Bizarre ontsnapping van ontluisterde ploeg

Verward en lange tijd onbekwaam sloeg het Nederlands elftal tijdens de eerste etappe van Euro 2000 de weg naar niemandsland in....

Van onze verslaggever Paul Onkenhout

Strikt genomen deed Oranje zondagavond in de Amsterdam Arena echter zeer goede zaken. De route naar de kwartfinale werd voor een deel ontsloten en Frank Rijkaard boekte een kapitale zege (1-0) in zijn eerste wedstrijd van betekenis als bondscoach.

De wijze waarop de ploeg langs de taaie en kundige opponent kroop, was opzienbarend - en niet vanwege het goede of sprankelende spel. Het elftal sloeg in de slotfase toe op een manier die Nederlandse voetballers en trainers traditioneel verfoeien en aan Duitse tegenstanders toeschrijven.

In de slotfase trapte scheidsrechter Collina in een val van Ronald de Boer. De strafschop, ten onrechte toegekend, werd door zijn broer Frank benut. Het deed de verhoudingen geweld aan. Het Nederlands elftal lag al drie kwartier met de rug op de grond toen de Noord-Hollandse broers in samenwerking met invaller Overmars plotseling een kentering veroorzaakten.

Oranje riep meer vragen op dan Rijkaard zondag in Amsterdam en maandag in Hoenderloo kon (of wilde) beantwoorden. De spelers maakten in het laatste uur van de wedstrijd, na een bemoedigende start, een uiterst onzekere indruk.

De gekozen tactiek leek hen nauwelijks houvast te bieden. Bovendien sprong het gebrek aan agressie in het oog. Het elftal wekte niet de indruk bijna twee jaar te hebben verlangd naar het spelen van een betekenisvolle wedstrijd. De oefencampagne kreeg in dat opzicht een logisch vervolg.

Het keurslijf waar Rijkaard twee weken geleden voor koos, zit de nationale ploeg niet als gegoten. Het heeft bovendien bevreemding gewekt dat de speelwijze op het laatste moment zo ingrijpend is gewijzigd.

De kerstboom-variant werd in de eerste vijftien oefenwedstrijden niet eenmaal beproefd. Desondanks paste Rijkaard de tactiek twee weken geleden aan en verhoogde hij de moeilijkheidsgraad voor de spelers.

Rijkaard is zijn doel daarmee voorbij geschoten. Door de aanstelling van een sobere corrector op het middenveld (Cocu) is het elftal uit balans geraakt. Misverstanden wisselden elkaar na rust in hoog tempo af.

Uitgezonderd doelman Van der Sar en de backs Reiziger en Van Bronckhorst maakten de meeste spelers na het eerste halfuur een machteloze indruk. Dat gold zelfs voor Davids die op het middenveld gevangen zat en werd afgebluft door Nedved en Rosicky. In de aanval viel de moeizame samenwerking tussen Kluivert en Bergkamp op, of beter gezegd het gebrek aan samenwerking.

Op de flanken, bezet door Zenden en Seedorf, meldde zich slechts sporadisch een speler. De kenmerken van de Hollandse school, dominantie, snelle balcirculatie en aanvallen over de flanken, bleven in Amsterdam onzichtbaar. Eén voordeel bood dat wel: ondanks de zege is Nederland geen favoriet meer voor de eindzege. Daarvoor kregen (en misten) de Tsjechen te veel kansen en verschoot Oranje in de tweede helft te zeer van kleur.

De wedstrijd werd opwindend door de wijze waarop Tsjechië zich na rust manifesteerde. Van der Sar voorkwam een doelpunt van Koller, de lange spits die zo voorbeeldig samenwerkte met de middenvelders. Twee aanvalspogingen eindigden met kopballen van Nedved en Koller op paal en lat.

In het eerste geval stuiterde de bal zelfs op de lijn, totdat Van der Sar het oranje legioen gerust stelde. De wurggreep van de Tsjechen verslapte nadat, opvallend genoeg, Stam het veld had moeten ruimen met een gescheurd ooglid.

Bij de afhandeling toonde de staf van het Nederlands elftal zich, voorzichtig uitgedrukt, niet van zijn meest professionele zijde. Pas na vijf minuten werd Stam vervangen door Konterman. In de tussentijd had teamarts Plemper, bevangen door de zenuwen, getracht de wond te hechten. Dat lukte uiteindelijk, maar Stam bleef klagen over een verminderd zicht.

De Tsjechen klaagden naderhand steen en been over scheidsrechter Collina. De (gewisselde) speler die het felst protesteerde na het toekennen van een strafschop aan Nederland, Latal, moest dat bekopen met een rode kaart. Hij klampte buiten zinnen van woede de in zijn buurt opererende vierde official aan.

De woede viel de ploeg die zondag zo veel gaf, maar zo weinig kreeg, nauwelijks kwalijk te nemen. De Italiaan liet zich beetnemen door Ronald de Boer die, nadat Nemec hem even had vastgepakt, met een spectaculaire achterwaartse buiteling ter aarde stortte.

De wanhoopspoging van een machteloze voetbalploeg, ingeleid door een voorzet van Overmars, was zowaar succesvol. Bondscoach Rijkaard liet er zich echter niet door verblinden.

In zijn nabeschouwingen legde hij zondag en maandag de nadruk op de kracht van de tegenstander en somde hij openhartig, maar in eufemistische bewoordingen, de tekortkomingen van zijn eigen ploeg op. Vreugde en opluchting streden om voorrang na de fortuinlijke zege, gaf hij toe.

Rijkaard verklaarde voorts met klem dat er geen reden is het speelsysteem aan te passen. Het (zelf)vertrouwen van de leider is ongeschonden. Het optimisme van het legioen zal echter fors zijn geslonken nadat Oranje op een even bizarre als weergaloze wijze ontsnapte aan een nederlaag.

Zie ook pagina 19

www.volkskrant.nl/ek2000

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden