Bouscholte als ontdekkingsreiziger in wereldzeilrace Altijd nat en koud, maar toch heimwee

Hans Bouscholte (34) was tot voor anderhalve week schipper op het Nederlandse zeiljacht BrunelSunergy dat deelneemt aan de Whitbread race rond de wereld....

ROELF RIDDERIKHOFF

Van onze verslaggever

Roelf Ridderikhoff

AMSTERDAM

Het regent, waait en het is koud; omstandigheden die doen denken aan de onherbergzame zuidelijke oceaan. Maar voor Hans Bouscholte is de vergelijking tussen het Hollandse najaar en de Roaring Fourties wat magertjes. 'Dit is te weinig wind, het is ook niet grijs genoeg. Daar is het mistiger. Er zijn geen kleuren, er is geen horizon. Je moet puur op gevoel sturen. Vooral 's nachts.

'Als je in het moeilijkste deel komt, vraag je je af: wat is dit, waar ben ik aan begonnen? Altijd nat en koud. Maar na een aantal dagen begin je van de mooie dingen te genieten. Je weet dat je een van de moeilijkste zeeën aan het bedwingen bent. Van die enorme golven afsurfen met snelheden tot dertig knopen.

'Daar ter hoogte van de Kerguelen, halverwege Kaapstad en Fremantle, geeft je dat een band met andere zeezeilers. Je voelt je een beetje een ontdekkingsreiziger. Ja daar heb ik zeker heimwee naar en dat zal nog wel erger worden.'

Zo kort in de race met negen etappes betekent dit al de zesde wisseling van een bemanningslid. De sfeer heeft er echter niet onder geleden, daarvan is Bouscholte overtuigd. 'Verdorie', zeiden we, 'voordat we deze boot verlaten zullen we eerst scoren. We hebben ons verbeterd in de loop van de race, maar we hebben nog te weinig ervaring.

'Deze Whitbread is heel anders dan de vorige zes. Er varen nog negen boten, nagenoeg gelijk, allemaal ontwerpen van Bruce Farr, behalve de onze die is ontworpen door Judel/Vrolijk. Dat wil niet zeggen dat die minder is, maar wij hebben alle variabelen niet kunnen testen. De anderen hebben daar meer tijd voor gehad. Neem nou de Silk Cut van Lawrie Smith. Die heeft roer, kiel en mast zoveel mogelijk naar achteren. Dat is een enorm voordeel bij veel wind.

'Deze race is een matchrace als de America's Cup maar dan de wereld rond. En ook al zijn de boten gelijk, er zijn toch weer beslissende verschillen. Wij hebben domweg niet de tijd en het geld gehad om die optimalisering te bereiken. Als wij beter hadden geweten waar wij gestaan hadden in dit veld van ervaren rotten, was onze voorbereiding beter uitgekristalliseerd.

'Het is eigenlijk net Formule 1, de auto's zijn gelijk en toch gaat de een harder dan de ander. Dat zit hem in die kleine verschillen.'

Er is wel gezegd dat de BrunelSunergy te voorzichtig heeft gevaren. Bouscholte deelt die kritiek. 'De afspraak in de tweede etappe was niet extreem te gaan. We hadden de ervaringen van de eerste etappe, waarbij er nogal wat mis ging. Dus was het devies bij de vloot blijven. Maar dat hadden we nou juist niet moeten doen. Kijk maar naar Swedish Match, die meteen na de start naar open zee koerst, terwijl de rest onder de wal blijft. Hij pikt wind op, pakt zo vijftig mijl voorsprong en wint de etappe.

'De verschillen in bootsnelheid zijn veel groter dan iedereen dacht. Daarom moet je afwijkende koersen durven varen. Verdedigen naar de vloot toe werkt niet meer. Ik moet toegeven dat we dat niet goed hebben gedaan.

'Navigatie blijft toch het belangrijkste. Dat zie je aan Marcel van Triest op de Innovation Kvaerner. Hoe verder je vooruit kan kijken in het weer, hoe beter. Hij is gewoon de beste. De Noren hadden hem niet voor niets al twee jaar geleden onder contract genomen.'

De wisseling van schipper is niet de minste ingreep. 'In Fremantle gingen de mannen tevreden van boord. Tevreden met de eindsprint en met de stijgende lijn. Maar de druk van de sponsors was groot. Die wilden resultaat, een betere klassering. Dat kon ik niet garanderen. Daarom heb ik de eer aan mezelf gehouden. De verslagenheid was groot. Toen ik het de mannen vertelde was het vijf minuten stil.

'Het is wel wrang dat het zo gegaan is; dat ik het werk niet kan afmaken doet pijn. Des te meer omdat datgene waar wij om gevraagd hadden, meer geld, meer zeilen, niet beschikbaar was en dat alles nu wel aangeschaft wordt. Ik kan alleen maar concluderen dat de verwachtingen te hoog gespannen zijn geweest.'

Van de zijde van het Koninklijk Nederlands Watersport Verbond is er een speciale bondscoach voor het zeezeilen in de persoon van Rigo de Nijs ter beschikking gesteld. 'Rigo heeft uitstekend werk gedaan bij de voorbereiding, de conditietrainingen en bij het samensellen van diëten. Het is alleen zo jammer dat het Verbond het belang dat het zegt te stellen in het zeezeilen niet in daden omzet. Zo mocht Rigo bijvoorbeeld niet naar Fremantle komen.

'De overstap van kleinere boten naar het zeezeilen is belangrijk. We hebben in Nederland goede stuurlui, tactici en trimmers. Wat is er mooier dan met een louter Nederlandse bemanning te varen?'

Bouscholte mag dan geen schipper meer zijn op de BrunelSunergy, hij zit niet bij de pakken neer. In het voorjaar wil hij het wereldrecord transatlantische oversteek voor open catamarans kleiner dan achttien voet attaqueren. De oversteek van Dakar naar Guadeloupe denkt hij sneller te kunnen maken dan achttien dagen en 22 uur. En wie is de sponsor? Juist, dezelfde.

'Wat er nu is gebeurd was puur zakelijk en niet tegen mijn persoon gericht. Het is daarom ook geen afkoopsom zoals wel is gesuggereerd. De plannen waren er al voor de Whitbread.

'Maar jammer blijft het wel. De Whitbread heeft een heel hoog niveau. En dan de mythe. Naast de America's Cup is het in de zeilerij het hoogste. Volgende keer, en het ziet ernaar uit dat die keer er komt, wil ik er graag weer bij zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden