Boksen en duwen onder de basket

Het is het pronkstuk van de Paralympische Spelen. Tien grote, soms fragiele mannen in een rolstoel, boksend, duwend en vaak rammend onder de basket....

Van onze verslaggever John Vokers

Vijftig jaar later is de kaskraker van de groot gegroeide Paralympics nog altijd de finale van het rolstoelbasketbal, bij de mannen. Dinsdagavond zaten achttienduizend fans en ingehuurde Chinezen in het National Indoor Stadium van Peking om de beste wedstrijd van het toernooi te zien.

Ze kregen wat ze wilden, een opwindende wedstrijd. Alleen de winnaar werd een andere ploeg dan gedacht. Canada, de paralympische kampioen van 2000 en 2004, kon niet anders dan winnen. Australië, twee jaar geleden in Amsterdam bij de WK ten koste van Nederland derde van de wereld, zou geen kans maken.

Het pakte anders uit. De Canadezen vergaten het teamwerk en keken de hele tijd naar Patrick Anderson, de enige wereldster die het rolstoelbasketbal kent. De wonderman uit Vancouver moest zijn land het derde goud op rij bezorgen.

Anderson zien is de volgende keer terugkomen naar het stadion. Hij zit in een rolstoel – 53 centimeter hoog, 5 centimeter kussen erbij – maar dat ben je binnen de kortste keren vergeten. Hij stoomt op met drie slagen aan zijn hoepels en lijkt op weg naar de vijandelijke bucket geen vaart te verliezen.

Hij is de spelverdeler die zelf schiet. Om zich vrij te maken kan hij dansen met de heupen. Zijn kar lijkt rechtuit te rijden, maar hij weet het ding met het schudden van zijn lichaam langs tegenstanders te manoeuvreren, alsof die er niet staan.

Zijn twist, naar rechts, naar links, en weer naar rechts, is fenomenaal. Zijn versnelling op rechts – schijnbeweging en erlangs – lijkt van een rechtsbuiten in het Braziliaanse voetbal overgenomen. Soms komen beide wielen van zijn rolstoel los.

Maar dinsdag was er even niemand die Anderson kon bijstaan om de Australiërs klein te krijgen. Twee dagen eerder had hij het nog in zijn eentje gekund. Toen schoot hij zestien seconden voor tijd de drie punten achterstand tegen de Amerikanen met één machtig afstandschot van het bord. Na twee verlengingen en 33 punten van Anderson bereikte Canada de verwachte finale.

Tegen Australië kwam de schutter aan 22 punten, maar Anderson -Australië eindigde in 60-72 voor de paralympische rolstoelers uit Oceanië. Het was jammer, maar het bevestigde wat Anderson al had beweerd. De top wordt steeds breder. ‘En ik heb de honger in de ogen van de Amerikanen en de Aussies gezien’, zei hij voor het toernooi.

Rolstoelbasketbal wordt nu in 85 landen gespeeld. In die groeistuip is Nederland het kind van de rekening geworden. In Peking zat bondscoach Gertjan van der Linden als waarnemer op de tribune. De speler van de eeuw van wereldbond FIBA moest sjacheren om kaarten. Zijn rolstoel deed uiteindelijk wonderen. Hij kwam op plaatsen waar hij niet zou horen.

Van der Linden is bezig met een omvangrijk rolstoelbasketbalplan: een full time internaataanpak. Die is hij begonnen, toen Nederland zich vorig jaar niet plaatste bij de twaalf landen van de Paralympics.

Het was een pijnlijk moment. Een jaar na de vierde plaats van het WK in Amsterdam bleek Nederland als gevolg van het vertrek van schutter Koen Janssens naar de Europese middenmoot afgezakt te zijn.

Nederland was van oudsher een topland bij de rolstoelers. Vier keer (1980, 1984, 1988 en 2000) werd zilver veroverd. In 1992 werd de nationale ploeg paralympisch kampioen. Van der Linden speelde mee en kan nog vloeken om de traagheid, waarmee een Amerikaans dopinggeval werd behandeld. Het goud werd in Barcelona nog wel aan de VS uitgereikt, maar iedereen wist toen al dat die plak aan Nederland behoorde.

Van der Linden mist net als Anderson beide onderbenen door een ongeluk in zijn jeugd. De Nederlander kreeg er een stalen balk op, Anderson werd als negenjarige aangereden door een dronkeman. Hun liefde voor de sport gaf ze een entree in een wereld die opwindend genoemd mag worden.

Van der Linden, wanneer hij hoort van complimenten voor murderball, het ruwe rolstoelrugby: ‘Deze sport blijft de nummer één van de paralympische wereld.’ Niemand kan het aan het eind van deze finaleavond met die opvatting oneens zijn.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden