Tony ‘The Tiger’ Lafferty (links) krijgt de blote vuist van Scott McHugh in zijn gezicht.

Sport Bare-knuckle boxing

Bloed, zweet en boksen met je blote vuisten

Tony ‘The Tiger’ Lafferty (links) krijgt de blote vuist van Scott McHugh in zijn gezicht. Beeld Bare-Knuckle Boxing

Vuistvechten voor zigeuners? Zeg dat tegen de boksers die hun handschoenen aan de wilgen hangen. Bare-knuckle boxing is hot.

Bloody hell’, klinkt het voor de spiegel van een herentoilet in de Londense O2. Bloedig is het gezicht van Tony ‘The ­Tiger’ Lafferty zeker. De rossige baard van de Schotse bokser is wat roder dan gebruikelijk en zijn opgezwollen ­linkeroog zit dicht. Op de bandage om zijn hand en pols zitten bloedvlekken van zijn tegenstander. ‘Mijn vingers zijn in ieder geval niet gebroken’, ­constateert hij, tien minuten na zijn zege op de Engelsman Scott McHugh in een zes minuten tellende knokpartij.

En een knokpartij is het letterlijk ­geweest. Het amusementspaleis is deze avond het decor van een oude sport die herleeft: bare-knuckle boxing, oftewel: boksen zonder handschoenen. Lafferty - McHugh is een van de dertien gevechten die de 2.600 aanwezigen in een bijzaal drie uur lang voorbij zien komen. Het is een tak van sport die steeds meer populariteit geniet op het eiland. Er staat een evenement in de Wembley Arena op het programma, televisiezender Vice zendt de gevechten uit en gokkantoor Paddy Power toont interesse.

Komend jaar is het precies drie eeuwen geleden dat de Engelsman James Figg de eerste titel won in deze oorspronkelijke manier van boksen. De lijst kampioenen stopt in de jaren tachtig van de negentiende eeuw. Door het invoeren van de Queensberry-regels, vernoemd naar de homofobe markies die Oscar Wilde ten gronde zou richten, en de bijbehorende bokshandschoen, verdween het vechten met de blote vuisten naar de periferie van de maatschappij. In de Verenigde Staten werd deze ‘onbeschaafde sport’ zelfs verboden.

Criminele knokpartij

Het traditionele boksen bleef populair in de onderwereld. Zo dook het op in de serie Peaky Blinders, de veelbekeken misdaadserie die zich afspeelt in het Birmingham van een eeuw geleden. Ook in het Londense East End leefde het voort: in openbare parken, ruimten boven pubs en nachtelijke parkeerplaatsen. Vier jaar geleden vocht de celebrity-gangster Dave Courtney, een oude makker van de beruchte tweeling Ronnie en Reggie Kray, tevergeefs voor het recht om in zijn achtertuin in Plumstead, niet ver van de O2, zulke knokpartijen te organiseren.

Tevens bleef deze pure vorm van boksen bestaan op woonwagenkampen. ‘Ik ben er als kind mee opgegroeid’, zegt de Ierse zigeuner Jimmy Sweeney, afkomstig uit Sligo. ‘In mijn cultuur is het nog steeds een manier om geschillen op te lossen. Geen messen, geen pistolen, maar blote vuisten. Zo’n man-tot-mangevecht is het laatste woord. Het is een way of life.’ De 34-jarige Celtic Warrior heeft 20 van zijn 21 gevechten gewonnen en is wereldkampioen in het supermiddengewicht. ‘In de ring’, klinkt het, ‘vecht ik voor mijn wijlen vader.’

‘King’ Jimmy, bewonderaar van de oud-wereldkampioen zwaargewicht Tyson Fury (‘The Gypsy King’), is de vervaarlijk kijkende pin-up van Bare-Knuckle Boxing (BKB), de enige legale knokorganisatie ter wereld. De mannen achter BKB zijn Joe Brown, een tengere en rustige accountant, en Jim Freeman, een goedgebekte boksliefhebber. ‘Een jaar of vier geleden belandde ik per toeval bij zo’n gevecht in een Welshe hooischuur en was meteen verkocht’, ­beweert laatstgenoemde. ‘Dit kan heel groot worden, was mijn indruk. Er ­bestaat een hang naar authentieke sporten.’

Freemans gevoel zat er niet naast. De O2 is inmiddels een vaste locatie geworden, en er zijn ook shows geweest in Liverpool, Leicester en Coventry, al moesten de twee hemel, aarde en ­gemeenteraad bewegen om in laatstgenoemde stad toestemming te verwerven. ‘Het is een misverstand om te denken dat de sport illegaal is. Dat is het nooit geweest. Probleem is dat het nooit verantwoord georganiseerd is geweest. Wij zorgen voor medici en een ambulance. We informeren altijd het plaatselijke ziekenhuis. Dankzij ons is het uit het schemergebied gehaald.’

Beeld Bare-Knuckle Boxing

Hersenschade

Een belangrijke rol is weggelegd voor Sammy Cheesa, een kleine en pittige dame met gekleurde Pippi Langkous-staarten die de spelers inzwachtelt en hecht. ‘Het kan bloedig zijn’, zegt ze. ‘In Wales had een vechter een verticale scheur op zijn voorhoofd, tot het bot aan toe. Maar meestal blijft het bij een gescheurde wenkbrauw of jukbeen.’ Volgens Cheesa, getrouwd met een blotevuistenvechter die ze in de ring heeft ontmoet, is het veiliger dan ­gewoon boksen. ‘Daar is door de vele dreunen op het hoofd meer kans op hersenschade. Wat je bij ons ziet, zijn blessures op het gelaat.’

In vergelijking met het gevestigde boksen zijn de partijen korter: maximaal vijf rondes van twee minuten. Vechters hebben geen tien maar twintig seconden om na een ferme klap bij te komen. De intensiteit van de gevechten valt goed bij het publiek, dat voor tweederde uit mannen bestaat, waaronder een groep Hells Angels die de wedstrijd vanaf het balkon volgt. ‘Boksen duurt me te lang, te veel gedans, te veel tap-tap, te veel tactiek’, zegt toeschouwer Kev McCutcheon, die uit Portsmouth is gekomen om zijn maat Mickey Parker luidkeels aan te moedigen. ‘Hier gaan ze elkaar meteen te lijf. Dit is het echte werk.’

Dat is ook de reden dat Lafferty de bokshandschoenen heeft neergelegd. ‘Deze sport geeft je meer adrenaline, een gevoel dat ik ook had toen ik in ­Afghanistan zat’, zegt de veteraan van de Argyll and Sutherland Highlanders, het infanterieregiment waar ook zijn vader en grootvader dienden. ‘Het lijden in de ring, de pijn, de verwondingen, dat schept een band met de tegenstander’, zegt de 31-jarige. Op weg naar de ring wordt Lafferty, een monteur bij de Britse spoorwegen, gevolgd door zijn oude wapenbroeders, compleet met drums, doedelzakken en Schotse vlaggen.

Erkenning

De boksbond weigert het blotevuistenboksen, dat officieel de status bezit van vuurspugen en zwaardslikken, te erkennen. Leden, echter, stappen over en bij een van de eerdere shows was voormalig zwaargewichtkampioen Frank Bruno een geïnteresseerd toeschouwer. Andere vechtersbazen komen uit de Mixed Martial Arts-scene, zoals de 128 kilo wegende Tony Johnson uit Tennessee, een debutant. Veel bruter dan kooivechten kan het volgens hem niet zijn. Hij pakt zijn telefoon en toont een Instagramfoto van een man met een bebloed gezicht. ‘Dat was pas geleden mijn Russische tegenstander.’

Zijn handgemeen met landgenoot Josh ‘The Hammer’ Burns duurt slechts één ronde. De ringarts vindt dat er te veel bloed uit de wenkbrauwen van de 40-jarige Burns komt. ‘Tony had dat bloed wel weggeveegd met zijn slagen’, zegt hij na afloop. Niet veel langer duurt het gevecht tussen twee ‘warriors’ – de term die BKB prefereert boven ‘fighters’ – uit Bournemouth, die elkaar tijdens het wegen al bijna te lijf waren gegaan. In de zaal breekt er ­tijdens ‘The Battle of Bournemouth’ een spontane knokpartij uit die wordt ­gesmoord door potige bewakers.

De organisatoren hopen dat er meer vrouwelijke toeschouwers ­komen om te kijken naar het spektakel op het podium, waar zelfs de ring girls tatoeages hebben. Tevreden zien ze dat de spelers steeds meer gevoel voor show krijgen, net als bij darts en snooker. Zo komt de Welshman Sean ‘The Outlaw’ George op onder begeleiding van het opzwepende volkslied Land of my Fathers, wat niet kan voorkomen dat hij onder toeziend oog van zijn ontroostbare echtgenote verliest van King Jimmy, de Keltische strijder die voor elke ronde een katholiek kruisje slaat.

De show wordt echter gestolen door de gehavende Lafferty, die na zijn zege zijn vriendin het podium oproept, door zijn knieën gaat en haar ten huwelijk vraagt.

Ze zegt ja.

Tony Lafferty vraagt zijn vriendin ten huwelijk. Beeld Bare-Knuckle Boxing
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.