InterviewsOlympisch protest

Black Power-groet is 52 jaar na Spelen van Mexico nog altijd actueel

1968. De hoofden gebogen, de vuisten gebald. De Amerikaanse atleten Tommie Smith en John Carlos protesteren tijdens de Spelen van Mexico tegen het racisme in de VS.Beeld AP

Vanwege de wereldwijde demonstraties tegen racisme overweegt het IOC om de regels voor politiek protest tijdens de Zomerspelen te verruimen. Een goed idee? 

Nimir Abdelaziz, aanvoerder Nederlands volleybalteam

‘Ik vind het triest en schandalig dat deze protesten nog altijd nodig zijn, ze bewijzen dat het racisme nooit is verdwenen. Van de slavernij tot de gewelddadige dood van George Floyd; er wordt al honderden jaren met twee maten gemeten. Ook ik ben een jongen met een kleurtje, het racisme is voor mij herkenbaar. Ik weet dat de kans op een baan een stuk kleiner is, wanneer ik mijn naam, Nimir Hassan Abdelaziz onder een sollicitatiebrief zet.

‘Hoe kan het dat mensen met een andere kleur of seksuele geaardheid moeten strijden om als normaal te worden beschouwd? Het is goed dat het abnormale niet langer wordt geaccepteerd. In het volleybal hoefde ik me nooit extra te bewijzen, je hoort er snel bij wanneer je de bal keihard op de grond slaat.

‘Op de Spelen zijn alle deelnemers gelijk, juist daarom maakt het IOC het verkeerde gebaar door protesten op voorhand af te wijzen. Ga je een atleet straffen die vreedzaam zijn hart laat spreken door een shirt omhoog te doen of te knielen? Gebruik het olympisch podium volgend jaar in Tokio om te laten zien dat het racisme werkelijk wordt uitgebannen. Hamer op die gelijkheid, zo’n statement van het IOC zou veel meer indruk maken.’

Naomi Sedney, sprinter estafetteploeg 4x100 m

‘Je kunt bijna niet geloven dat iemand die nu naar de wereld kijkt, durft te verklaren dat protesteren tegen racisme niet kan. Aan welke kant van de geschiedenis wil je staan? Het is heel krom. Ik ben getint, maar ik ben niet of nauwelijks geconfronteerd met racisme. Maar ik wil mezelf vrij voelen om een gebaar te maken tijdens de Spelen als ik daar de behoefte toe voel. Knielen tijdens het volkslied of de prijsuitreiking is zo’n vredige manier van protesteren en aandacht te vragen voor een bepaalde kwestie! Ik kan me niet voorstellen dat iemand van het IOC het zou willen verbieden.

‘Het bevestigt opnieuw het beeld dat de deelnemers aan de Spelen een nummer zijn. Het IOC verdient veel geld aan de Spelen, de atleten doen hun trucje en houden er voornamelijk trots aan over. Onze mening wordt verder niet op prijs gesteld. Rennen en wegwezen, zo voelt het. Maar hoe kun je zeker de Amerikaanse sporters, waarvan een groot deel zwart is, geen stem geven in Tokio?’

Kiran Badloe, tweevoudig wereldkampioen windsurfen

‘De Spelen zijn natuurlijk een mooi platform om een statement af te geven. Ik weet niet of ik daar in Tokio de behoefte toe voel. Je kunt wel veel mensen daarmee raken. Wij sporters kunnen de wereld een boodschap brengen. Het IOC zou het karakter van de Spelen kunnen inbedden in een antiracisme campagne. Als de Nederlandse sport mij daarvoor zou vragen als zoon van een Surinaamse vader, wil ik graag de normen en waarden uitdragen hoe je samen hoort te leven. 

2016. American footballer Colin Kaepernick knielt tijdens het Amerikaans volkslied uit protest tegen discriminatie en politiegeweld in de VS. Beeld AP

Arnold Vanderlijde, voormalig bokser en drievoudig winnaar van brons op de Spelen

‘Ook ik moest in mijn jeugd opboksen tegen racisme. Ik werd ooit afgewezen voor een sollicitatie, toen ik bij een bedrijf vakantiewerk wilde doen. Die man keek me aan en zei: we zitten al vol.

‘Drie dagen later zag ik op school een bericht van hetzelfde bedrijf dat ze dringend vakantiewerkers zochten. Ik belde met mijn Limburgse accent en ik mocht meteen komen. Ik moest me bij dezelfde man melden en met een vuurrode kop zei hij: je bent aangenomen. Het leerde me ook om voor mezelf op te komen.

‘Voor mij was het boksen bijna een coming-out, ik kon mijn vuisten gebruiken om mijn plek te bevechten. Zolang je in beweging bent is de kans dat je geraakt wordt het kleinst. De Spelen zijn bedoeld als de metafoor van verbroedering en gelijkheid. Laat de vijf olympische ringen een symbolische vuist zijn tegen racisme.’

Gregory Sedoc, ex-atleet, NOS-expert

‘Ik zou me, als ik me wilde uitspreken tegen racisme, in het collectief van de atletencommissie van World Athletics, de wereldbond, begeven. Samen sta je pas sterk. Zwart, wit, Rus, Chinees. Van Olsson tot Obikwelu. Dat iedereen die op zulke Spelen een medaille wint in de persconferentie zegt: dit en dit moet er veranderen.

‘Nee, thuis in ons atletiekgezin ging het nooit over Tommie Smith en John Carlos en hun Black Power-groet in Mexico 1968. Maar dat we het 52 jaar later daar nog over hebben, zegt iets over de kracht van dat protest maar ook dat dit nog steeds speelt: racisme op grote schaal. 

‘Ik geloof niet in het kleine gebaar, van een badge op je jas die je dan niet mag dragen. Ik geloof in het collectief, met zijn allen naar buiten treden. Ik ben trots op de huidige betogingen, wereldwijd, maar ook hier in vele steden in Nederland. Het is massaal, niet van een enkeling. Dit is heel goed.’

Hinkelien Schreuder, voorzitter atletencommissie NOCNSF

‘We zijn nog niet benaderd door de atletencommissie van het IOC. In het najaar hebben we wel een call gehad. Hoe wij dachten over regel 50 van het olympisch handvest die demonstraties verbiedt. Wij vinden het erepodium en het veld niet de plaats om politiek actief te zijn. Daar moet het om de sport gaan. Maar wie zijn of haar media-aandacht gebruikt om zich uit te spreken op een persconferentie of zich via de sociale media richt tot de achterban die heeft ons aan de zijde. Dat is vrijheid van meningsuiting. En aandacht verwerf je door je prestatie op het speelveld, waar iedereen gelijk is, ongeacht afkomst, ras of geloof.’ 

Voetbalbond VS schrapt verbod op knielen tijdens volkslied
De Amerikaanse voetbalbond USSF schrapt het controversiële beleid dat spelers verbiedt te knielen tijdens het spelen van het volkslied. In een verklaring zegt USSF dat de in 2017 ingevoerde regel blijk gaf van het falen van de federatie om te luisteren naar de zorgen van zwarte mensen.

IOC bang voor atleten met geheven vuisten op het podium in Tokio
Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) denkt aan een kleine koerswijziging over de tot nu toe verboden protesten en demonstraties op het olympische speelveld. Voorzitter Thomas Bach gaf woensdag te kennen dat hij de atletencommissie van zijn organisatie de ruimte geeft met voorstellen te komen, waarin op ‘een waardige manier’ tegen misstanden als racisme en discriminatie betoogd kan worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden