Sport WK-Voetbal

Calais is zelfverzekerd over WK-winst, maar niet iedereen denkt er zo over

Het kampioenselftal met Zidane gold in 1998 als toonbeeld van een multicultureel Frankrijk. Ook dit keer is het enthousiasme overweldigend, zelfs in Calais, een bolwerk van Le Pen. Maar niet iedereen staat te juichen.

Als Frankrijk ver komt in een toernooi, stijgt steevast de omzet van Charles Hubert. Vooral de vlaggen doen het altijd goed. Foto John van Hamond

‘Natuurlijk wordt Frankrijk wereldkampioen!’ Allan Berguin en Jean-Jacques Coubot, die met een vrachtwagen met fusten bier door het centrum van Calais rijden om de plaatselijke horeca te bevoorraden, vinden het een onzinnige vraag. Ze twijfelen zelfs geen moment aan de uitslag van de finale. ‘3-0 gaat het worden. Let maar op.’

Zo zelfverzekerd als de twee bierbezorgers is niet iedereen, maar dat Frankrijk het WK gaat winnen, daar twijfelt in Calais nagenoeg niemand aan. Berguin en Courbot zijn bovendien niet de enigen die denken dat het 3-0 wordt. Volgens veel Fransen staat die score in de sterren geschreven. Twintig jaar geleden zorgden Franse voetbalgoden als Zinedine Zidane, Lilian Thuram en Didier Deschamps voor de eerste en tot dusver enige Franse wereldtitel, door met die uitslag van Brazilië te winnen. ‘Et un, et deux, et trois-zéro!’, zongen de Fransen toen massaal. Dat liedje is voor de gelegenheid afgestoft. Het klinkt weer net zo fris als vroeger.

De vergelijking met 1998, toen een gemêleerde equipe van Afrikaanse, Europese en Maghrebijnse Fransen het WK in eigen land won, dringt zich in meerdere opzichten op. Black, blanc, beur, werd dat team destijds genoemd. Zwart, wit en Arabe, in straattaal. Ook het huidige team is een mengelmoes van etniciteiten en culturen. Nog een parallel: in ’98 was het de solide middenvelder Didier Deschamps die als aanvoerder de beker aan het vaderland mocht tonen. En wie is als bondscoach de architect van het huidige elftal? Juist.

Toch ziet Coubot vooral verschillen tussen de twee elftallen. ‘De winst in ’98, dat was de coupe van Zizou. Dit wordt het kampioenschap van het collectief.’ Berguin is het met hem eens. ‘Deschamps heeft er een hecht team van gesmeed. Giroud haalt achterin ballen weg, terwijl hij spits is. En kijk wie de goal in de halve finale heeft gemaakt, Umtiti, een centrale verdediger. Die scoort normaal nooit.’

Geen racist

Toch staat niet iedereen te juichen. André Aurelien heeft dit WK nog geen wedstrijd gezien. Niet omdat hij niet van voetbal houdt, integendeel, maar uit principe. Voetbal wordt misbruikt om de mensen een bepaald maatschappijbeeld door de strot te duwen, vindt Aurelien. Als enige van zijn vriendengroep kijkt hij daarom niet naar het WK. Als Les Bleus zondag de finale spelen, gaat hij wandelen op het strand. Hij hoopt dat ze verliezen, trouwens.

‘Vivre ensemble’, riep iedereen nadat we in 1998 het WK hadden gewonnen’, zegt Aurelien tussen twee happen van zijn sandwich door. ‘Daar is niets van terechtgekomen. Nu gaan ze natuurlijk weer zeggen dat we zo goed zijn omdat er zoveel immigrantenjongens in het team spelen. Laat me niet lachen.’

Voor de duidelijkheid: Aurelien is géén racist, en heeft dus níét op het Front National gestemd. Hij kent wel veel FN-aanhangers. Niet zo vreemd: 57procent van de inwoners van Calais heeft bij de presidentsverkiezingen van 2017 op Marine Le Pen gestemd. De meesten van hen staan zondag volgens Aurelien gewoon te juichen voor Les Bleus, ondanks het feit dat het elftal voor de overgrote meerderheid uit immigrantenzonen bestaat.

‘Ze vinden altijd wel iets waar ze wél achter staan: de vlag, de Marseillaise, of die een of twee spelers die wit zijn en een Franse achternaam hebben’, denkt Aurelien. ‘Tegen Mbappé hebben ze ook niets, omdat hij goed is. Maar wat als Mbappé een matige voetballer was geweest?’

Vraag de Fransen wat het huidige elftal zo moeilijk te kloppen maakt, en bijna iedereen komt met hetzelfde antwoord: de solidariteit tussen de spelers. De Franse voetballers zijn jong en bereid om voor elkaar door het vuur te gaan. Ze vallen met z’n allen aan, en ze verdedigen met z’n allen. Je zou het een behoudende variant van totaalvoetbal kunnen noemen.

Een ander verschil met het team van 1998 is de leeftijd van de spelers. Het huidige Frankrijk is een jong team, een hechte groep hardwerkende jeunes. En de jongste van allemaal is de beste, of in elk geval de populairste. Liberté, Egalité, Mbappé, luidt dezer dagen de Franse lijfspreuk.

‘Mbappé is een voorbeeld voor iedereen’, zegt Coubot. ‘Hij laat jongeren zien hoeveel mogelijkheden ze hebben, ook als ze uit de banlieues komen.’ Een overwinning van de jeugd, en voor de jeugd, noemt Coubot dit WK.

Feestwinkeluitbater Charles Hubert is content zolang Mbappé en co winnen. Als het Franse elftal ver komt, gaat Huberts omzet omhoog, ieder toernooi weer. Vooral de vlaggen doen het altijd goed.

Hubert schat dat hij de afgelopen weken ongeveer evenveel ‘WK-spullen’ heeft verkocht als twee jaar geleden, toen Frankrijk in de finale werd uitgeschakeld op het EK in eigen land. Dat was natuurlijk jammer, zegt Hubert. Voor de sfeer dan. ‘Voor de omzet maakt het weinig uit. Er is toch niemand die na de finale nog een vlag gaat kopen.’

De goede prestaties van Les Bleus zijn ook goed voor de zaak van Berguin en Coubot. ‘We hebben zelden zo’n druk weekend gehad, met Quatorze Juillet én de WK-finale. Zo’n beetje iedere kroeg in Calais heeft extra ingekocht.’

FIFA tegen sekistische publiekshots

De cameramannen in Russische voetbalstadions blijven dit WK te vaak en lang hangen bij jonge, mooie vrouwen op de tribune. Wereldvoetbalbond Fifa heeft er genoeg van dat zij worden behandeld als lustobject, en heeft officieel beleid op dit gebied aangekondigd. Er zijn dit toernooi tientallen vrouwelijke verslaggevers. Ook zijn er duizenden Iraanse vrouwen die voor het eerst sinds de Islamitische Revolutie van 1979 uit hun dak mochten gaan op de tribunes tijdens de groepswedstrijd tegen Spanje. Toch waren televisiekijkers de afgelopen weken vooral getuige van close-ups van gillende, lachende, huilende en vrijwel altijd jonge mooie vrouwen in voetbaloutfits. Federico Addiechi, diversiteitsdirecteur van de wereldvoetbalbond Fifa is niet te spreken over deze zogenoemde ‘honey shots’. Hij roept omroepen daarom op te stoppen met het inzoomen op ‘lekkere vrouwen’. Aan de BBC liet hij weten dat het niet filmen van jonge en sexy vrouwen in het publiek deel gaat uitmaken van het officiële Fifabeleid. ‘We gaan geen harde campagne voeren, maar wel optreden waar het fout loopt.’ Ook vrouwenorganisaties hebben zich dit WK kritisch uitgelaten over ‘seksistische en stereotiepe beelden van vrouwen als louter voetbalversiering’.

DE WORTELS VAN DE WK-VEDETTES
Elk land heeft zijn eigen WK-vedette, de drager van de nationale hoop. De correspondenten van de Volkskrant gingen op zoek naar hun wortels, hun leermeesters, hun betekenis.

ONZE BESTE WK-VERHALEN
Ook zonder Nederland gaat het WK voetbal in Rusland gewoon door. Wie zijn de kanshebbers? Welke wedstrijden moet u kijken en welke spelers kunt u in de gaten houden? Op deze pagina verzamelen we onze beste artikelen.

HOE DOET DE SPORTREDACTIE VERSLAG VAN EEN WK ZONDER NEDERLAND
Tijdens de vorige twee WK’s eindigde het Nederlands elftal nog op de tweede en derde plek, maar voor dit toernooi is Oranje niet gekwalificeerd. Maakt dat de verslaggeving minder leuk, of juist interessanter? Chef sport Mark van Driel: ‘Het is nu veel meer een mondiaal evenement in de krant dan een nationaal feestje.’

Al meer dan 500.000 Nederlanders hebben toegang tot de Volkskrant. Onbeperkt verhalen lezen kan vanaf €2,50 per week, met een maandelijks opzegbaar abonnement

Meer over