Reportage

BMX’ers zijn klaar voor de start in Tokio dankzij innovatie

De start in het BMX-fietsen bepaalt voor 70 procent de race. Het draait daarbij om reactiesnelheid, kracht en techniek. Dankzij een app van sponsor Samsung kunnen de Nederlandse BMX’ers op weg naar Tokio die aspecten beter op elkaar afstemmen.

BMX’ster Judy Baauw en coach Raymon van der Biezen (met smartphone) demonstreren woensdag op sportcentrum Papendal de nieuwe start-techniek. Een app op een telefoon van de coach toont daarbij onmiddellijk gegevens vanuit de fiets zoals startsnelheid en reactietijd.  Beeld ANP
BMX’ster Judy Baauw en coach Raymon van der Biezen (met smartphone) demonstreren woensdag op sportcentrum Papendal de nieuwe start-techniek. Een app op een telefoon van de coach toont daarbij onmiddellijk gegevens vanuit de fiets zoals startsnelheid en reactietijd.Beeld ANP

In zijn jacht op olympisch goud moet BMX’er Niek Kimmann bij de start minder kracht op zijn pedalen zetten dan hij gewend is. Hoe minder vermogen hij levert, hoe nauwkeuriger zijn techniek. Het levert hem onderaan de negen meter hoge startheuvel 20 tot 30 milliseconden tijdwinst op. Een eeuwigheid in BMX.

Dat blijkt uit de cijfers die woensdagmiddag op de telefoon van bondscoach Raymon van der Biezen verschijnen zodra het starthek valt en Kimmann zich met 60 kilometer per uur naar beneden stort. Nog voordat de 25-jarige BMX’er het 400 meter lange parcours op het nationaal sportcentrum Papendal heeft afgelegd, is voor Van der Biezen al inzichtelijk op welk onderdeel van de start nog winst te behalen valt.

Waar hij voorheen met het blote oog moest beoordelen wat er in de eerste meters van de race beter kon, wordt hij tegenwoordig ondersteund door data. Binnen enkele seconden verschijnt op zijn scherm de informatie over de drie belangrijkste elementen bij de start: de reactiesnelheid, de kracht die uitgeoefend wordt op de pedalen en de hoek waarin de fiets op de startheuvel staat.

Ellebogenwerk

Het is essentiële informatie in een sport waarbij de start een belangrijke graadmeter is voor de krachtsverhoudingen. Het bepaalt voor 70 procent de rest van de race. Wie als eerste met zijn kleine fiets onderaan de startheuvel is, heeft een groot voordeel. ‘Die 20 tot 30 milliseconden bepalen of jij je ellebogen net voor je concurrent of net achter je concurrent kunt plaatsen’, zegt Van der Biezen.

Een zwart kastje onder het zadel van Kimmann springt in het oog als hij bovenaan de startheuvel met zijn voorwiel tegen het starthek staat gedrukt. De telefoon in het 260 gram wegende kastje staat in contact met sensoren die in het speciaal daarvoor ontworpen frame van de fiets verwerkt zitten. De telefoon onder het zadel verstuurt de data direct naar de telefoon die Van der Biezen stevig in zijn handen heeft.

‘Door tot in detail te analyseren waar winst te behalen valt, kunnen we de start perfectioneren’, zegt Van der Biezen terwijl hij zijn telefoon toont. Op het scherm ziet hij hoelang Kimmann erover doet om onder aan de startheuvel te komen en op welk van de drie onderdelen hij iets heeft laten liggen. ‘Met de app kunnen we de drie getallen aan elkaar koppelen.’

Zodra de cijfers van een van de drie elementen rood kleuren, weet Van der Biezen dat Kimmann op dat onderdeel minder snel is dan bij zijn vorige starts. Kleuren de getallen groen, dan heeft hij zijn tijden verbeterd ten opzichte van de vorige starts. Op die manier wordt nauwkeurig gekeken wat de beste manier is om te starten.

Minder kracht, meer techniek

‘Het is heel interessant om te zien dat mijn snelste starttijd niet de start is waarbij ik het meeste vermogen lever’, zegt Kimmann. ‘De data vertellen mij dat ik beter een fractie minder kracht kan leveren, waardoor mijn techniek beter is. In eerste instantie ging het tegen mijn gevoel in, maar het helpt mij bij het werken aan de perfecte start.’

Kimmann benadrukt dat hij niet zijn hele start hoeft aan te passen. Volgens de wereldkampioen van 2015 gaat het om minuscule verschillen. ‘Ik kan nu bijvoorbeeld zien wat het met mijn tijden doet als ik mijn voorwiel een fractie eerder optil zodra het starthek valt. BMX is een heel technisch en explosieve sport. Het is de kunst om je techniek en fysiek zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen.’

Kimmann is samen met Judy Baauw de enige BMX’er van de Nederlandse selectie die wordt ondersteund door de moderne technologie. De 27-jarige Baauw is in Tokio voor het eerst actief op de Spelen. Sponsor Samsung maakte hun fietsen tot in detail na en verwerkte in het frame de sensoren die de data verzamelen. Hoeveel de nieuwe technologie kost, wil Samsung niet zeggen.

De twee kanshebbers op olympisch eremetaal worden sinds begin vorig jaar ondersteund door de data. Maar als ze straks bovenaan de startheuvel in Tokio staan, moeten ze het zonder de gegevens op de telefoon van bondscoach Van der Biezen doen. De internationale wielerunie (UCI) verbiedt het om tijdens wedstrijden gebruik te maken van technologie hulpmiddelen.

Kimmann: ‘De data zijn handig om meer te weten te komen over de perfecte start. Maar het is niet zo dat je je fiets op een bepaalde manier kunt instellen, zodat die het werk voor je doet. Uiteindelijk komt het nog altijd aan op de kundigheid van de rijder.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden