Braziliaans team zonder dirigent in Venezuela

Elf mannen hadden een blauwe broek aangetrokken onder een geel shirt. Ze gingen in de houding staan voor het Braziliaanse volkslied, maar ze hadden ook een versterkt bedrijventeam kunnen zijn van de post in Rio de Janeiro....

Carlos Dunga, de bondscoach van de Brazilianen, is niet te benijden tijdens het Zuid-Amerikaanse landenkampioenschap in Venezuela. Weliswaar is Argentinië de topfavoriet voor de eindzege, maar zijn elftal moet een opmerkelijke groei doormaken, wil het een kans maken op prolongatie van de titel en de miljoenen thuis enigszins tevreden stellen.

Zo pover als de huidige ploeg oogt, is Brazilië al jaren niet meer geweest. Een opmerkelijke vergelijking diende zich aan tussen de selecao en het stadion in Maturín. Beide zijn nieuw, maar ogen oud en versleten. Toen vlak voor de aftrap even een windje opstak in de volgepropte arena in de oliestad, waaiden de platen piepschuim van het dak.

Dunga, de wereldkampioen van 1994, is na het mislukte WK van vorig jaar en het afscheid van bondscoach Carlos Alberto Parreira, min of meer opnieuw begonnen. Spelers als Cafu en Roberto Carlos stopten, na veel meer dan 100 interlands. Dé huidige sterren van het Braziliaanse voetbal, Ronaldinho en Kaká, bleven het land dienen, doch kregen voor de Copa vrij na een zwaar clubseizoen.

Maar zonder Kaká, de beste voetballer van het afgelopen seizoen, en Ronaldinho, de uitblinker van het jaar daarvoor, is Brazilië als het strand van de Copacabana zonder vrouwelijk schoon in de nieuwste badmode.

De weinig verwende Venezolanen in het stadion ontvingen de Brazilianen euforisch, maar hieven spoedig spreekkoren aan over hun eigen ploeg, die zaterdag won van Peru en bijna kwartfinalist is.

Chili voetbalde zelfs iets beter en kreeg de beste kansen, maar Brazilië sloeg na ruim een half uur toe dankzij een door Robinho benutte strafschop. Het was ongeveer de enige Braziliaanse bal tussen de palen. Suazo had gelijk moeten maken, maar dreef zijn solo te ver door.

De Goddelijke Kanaries missen een dirigent. Ze zingen allemaal hun eigen deuntje, maar het samenspel klinkt als een piano die al jaren niet is gestemd. In de verdediging is een hoofdrol weggelegd voor Alex, die vrijwel zeker van PSV naar Chelsea vertrekt. Hij is nog niet de Eindhovense rots die alle golven moeiteloos opvangt. Alex oogt onzeker en durft alleen bij spelhervattingen mee naar voren te sluipen.

Mineiro, Gilberto Silva en Elano zijn inwisselbare middenvelders, zonder de fantasie die het Braziliaanse voetbal verheft boven zoveel andere landen en die immer zo luid is bezongen. Diego van Werder Bremen was voorzien om de openingen te vinden, maar hij faalde volledig in het duel met Mexico en bleef op de bank.

‘We moeten kalm blijven en ons niet laten leiden door instincten’, zei Dunga na de eerste wedstrijd. Dat zegt eigenlijk genoeg. De grote ploegen van Brazilië uit het verleden voeren juist op de intuïtie van een of twee grootheden, die het ritme aangaven en de anderen meesleepten naar een niveau dat tegenstanders naar de keel greep.

Brazilië is vooral het land van de aanvallers, van Garrincha, Pelé, Romario en Ronaldo. Nu heeft Dunga problemen de aanval fatsoenlijk te bemannen, want ook Ronaldo en Adriano ontbreken. Wie nu de voorhoede vormden? Vagner Love, een onopvallende verschijning van Spartak Moskou, die vrijwel niets afdwingt; Anderson, een 19-jarig talent dat onlangs voor ruim 20 miljoen euro door Manchester United is overgenomen van FC Porto. Anderson keerde na rust niet terug, ten gunste van Arsenals Julio Baptista.

Anderson wisselde voor rust geregeld van positie met Robinho, die na de pauze weer puur aanvaller was. Robinho, de meest Braziliaanse van het stel, is een geweldige pingelaar, een solist pur sang, maar hij is soms ook onnavolgbaar voor zijn medespelers.

Het kost hem ook zichtbaar moeite de last van het team te dragen. Maar uiteindelijk vond hij zijn naam drie keer terug op het scoreformulier en hield hij de hoop van Brazilië op succes intact.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden