: ‘Hij zei: als je het wereldrecord breekt, dan moet je ook het bord breken.’

Zilver voor Nederlandse vrouwen bij ploegenachtervolging

Nederland heeft bij de WK afstanden in Salt Lake City zilver behaald op de ploegachtervolging voor vrouwen. De ploeg van bondscoach Jan Coopmans finishte op de Utah Olympic Oval in een Nederlandse recordtijd: 2.52,65. Japan prolongeerde de wereldtitel met een wereldrecord: 2.50,76. Het brons was voor Canada (2.53,62).

Namens Oranje kwamen Ireen Wüst, Antoinette de Jong en Melissa Wijfje in actie. Dit drietal won vorige maand de Europese titel op dit onderdeel. In de laatste WK-rit tegen Canada was het Nederlandse team halverwege de recordtijd van Japan tot op 0,1 seconde genaderd. In de slotfase liep het verschil met de olympisch kampioen toch nog flink op.

Koelizjnikov snelt naar WK-goud op 500 m, bijrol Nederlanders

Pavel Koelizjnikov voldeed in Salt Lake City aan de verwachtingen op de 500 meter. De 25-jarige Rus won het goud in een ijzersterke tijd van 33,72 seconden. Dat is de tweede tijd ooit op deze afstand gereden. Vorig jaar finishte Koelizjnikov in 33,61. Met een iets vlottere start had hij zijn wereldrecord zeker verbeterd.

De onttroonde titelhouder Roeslan Moerasjov bleef ook onder de 34 seconden en pakte namens Rusland zilver met 33,99. Het brons was voor de Japanner Tatsuya Shinhama (34,03).

Voor Koelizjnikov was het zijn derde wereldtitel op de 500 meter. Eerder pakte hij WK-goud in 2015 en 2016. Hij is ook al drievoudig wereldkampioen op de sprintvierkamp.

Kai Verbij was de beste Nederlander. Hij eindigde met een tijd van 34,32 op de tiende plek. Jan Smeekens reed de twaalfde tijd (34,45). De 33-jarige sprinter is nog steeds de enige Nederlander die bij dit toernooi WK-goud heeft gewonnen op de 500 meter. Dat was in 2017 in Gangneung in Zuid-Korea.

Dai Dai Ntab kon als Nederlands kampioen geen indruk maken. Hij kwam niet verder dan de dertiende plaats (34,48).

Vrouwen: Kodaira herovert wereldtitel 500 meter, De Jong zesde

De Japanse Nao Kodaira heroverde de wereldtitel op de 500 meter. De olympisch kampioene op dit nummer zegevierde met een tijd van 36,69 seconden. Ze won in 2017 voor de eerste keer WK-goud, maar moest in 2019 verrassend voorrang verlenen aan de Oostenrijkse Vanessa Herzog.

Het zilver op de Utah Olympic Oval was voor de Russin Angelina Golikova met 36,74. Haar landgenote Olga Fatkoelina behaalde brons (36,78). De onttroonde Herzog werd vierde met 36,94.

Letitia de Jong belandde met een persoonlijk record van 37,19 op de zesde plek. De Nederlands kampioene op de sprintvierkamp bleef 0,13 seconde boven het nationale record, dat sinds januari 2013 op naam staat van Thijsje Oenema.

Jutta Leerdam haalde 0,45 van haar persoonlijke record af. De Europees kampioene op de 1000 meter reed met 37,30 de achtste tijd.

WK-debutante Femke Kok (19) reed eveneens een persoonlijk record en tevens een wereldrecord voor junioren. Met een tijd van 37,45 eindigde de talentvolle Friezin op de negende plaats.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden