Brit vermist in Volvo Ocean Race

Michiel Kruijt

Amsterdam

De dag was net aangebroken toen John Fisher in de Zuidelijke Oceaan overboord sloeg, maar voor de rest hadden de omstandigheden bijna niet beroerder kunnen zijn. Zijn team, Sun Hung Kai/Scallywag, voer maandagmiddag in windkracht 8 met golven tot 6 meter hoog op een positie die niet ver van ‘Point Nemo’ ligt, de plek op aarde die het verst verwijderd is van land. De watertemperatuur was 9 graden. Zijn val overboord is de 47-jarige Brit, naar nu wordt aangenomen, fataal geworden.

Leg 01, Alicante to Lisbon, day 06, John Fisher on board Sun Hung Kai/Scallywag. Photo by Jeremie Lecaudey. 27 October, 2017 Beeld Rechtenvrij (Jeremie Lecaudey/Volvo Ocean Race) Jeremie Lecaudey/Volvo Ocean Rac

De boot uit Hong Kong, waarop ook de Nederlandse Annemieke Bes zit, was bezig met de zesde en langste etappe in de Volvo Ocean Race. De zeven deelnemers waren op 18 maart in Auckland (Nieuw-Zeeland) vertrokken voor een race van ongeveer 7.600 zeemijl (ruim 14.000 kilometer) naar de Braziliaanse haven Itajaí, die ruim twee weken zou duren. Toen Fisher in zee viel, lag zijn boot op drie dagen varen van Kaap Hoorn.

Het zal voor de bemanning niet eenvoudig zijn geweest om terug te keren naar de plek waar de Brit in het water moest liggen. De boot voer op het moment van het ongeluk met ruim twintig knoop (bijna 40 kilometer per uur) in oostelijke richting, voor de harde noordwestelijke wind uit. Gezien de storm en de hoge zeegang zal het een grote inspanning zijn geweest om zeil te minderen, om te keren en terug te zeilen.

Na een zoektocht die ‘enkele uren’ heeft geduurd, moest het team van schipper David Witt de dramatische beslissing nemen om verder te varen. De kans dat Fisher nog levend zou worden gevonden in het koude zeewater, was inmiddels zo goed als nihil geworden. Bovendien werd het donker en kwam er een nieuwe storm aan, ditmaal met windkracht 10.

Racedirecteur Phil Lawrence zei dinsdag niet te weten wat de oorzaak van het ongeluk is. De acht overgebleven bemanningsleden van Scallywag verkeren volgens hem in shock en moeten de nieuwe storm veilig zien uit te zeilen. Zij worden pas later over het ongeluk ondervraagd. De boot zet nu koers naar een haven in Chili.

Alle zeilers die aan de Volvo Ocean Race meedoen, hebben vooraf een survivaltraining moeten ondergaan bij een gespecialiseerd bedrijf in Engeland. Elk bemanningslid is uitgerust met een overlevingspak, een reddingsvest met verlichting, een harnas met een lijn om zich aan de boot vast te zekeren, en een personal locator beacon, dat bij activering een signaal geeft over de positie aan een coördinatiecentrum. ‘We begrijpen, maar dit is nog niet bevestigd, dat John zijn veiligheidsuitrusting aan had’, zei Lawrence dinsdag.

In water van 9 graden verliest een drenkeling in een zeilpak in 30 tot 60 minuten het bewustzijn. De Nederlandse reddingsorganisatie KNRM hanteert in zo’n situatie een overlevingstijd van drie uur. Een overlevingspak kan die tijdsspanne verlengen.

Omdat de bemanning van Scallywag Fisher niet heeft weten te lokaliseren, is het de vraag of hij zijn baken droeg. Zelfs in dat geval wist het team toch waar de Brit zich ongeveer moest bevinden. Als er iemand in het water raakt, wordt op de gps-apparatuur aan boord onmiddellijk op de ‘MOB-knop’ (Man Overboord) gedrukt. Die slaat op dat moment de positie van de boot op en geeft meteen de koers aan die nodig is om terug te keren naar die plek.

Probleem is wel dat een drenkeling door wind, golven en stroming een flink stuk kan afdrijven. In zulke situaties moet een schatting worden gemaakt van diens positie. Door de hoge deining is het moeilijk om een drenkeling te ontdekken, laat staan om die weer aan boord te hijsen.

Mogelijk was Fisher gewond toen hij in het water viel. Het laatste bemanningslid dat in de Volvo Ocean Race omkwam is de Nederlander Hans Horrevoets, die in de editie van 2005-2006 deel uitmaakte van het team ABN Amro 2. Hij werd bij een aanwakkerende wind in de Atlantische Oceaan door een golf meegesleurd terwijl hij niet vast zat aan de boot. Vermoedelijk heeft hij toen met zijn hoofd iets geraakt op dek, waardoor hij bewusteloos is geraakt en is verdronken. Hij werd teruggevonden met zijn gezicht in het water.

Grote vraag blijft waarom Fisher überhaupt overboord heeft kunnen slaan. Bij slecht weer op zee is het de vaste gewoonte dat iedereen op dek zich gezekerd heeft. Kennelijk was dat bij de Brit, die wacht had, niet het geval.

Het was al de tweede keer dat een bemanningslid van de boot uit Hong Kong in zee terecht kwam. In de vierde etappe van Australië naar Hong Kong ging de Australiër Alex Gough overboord in rustig weer, zonder iets van zijn veiligheidsuitrusting aan te hebben. Na zeven benauwde minuten kon hij uit het water worden gehaald.

Scallywag is het minst ervaren team in deze editie van de Volvo Ocean Race. Van de negen bemanningsleden hebben er zeven nooit eerder aan de zeilwedstrijd rond de wereld meegedaan, onder wie Fisher.

Een extra nadeel was dat Scallywag boot ten tijde van het ongeluk een flink stuk achter lag op de rest van de vloot. Het team voer als laatste op zo’n 260 zeemijl (480 kilometer) afstand van koploper Brunel en circa 200 zeemijl van de nummer zes, AkzoNobel. De zes boten die vooraan lagen zijn niet door de raceorganisatie gevraagd om om te draaien en aan de zoekactie deel te nemen. Het zou gezien de korte overlevingstijd te lang hebben geduurd voordat ze tegen de harde wind en de hoge golven in de plek van het onheil hadden kunnen bereiken. Bovendien zou de terugtocht ook gevaarlijk voor hen kunnen zijn.

Een vrachtschip is verzocht om verder te zoeken, het zou naar verwachting pas dinsdagavond op de plek van het ongeluk zijn gearriveerd. Gezien de storm die er nu woedt lijkt de kans miniem te zijn dat het lichaam van Fisher nog wordt gevonden.

Het is de tweede keer in deze editie van de Volvo Ocean Race dat er een dode valt te betreuren. In januari voer een ander team, Vestas 11th Hour Racing, tijdens een donkere nacht op een Chinese vissersboot voor de kust van Hong Kong. Daarbij kwam een visser om het leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden