Ajax Eenmalig succes of niet?

Bouwen aan de klas van 2020

Ajax’ afscheid van Europa is ook een kwestie van melancholie. De klas van 2019 voetbalde zich de harten van de liefhebbers in, met spel dat het gemoed een oppepper geeft. Maar de beste leerlingen zullen uitzwermen over Europa en de ploeg tot een zoete herinnering maken.

De oud-Ajacieden van Tottenham, Toby Alderwereild en Jan Vertonghen (rugnummer 5), proberen Frenkie de Jong te troosten. Beeld Guus Dubbelman

Bijna was de macht van het werkelijk grote geld woensdag in Amsterdam gebroken door het ook behoorlijk rijke Ajax. Terwijl Manchester City of Barcelona hun beste spelers behouden, misschien te lang zelfs, verdwijnt een deel van het geraamte van Ajax, nu Europa heeft geroken aan nieuw toptalent. Wat Ajax tot handelen dwingt, met de accenten die dit seizoen zijn gezet. Slim kopen naast opleiden.

Geld is het probleem niet. Ajax verdiende bruto ongeveer 95 miljoen euro in de Champions League, bijna net zo veel als de jaarbegroting. Met transfers haalt de club deze zomer mogelijk meer dan 200 miljoen op. Maar dan: wie vormen straks het kapitaal op het veld, als vervangers? Zo is bijvoorbeeld al duidelijk dat de woensdag ingevallen, tijdens de winterstop voor 9 miljoen aangetrokken Argentijn Lisandro Magallan nooit zo goed zal zijn als Matthijs de Ligt.

Teleurstelling en berusting ontpoppen zich wellicht tot trots. Ajax – Tottenham Hotspur (2-3), halve finale Champions League, was bovenal de essentie van sport, dankzij sensatie en spanning, met goede winnaars en mooie verliezers. Ook de buitenlandse pers schreef bombastische stukken over Frenkie de Jong, Matthijs de Ligt, Donny van de Beek en David Neres, over onbevangenheid, onverschrokkenheid en hang naar avontuur.

De blik vooruit

Maar het spektakelelftal uit Amsterdam kwam niet helemaal uit het niets. De bv Ajax nam risico, schroefde salarissen fors op en kocht Dusan Tadic en Daley Blind uit de Premier League. Stel dat Ajax de Champions League niet had bereikt na drie voorronden, terwijl mannen als Blind en Tadic met langjarige contracten een brutosalaris van 4 miljoen euro per jaar of meer toucheren, dan was het een financieel rampjaar geworden. Zo dun is de lijn in de sport.

Ajax zal het ingezette beleid nochtans voortzetten, wijs geworden door Europese mislukkingen in het laatste decennium. Ajax koestert in de jeugdafdeling alweer volop talent en loopt vooruit op het nieuwe seizoen door het aantrekken van goede voetballers van andere clubs, variërend van verdediger Kik Pierie van Heerenveen en doelman Kjell Scherpen van Emmen, tot de zeer vaardige middenvelder Kian Fitz-Jim, pas 15 jaar en kroonjuweel uit de opleiding van AZ. De Roemeense middenvelder Razvan Marin is meteen inzetbaar volgend seizoen. Ook verwacht Ajax een en ander van de eerder aangetrokken, nog niet inzetbare aanvallers Hassane Bandé en Lassina Traoré uit Burkina Faso.

Nicolas Tagliafico, Dusan Tadic, Klaas-Jan Huntelaar, Noussair Mazraoui en André Onana verklaarden openlijk te blijven, maar de spil van het middenveld, Frenkie de Jong, is voor 86 miljoen euro verkocht aan Barcelona en Matthijs de Ligt zal vermoedelijk volgen, voor een bedrag dat daarvan weinig zal afwijken. Dergelijke talenten staan sporadisch op. Ajax zal trachten Donny van de Beek, Hakim Ziyech en David Neres te behouden.

Zeurende pijn

De pijn van de verloren kans op de finale zal blijven zeuren. Tottenham kwam in beide wedstrijden sterk terug, mede door fysieke overmacht, en boog net als Liverpool tegen Barcelona een achterstand van 3-0 om, waarbij het sneu was dat het beslissende doelpunt drie tellen na de aangegeven vijf minuten blessuretijd viel. Ajax treft in Nederland vrijwel nooit fysiek spel zoals dat van Spurs. Als het al eens gebeurt, krijgt de ploeg het lastig, zoals uitwedstrijden tegen Feyenoord, FC Groningen en PSV lieten zien. Ajax heeft daarnaast in feite slechts pakweg veertien topspelers voor het allerhoogste niveau, waarbij Neres al voor de aftrap wegviel en Dolberg voetbalde als Casper het spookje. Bij Tottenham, met tal van blessures, staat voormalig spits van Oranje Vincent Janssen niet eens op de spelerslijst. Trainer Pochettino zei dat een topselectie uit 25 topspelers bestaat. Die heeft Ajax niet en die is voor de eredivisie ook niet nodig.

Trainer Erik ten Hag zal nog weleens aan zijn wissels denken. Daley Sinkgraven en Joël Veltman vielen behoorlijk in, Magallan gleed uit op een cruciaal moment. Ten Hag wisselde defensief, terwijl Johan Cruijff zaliger juist aanvallend reageerde als de tegenstander meer druk ontwikkelde. Van de Beek was een van de besten, de verbindingsman naar voren. Hij werd in de voorlaatste minuut vervangen door Magallan, die verlangen oproept naar de in de winterstop verkochte, veel betere Max Wöber.

Speelse aanvalskracht

Voor de 2-1 was het verdedigingscentrum mee naar voren bij een vrije trap en lag alles open. Dat was naïef. Maar speelse aanvalskracht was dit seizoen juist de kracht van Ajax. In de extra tijd liet de ervaren Tadic slordig een bal achterlopen en schoot hij onbezonnen in plaats van de bal te behouden. Na 3 minuten en 54 seconden in blessuretijd kopte Llorente over, met doelman Lloris al naast hem in de spits. Onana trok tijd, kreeg geel en trapte uit bij 4'20. De Ligt verloor in de laatste aanval een duel van Llorente, Magallan gleed weg, De Ligt en Tagliafco waren te laat om het balletje op Moura te onderscheppen. Goal. Tranen. ‘We zullen het moeten verwerken’, zei Ten Hag, ‘om onszelf te belonen met de kampioensschaal.’

Bij een kampioenschap speelt Ajax weer twee voorrondes, om opnieuw in de Champions League actief te mogen zijn. Pas in het seizoen daarop mag de Nederlandse kampioen weer automatisch meedoen, met dank aan de vracht punten die Ajax voor het Europese klassement behaalde. Een schrale troost voor de bewierookte Ajacieden. Sport is meer dan winnen, maar voorlopig zullen ze treuren over het missen van de zeldzame kans op het spelen van de grootste wedstrijd in het clubvoetbal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.