POSTUUMTOTILAS (2000-2020)

‘Buitenaards’ succespaard Totilas (20) overleden

Hij wordt beschouwd als het beste dressuurpaard dat de wereld ooit te zien kreeg. Maar de fenomenale hengst Totilas (20) is niet meer.

Totilas in 2009. Beeld Jiri Büller
Totilas in 2009.Beeld Jiri Büller

Zij die in 2009 bij het EK dressuur in Windsor Castle waren, spraken er jaren later nog over. Een zwarte hengst van Friese makelij, Totilas geheten, stal de show en oogstte jurycijfers die nooit eerder waren vertoond. Edward Gal, die op de rug van Totilas fluitend naar het Europese goud reed, wist het meteen: zo’n paard als dit is er nooit geweest en zal er nooit meer komen.

De maandag overleden Totilas (20) verlegde de grenzen van de dressuur, het dansen te paard. Het is altijd riskant om iets of iemand met de beste voetballer ter wereld te vergelijken, maar Totilas kon je moeilijk anders noemen dan de Messi van de paardensport: er was simpelweg geen betere dan hij.

Bij het WK in Kentucky in 2010 stroomden de tribunes vol om de piafferende legende aan het werk te zien. Geheel volgens verwachting maakte hij Edward Gal in vier dagen drie keer wereldkampioen (waaronder met het Nederlandse team). Kenners buitelden in superlatieven over elkaar heen om de prestaties van de hengst met de witte ‘sokjes’ te becommentariëren. En Gal? Die zweefde op de rug van het superpaard, waarmee hij alle records aan flarden reed.

Sierlijk veulen

Als veulen al trok Totilas de aandacht in de Friese wei. Het dier bewoog sierlijk en was prachtig om te zien. Kinderen kwamen graag naar hem kijken. ‘Showerig’ noemde zijn fokker Jan Schuil hem. En toen Totilas op zijn 9de Europees kampioen werd met Gal, kon de hele wereld zien wat Schuil daarmee bedoelde. De verwachtingen waren hooggespannen. Maar Totilas gaf geen krimp en schitterde.

Zijn roem was hem vooruitgesneld, waar hij ook kwam. Anky van Grunsven won olympisch goud met Bonfire en Salinero, springkampioen Jeroen Dubbeldam triomfeerde met De Sjiem. Maar Totilas was van een andere planeet, dat moest iedereen toegeven.

Het tweehonderd pagina’s dikke boek dat in 2010 over zijn nog jonge leven verscheen, tekende de hype die er heerste. Van Moorlands Totilas, The Living Legend werden meteen vierduizend exemplaren gedrukt.

Edward Gal met Totilas, het voorbeen karakteristiek gestrekt, tijdens de Wereldruiterspelen in Kentucky, 2010. Beeld REUTERS
Edward Gal met Totilas, het voorbeen karakteristiek gestrekt, tijdens de Wereldruiterspelen in Kentucky, 2010.Beeld REUTERS

Legendarische dekhengst

Legendarisch was ook zijn status als dekhengst, getuige het bedrag dat men vanuit allerlei windstreken voor zijn sperma wilde betalen. Achthonderd aanvragen kwamen er binnen voor een kwakje zaad à 5.500 euro. Gal moest het aantal dekbeurten wel begrenzen, om te voorkomen dat Totilas zou opbranden.

Zo glans- en glorierijk als toen zou het nooit meer worden. Niet voor Gal, die niet verrast was toen hem kort na de WK in 2010 werd verteld dat Totilas zou worden verkocht aan de Duitse paardenhandelaar Paul Schockemöhle. De verkoop – voor rond de 10 miljoen euro – was niet tegen te houden geweest. Eigenaar Kees Visser zou ‘een economisch delict’ hebben gepleegd als hij zou hebben geweigerd, zei hij.

Teruggeworpen op aarde

Mooier werd het evenmin voor Totilas. De klik met zijn nieuwe berijder Matthias Alexander Rath leek te ontbreken. Blessures wierpen de wonderhengst terug op aarde. In 2015, nadat bij Totilas een botontsteking aan zijn been was geconstateerd, besloot Ann-Kathrin Linsenhoff dat het genoeg was geweest. De stiefmoeder van Rath en bezitter van Totilas’ sportieve rechten, trok het beste dressuurpaard aller tijden terug uit de sport.

Zijn ster doofde langzamer dan hij was gaan stralen. Maandag overleed Totilas, vermoedelijk aan de gevolgen van koliek, een kwaal die veel paarden fataal wordt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden