Blind ontslagen: bondscoach zat vast in eigen web van starheid

Crisis bij Nederlands Elftal

Opnieuw dreigt een voetbalzomer zonder Oranje, dit keer aan de Russische horizon. De KNVB ontsloeg bondscoach Danny Blind zondagavond na de blamerende nederlaag in Sofia tegen Bulgarije (2-0), halverwege de aanloop naar het WK van 2018 in Rusland.

Danny Blind is zondag door de KNVB ontslagen. Foto afp

Blind en de leiding van de KNVB spraken tot diep in de avond. De bond zal opnieuw een afkoopsom moeten betalen aan een bondscoach. Blinds voorganger Guus Hiddink hield het een wedstrijdje langer vol, in de aanloop naar het EK van 2016. Het tekent de diepe crisis waarin het Nederlandse voetbal zich bevindt, op bestuurlijk vlak en in voetbaltechnisch opzicht.

De destijds door directeur Bert van Oostveen bedachte constructie met eerst Hiddink en later Blind als bondscoach laat achter elkaar koppen rollen. Niet alleen dus van Hiddink, Blind en Van Oostveen zelf, ook van Johan Lokhorst, voorzitter van de raad van commissarissen. En er waren tal van andere mutaties in het Zeister wespennest.

Overal was zondag overleg tussen dodelijk vermoeid ogende mannen, als symbolisch beeld voor een bond op drift. Dat ging van het vliegveld in Sofia tot het sluitstuk in Hilton Amsterdam, terwijl de inmiddels ingelichte spelers uitliepen op het complex van Ajax. Blind wilde zijn werk voortzetten, omdat hij de uitglijder tegen Bulgarije als 'incident' beschouwde.

Lees meer

Dit moet één van de slechtste interlands van Oranje in de geschiedenis zijn geweest, schreef Willem Vissers over Bulgarije - Nederland. Oranje was een parodie op voetbal.

Wie wil? Wie kan? En bovenal: wie durft de nieuwe bondscoach van het Nederlands elftal te worden?

Tegenvallende resultaten

De KNVB besliste anders. Commercieel directeur Jean-Paul Decossaux was de hoogste in rang aan de onderhandelingstafel, aangezien de profclubs de benoeming van Gijs de Jong tot algemeen directeur blokkeerden. Hij was in gezelschap van technisch directeur Hans van Breukelen. Volgens Decossaux was de bond genoodzaakt tot ontslag over te gaan. 'De resultaten vallen tegen. De kwalificatie voor het WK in Rusland verloopt moeizaam.' Middenvelder Wesley Sneijder huilde bijna op het vliegveld van Sofia, waar hij kort met Decossaux sprak.

Het WK is nog niet uit zicht verdwenen voor Nederland, dat dinsdag in Amsterdam een oefenduel speelt tegen Italië, onder leiding van assistent-bondscoach Fred Grim. Daarna zal de bond een nieuwe bondscoach zoeken. Nederland, vierde in de Europese kwalificatiegroep A, ontvangt nog de rivalen Zweden en Bulgarije. De tweede plaats in de eindstand, achter de vrijwel zekere winnaar Frankrijk, is haalbaar, al is het de vraag of Oranje dan bij de beste acht nummers twee hoort van de negen groepen. De slechtste nummer twee valt namelijk meteen af, voordat Europa zijn laatste vier startbewijzen verdeelt via vier play-offs van nummers twee.

Herkansing

Blind was in negen kwalificatieduels verantwoordelijk bondscoach, vier voor het door hem gemiste EK, vijf in de aanloop naar het WK. Hij verloor er vijf: van IJsland, Turkije, Tsjechië, Frankrijk en Bulgarije. Blind doolde door voetballand, ondanks een opleving in het begin van de WK-kwalificatiereeks.

Wie faalt, zoals Blind voor het EK van 2016, mag rekenen op een herkansing, maar Blind leerde weinig van het verleden. Hij zat vast in een web van starheid, volgens het idee dat uit menig Ajax-brein ontspruit: dat Nederland beter is dan de tegenstander, dat het zal lukken op de oude Nederlandse manier van voetballen, al is het met een jongen van 17 (debutant Matthijs de Ligt) op een cruciale, kwetsbare plek in het elftal, centraal achterin. Blind liet De Ligt verdrinken in een elftal van schipbreukelingen. De Ajacied ging twee keer in de fout, waarna het duel was beslist, mede doordat de rest nog verder onder de norm bleef.

Ploegen van Louis van Gaal, van wie Blind assistent was tijdens het succesvolle WK in 2014, toonden passie en eenheid. Elftallen van Blind vielen zomaar uit elkaar. Zo ook zaterdag. Een op alle gebieden falend elftal, zonder klasse, zonder ziel, spelvreugde, aanvalskracht en creativiteit, liet zich simpel wegzetten door het matige Bulgarije.

Nederlaag Nederlandse voetbalstijl

Het vertrek van Blind is een nederlaag voor de traditionele Nederlandse voetbalstijl. Met verzorgd aanvalsvoetbal onder de trainers Cruijff en Van Gaal is Blind opgevoed bij Ajax. Onder Van Gaal was hij aanvoerder van een geweldig elftal dat balbezit gebruikte als middel om de tegenstander kapot te spelen. Het huidige Oranje speelt zichzelf kapot, door dat gekmakende breien, het ontbreken van initiatief en het gebrek aan kwaliteit dat elke poging tot versnelling in de kiem smoort. Blind wist geen variatie op dat thema te bedenken, ook al omdat hij nooit het geluk aan zijn kant kreeg. Blind had een goed gevoel bij het opstellen van De Ligt, de vervanger van de geblesseerd geraakte De Vrij. De Ligt is talentvol, maar niet al te snel op de eerste meters, niet extreem wendbaar en bijna nooit werkelijk getest. Na twee fouten, die volgden op twee fouten in korte tijd bij Ajax, wisselde Blind hem tijdens de rust.

Dieper kan een bondscoach bijna niet zinken in mentaal opzicht, na een dergelijke vorm van Russische roulette met WK-kansen. Hij vertrouwde niet voor het eerst op een gevoel dat hem bedrogen achterliet. Het leek soms alsof Blind Oranje beschouwde als experimentele speeltuin, als vehikel van hoogmoed. Het gevolg is dat Nederland, tweede en derde op de laatste WK's, in 2018 misschien niet eens aanwezig is in Rusland.

Danny Blind. Foto anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.