Braal: filosoof, vernieuwer en ook nog basketbalcoach

Een uitgelaten Martiniplaza, zondagmiddag. Terwijl Donar-captain Jason Dourisseau na de bekerfinale tegen een muur van feestvierende supporters de beker de lucht insteekt, kijkt coach Erik Braal van een afstandje toe. Handen op de rug, alsof hij een toevallige voorbijganger is, niet de coach van de ploeg die Zwolle ruim heeft verslagen.

Erik Braal.Beeld Hollandse Hoogte

Bestuurslid Martin de Vries had al gezegd: 'Erik is niet van het uiterlijk vertoon, hij is van de inhoud.' En die methode werkt. Sinds Braal in 2015 werd aangesteld bij Donar, won de ploeg niet alleen de landstitel, maar ook de Supercup en nu dus ook de beker. Glimlachend: 'Dat was de enige prijs in Nederland die ik nog niet had. Kan dus ook weer van het lijstje.'

Erik Braal is 45 jaar en groeide op in Werkendam. Door een zware blessure zag hij een leven als shooting guard in het water vallen, daarna schoolde hij zich om tot coach. Wetenschap en innovatie vormen de basis van zijn werkwijze. Zelf zegt hij: 'Ik heb een enorme honger naar kennis.'

Focus

Achter alles wat hij doet zit een gedachte, ook in het dagelijks leven. Neem nu zijn vakantiewoning op een eiland in het Friese Pikmeer dat alleen per pond bereikbaar is. 'Mijn vrouw heeft een goede baan in de buurt van Rotterdam, ze komt in de weekenden over. Ik dacht: hoe bereik ik nou dat ze elk weekend met een fijn gevoel naar het noorden rijdt? In elk geval niet door in een ongezellig appartement te gaan zitten. Zo kwam ik op deze woning. Zondag zat ik op de steiger. De zon scheen, het water kabbelde. Ik kon er helemaal tegenaan.'

Bestuurslid De Vries ziet overeenkomsten met één van de Braals illustere voorgangers in Groningen, oud-coach Ton Boot: 'Die had dat ook, dat heel erg kunnen focussen op één ding.' In 2011 nam Braal een sabbatical, ook daarin volgde hij Boot.

Braal verdiepte zich in filosofie, liep een paar dagen mee met een dirigent om te kijken hoe hij zijn orkest op één lijn kreeg en was chauffeur voor managementgoeroe Mario Bierkens. Eén van de belangrijkste lessen uit die tijd: 95 procent van gedrag is onbewust. 'Terwijl je als coach juist beslissingen neemt op basis van de vijf procent die je ziet. Dat kun je dus beter andersom doen.'

Kritiek

Vertaald naar het basketbal: 'Ik ben bijvoorbeeld slecht in tijd. Daardoor werd het hele team slecht met tijd. Toen bedacht ik me: wat gebeurt er als ik nou overdreven vroeg op de training kom? En ja hoor, na verloop van tijd stonden de eerste spelers op de parkeerplaats al in hun auto te wachten, terwijl de sporthal nog op slot was. Kennelijk is dat zo'n krachtig signaal geweest dat je daarna helemaal niet meer hoeft te praten over commitment.'

Zijn carrière begon Braal bij Rotterdam Basketbal. Daarna ging hij naar West Brabant Giants, Aris Leeuwarden en Oberwart Gunners in Oostenrijk. Bij Donar kreeg hij, na een stroeve start, voor het eerst te maken met forse kritiek. 'Vooral op social media werd het persoonlijk', zegt hij. 'Een vervelend verschijnsel van deze tijd. Ik vond daar een modus in door te denken: dat één iemand iets op zijn telefoon intikt, betekent toch niet dat ik mijn hele beleid om moet gooien?'

En inderdaad, na een paar personele wijzigingen, waarbij vooral het aantrekken van de Amerikaan Lance Jeter belangrijk was, begon het te lopen bij Donar. In mei werd de ploeg landskampioen en vond Braal zich terug op de Grote Markt, waar hij werd toegejuicht door dezelfde fans die hem aanvankelijk liever hadden zien vertrekken. 'Zo'n huldiging moet je je laten welgevallen. Je kunt er moeilijk als een zoutzak gaan staan. Maar ook al is het op micro-niveau, je leert dus wel hoe dat werkt met roem.'

Het Groningse Donar speelt de bekerfinale in MartiniPlaza tegen Landstede Basketbal uit Zwolle.Beeld anp

Steiger

Zondagmiddag, in de bekerfinale tegen Zwolle, ziet Braal zijn ploeg slordig beginnen. Al snel loopt de achterstand op tot 2-12. Maar in het tweede kwart weet Donar voor het eerst op voorsprong te komen en daarna wordt snel duidelijk dat het krachtsverschil tussen beide ploegen te groot is. Donar wint afgetekend met 78-58.

'Ik ben blij met deze prijs', zegt Braal na afloop. 'Maar het is niet de belangrijkste. We willen nog kampioen worden en ook in Europa valt er nog veel te halen.' Vorig jaar haalde Donar voor het eerst in de historie de tweede ronde van de FIBA Europe Cup. Bestuurslid De Vries droomt hardop van de Champions League en spiegelt zich aan de Belgische club Oostende.

Maar dat is voor latere zorg. Eerst gaat Braal deze avond met vrienden de stad in om een hapje te eten. Wel op tijd naar huis natuurlijk, want het pondje op het Pikmeer gaat maar tot twaalf uur. Aan zijn steiger zal hij verder genieten, in stilte. 'Een van de vragen die ik mezelf in die sabbatical stelde, was: ben ik nou écht een basketbalcoach of is er meer?' Na twee maanden was hij er al uit. 'Het is niet alleen mijn werk, het is ook mijn grote passie. Ik bén basketbalcoach.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden