Bondscoach met een meesterlijk moeilijke missie tot 2022

Harder werken, meer doen. Met Ronald Koeman aan het roer kunnen spelers na de hectiek bij eigen club niet langer 'uitblazen bij Oranje'. 'Het is geen tussendoortje.'

Koeman bij zijn presentatie dinsdag in Zeist. Naast hem algemeen directeur van de KNVB Eric Gudde en Nico-Jan Hoogma, de directeur topvoetbal. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Koeman bij zijn presentatie dinsdag in Zeist. Naast hem algemeen directeur van de KNVB Eric Gudde en Nico-Jan Hoogma, de directeur topvoetbal.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Om de voetbalcrisis te bezweren, stelt de nieuwe bondscoach van het Nederlands elftal andere sporters ten voorbeeld. Hun liefde voor het spel, de discipline, het plezier, daarvan kan menig voetballer leren. Aldus Ronald Koeman, 54 jaar. Voormalig topvoetballer. Bondscoach met een meesterlijk moeilijke missie tot 2022.

'Brazilië 2014 is de standaard', sprak directeur Eric Gudde dinsdag tijdens de presentatie van Koeman in Zeist. Bij het WK in Brazilië greep Nederland onder Louis van Gaal verrassend de derde plek met als on-Nederlands beschouwd voetbal. De speelwijze was defensiever dan gebruikelijk en de spelers waren tot in detail voorbereid door Van Gaal en zijn staf. Op die manier wist Oranje de kwalitatieve leemten te verdoezelen.

Hoewel zijn persoonlijke verhouding met Van Gaal danig is verstoord, is dat scenario ook een voorbeeld voor Koeman. 'We hebben niet meer de allerbeste spelers, maar we kunnen wel een goed team formeren waarin ik toekomst zie. Het is allemaal niet zo slecht. Het is ook een enorme uitdaging. Nederland hoort op een eindtoernooi. Met minder kwaliteit kun je toch komen tot een geweldige teamprestatie. Dat gaat gepaard met bloed, zweet en tranen. Heel Nederland moet stappen maken.'

Hij wil positief denken, anders had hij beter niet eens kunnen beginnen aan de baan die hij altijd ambieerde en die eens in zijn loopbaan voorbij zou komen. Bijna was hij al bondscoach in 2014, maar toen koos de KNVB voor Hiddink. Koeman: 'We moeten keihard aan de slag. Meer doen in training. Anders trainen. Tactisch meer kunnen. Veranderingen zijn nodig.'

Veranderingen

Welke veranderingen dat precies zijn, moet de komende maanden blijken. Zo is de vraag wat overblijft van de leer van periodiseren van inspanningsfysioloog Raymond Verheijen, die jarenlang in de trainersopleidingen was opgenomen.

Koeman heeft zijn eerste wedstrijd op 23 maart, een oefenduel thuis tegen Engeland, in Amsterdam. Hij zal, indien hij dat wenst, afwijken van het meest gebezigde spelsysteem in Nederland: 4-3-3. Dat deed hij trouwens al meer dan eens in bijna twintig jaar als trainer. Hij geldt als pragmaticus en noemde zijn kwaliteit om 'duidelijkheid te scheppen'.

De aanstelling van Koeman, en van Nico-Jan Hoogma tot directeur topvoetbal van de KNVB, is ook bedoeld als reveil, als een mogelijkheid tot het oppoetsen van het arbeidsethos in voetballand. Harder werken, meer doen. Hoe precies en hoeveel, is onduidelijk.

Revolutionaire buitenlandse naam

Alleen is Koeman niet de revolutionaire, buitenlandse naam die het in crisissferen verkerende Nederlands voetbal een totaal ander pad had kunnen laten inslaan. Uiteindelijk vond directeur Gudde het verstandiger een Nederlander aan te stellen, met ervaring in het buitenland. Koeman, over wiens assistenten (Van Wonderen en Lodewijks) gesprekken gaande zijn, refereerde aan zijn optreden bij de prijsuitreiking tijdens het onlangs gehouden Sportgala, waar hij soortgelijke woorden sprak over inzet en mentaliteit.

'We kunnen veel leren van andere sporten. De manier waarop die sporters hun sport vertegenwoordigen, de liefde, de discipline, het plezier dat ze uitstralen.' Vanaf een afstandje, en via verhalen van spelers die hij kent, durfde hij te concluderen dat de werkelijke bezieling weleens ontbrak de laatste jaren: 'Die heb ik weleens gemist in het Nederlands elftal. Dan was het: 'We zijn weg bij de club, even heerlijk rustig uitblazen.' Maar je moet trots zijn als je bij het Nederlands elftal bent. Het is geen tussendoortje.' In dergelijke bewoordingen liet ook de afgezwaaide aanvoerder Robben zich soms uit.

18 miljoen bondscoaches

De opdracht voor Koeman is lastig, hoe dan ook. Nederland, met Hiddink, Blind en Advocaat als bondscoaches na Van Gaal, miste het EK van 2016 en doet ook niet mee aan het komende WK in Rusland. Oranje speelt dit jaar moeilijke oefenduels tegen onder meer Engeland en Portugal, op 23 en 26 maart, alsmede duels tegen Duitsland en Frankrijk in de nieuw te vormen Nations League, na het WK. Pas in het voorjaar van 2019 begint de kwalificatiereeks voor het EK van 2020. Koeman, in oktober ontslagen bij Everton: 'Ik ben weer een paar maanden terug in Nederland en ik zie genoeg talent. Jonge spelers krijgen ook kansen in de Nederlandse competitie.' Hij streeft naar een ideale mix tussen talent en het aanwezige, oudere potentieel.

Ronald Koeman is blij dat hij na bijna drieënhalf jaar trainerschap in het buitenland weer terug is in Nederland, mede omdat zijn kinderen hier wonen. Echtgenote Bartina vroeg hem of hij wel beseft dat hij straks met 18 miljoen bondscoaches te maken heeft, met al die mannen (vooral mannen) die het beter weten, die zo de ideale opstelling van Oranje uit hun mouw schudden.

Ja, dat beseft hij. Lachend: 'Maar het is niet meer elk weekeinde.'

Nico-Jan Hoogma (49) voelt zich 'enorm vereerd' om tot 2022 de functie van directeur topvoetbal te mogen bekleden bij de KNVB. Hoogma, voormalig verdediger bij Cambuur, FC Twente, Hamburger SV en Heracles, was de laatste elf jaar algemeen directeur van Heracles Almelo. Hij zei onder meer dat het voetbal 'veel meer moet doen, in alle facetten.' De bond zal de trainingsopleiding evalueren en nog een directeur voetbalontwikkeling aanstellen.

Hoogma, voorstander van natuurgras hoewel hij om financiële redenen instemde met de voortrekkersrol van Heracles in de groei van het aantal kunstgrasvelden in het (betaald) voetbal, is op directieniveau vanaf 1 maart verantwoordelijk voor het Nederlands elftal, Jong Oranje, de nationale elftallen onder 20 en onder 19, alsmede de nationale vrouwenploeg. Met algemeen directeur Eric Gudde zal hij ook de prestaties van bondscoach Koeman beoordelen. De toekomstige directeur voetbalontwikkeling gaat over de jongere nationale elftallen, het breedtevoetbal en de trainersopleidingen. 'Ik sta te popelen', zei Hoogma.

De in november begonnen Gudde sprak over de 100 dagen die hij nam om de crisis in het Nederlandse voetbal te analyseren. Hij wil dat het Nederlands elftal geen eiland meer is binnen de KNVB. Hij wenst intensiever contact met de clubs en wil bekijken in hoeverre het vorig jaar verschenen rapport Winnaars van morgen deugt. Ook is hij uit op hervorming van de trainersopleiding. 'Meer en betere trainers, dat is cruciaal', aldus Gudde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden