'Bijdehand doen en dan afhaken is niks voor mij'

Paul Schaling is twintig maanden voorzitter van de even oude stichting Top Volleybal Nederland, de werkgever van de Olympische topploegen....

JOHN VOLKERS

WAT BEZIELT de geslaagde manager om zijn reputatie van grote jongen te grabbel te gooien voor een onbetaalde avondurenjob bij een sportorganisatie? Paul Schaling zit in de spreekkamer van zijn uitermate fraaie Arnhemse villa en zegt dat zijn grote mond hem in die aanvankelijk weinig benijdensw'Het was eind '94 dat ik Eep Landman aan de lijn kreeg. Die kende ik uit de wereld van de sportsponsoring. Of BFI, het bedrijf waar ik toen nog de directie voerde, een paar bordjes wilde, voor weinig geld? Voor 25 mille konden we bij de hele serie wedstrijden van de World League staan. Is goed Eep, zei ik.

'Een week later komt hij persoonlijk langs om te praten over volleybal en het Europees kampioenschap dat hier in Arnhem gehouden zou worden. Ik heb toen gezegd: ik begrijp niet waarom ze het bij dat volleybal toch steeds zo slecht oplossen en dat ze nooit eens een behoorlijke structuur kunnen aanbrengen. Gewoon de bekende prietpraat, borrelpraat.

'Een dag later had ik Van Zwieten aan de lijn, de voorzitter van de volleybalbond. Mag ik even langs komen, vroeg hij. Ik hoorde dat u de oplossing weet. Ja, wat moet ik dan. Hij kwam hier langs, met zijn bondsdirecteur Hoex, en een bos bloemen voor mijn vrouw. Ik moet zeggen, dat kan die Van Zwieten goed.

'Hij vroeg of ik actief wilde meehelpen in de nieuwe stichting, TVN. Toen heb ik gedacht: gvd, Schaling, jij met je grote bek. Maar ja, bijdehand doen en dan afhaken, dat is niks voor mij. Zo rol je er in en als ik ergens aan begin, dan wil ik het goed doen.

'Natuurlijk, ik steek mijn nek uit. Maar wat kan me nou meer gebeuren dan een negatieve aantekening op mijn cv. Er zijn zoveel dingen waar je op afgerekend kan worden. Ik ben dat wel gewend. Als ik eerlijk ben, dan is het leuk je nek te wagen.'

Mr Schaling was in 1988 vennoot bij Coopers & Lybrand toen hij ten tijde van het Europees kampioenschap voetbal voor het eerst het belang van grootschalige sportsponsoring zag. 'Voetbal was in de accountantsbranche not done. Ik zat in de raad van bestuur. Die wilde golf of tennis ondersteunen. Maar dat is elitair. Voetbal is van de mensen, door de hele bevolking loopt de Ajax-Feyenoord scheiding, is er Oranje-waardering.

'Als je als onderneming met de massa wilt communiceren, moet je voor voetbal kiezen. Maar niet voor de idiote bedragen die nu over tafel gaan. Dat is het ook niet waard. Miljoenen betalen om 170 mensen per jaar mee te nemen naar een voetbalwedstrijd, dat is te kostbaar. Dan zijn er mooie alternatieven, denk ik nu als volleybalman.

'Maar destijds was voetbal een logische stap voor Coopers. Zoals ook bij het aannemen van Martin van Rooijen is afgesproken dat het voor de maatschap van belang was dat hij het voorzitterschap van het betaald voetbal zou blijven doen. Het biedt uitstraling, dat zal Staatsen met me eens zijn.

'Met BFI hebben we in 1991, op 7 oktober, ik herinner het me nog precies, de shirtsponsoring van voetbalclub Vitesse gekozen om onze nieuwe naam in te voeren. Dertig bedrijfjes gingen onder één naam verder. Het was op televisie, onze 1600 werknemers identificeerden zich direct met de nieuwe naam. Dan is sportsponsoring fantastisch.'

Vooral zijn kennis van sportsponsoring deed Schaling bij TVN belanden. 'Ik was sponsor geweest. Voor anderhalf miljoen per jaar. En nu ben ik sportbestuurder en sponsorzoeker. Ik kan me verplaatsen in de gedachtengang van bedrijven. Als je bekend wordt als onderneming die iets in de sport doet, dan krijg je duizenden brieven. Daar word je gek van.

'Allemaal hebben ze dezelfde achtergrond: het is voor uw bedrijf van het grootste belang mij te sponsoren, zodat u veel publiciteit krijgt. Ze maken zich ook belangrijker dan ze zijn want dan moet je veel geld betalen. Nooit is er een concreet plan, een pakket met een zekere tegenwaarde.

'Dat is ook wat er met het volleybal in '92 misging. Het bestuur zei: wij zijn tweede op de Olympische Spelen geweest, nu moeten wij een sponsor. Het benaderde bedrijf zegt: wat biedt u me dan? Nou, wij kunnen heel goed volleyballen. Meer kennis van zaken was er niet. Er werd niets geboden.

'Nationale Nederlanden wilde destijds het bestuur adviseren, zelfs nog geld meebrengen als subsponsor. De NeVoBo heeft botweg de deur dicht gegooid. Het was een alles-of-niets houding. Echt geen onwil hoor, gewoon onkunde. Nu hebben we Olympisch goud te verkopen. Prachtig hoor, als bedrijf kun je vier jaar met de winnaar meelopen.

'Maar er moet wel een pakket aanhangen, van reclameruimte, van evenementen. Als die er niet zijn, of als je de organisatie niet kunt verwerven, maak je ze zelf. In '97 een EK, in '98 weer de World League-finale, in '99 desnoods een eigen Challenge.'

Het gaat nu allemaal goed. Er is gegarandeerd 4,7 miljoen gulden om een plan met veel aandacht voor de jeugdopleiding - de garantie voor verder verblijf aan de wereldtop - uit te voeren. 'Nu wil iedereen wel voorzitter zijn. Maar een jaar geleden was er niemand te vinden.'

Toen had Schaling er wel uit gewild. In het urinoir van de Groninger Evenementenhal bekende hij, in de plaspauze van de interland Nederland-Griekenland, de boel in drie maanden op poten te willen hebben en dan in zijn grote BMW weg te scheuren. Het liep anders.

'Ik heb mijn twijfels gehad. Ik wilde er wel uit, ja. Wat ik bij TVN aantrof, uit de korte periode dat de stichting onder het interim-management van Willem van den Berg actief was, dat was één grote bende. Geen contract dat we zagen, klopte. Alles was vastgelegd, iedereen had zijn rechten en kon geld verdienen, behalve de bond zelf.

'In het toernooicontract met organisatiebureau CHemp was alles weggegeven. Dorna had zich vastgelegd voor anderhalf miljoen aan tv-rechten van beide EK-toernooien maar was ontslagen van verplichtingen. En de man van Dorna, Van den Berg, met zijn relaties met CHemp, was doorgeschoven naar TVN. Op voorstel van bondsvoorzitter Van Zwieten. Dat was raar. Van den Berg is een alleraardigste vent, hij zit nu bij Sport 7, maar ik heb gezegd ''jongens we moeten afscheid van hem nemen''. We moesten onafhankelijkheid creëren. We moeten met een schone lei beginnen.

'Daarna kregen we die Polis Direct-ellende. Het was niet de sponsor die wij gedacht hadden. Over het contract is veel te doen geweest, maar het is nooit getekend. De Witte van Polis Direct zei dat hij het afgestemd had met de ECD, de economische controledienst. Dat nemen we van je aan, hebben Van Zwieten en ik gezegd, maar we tekenen als je die bevestiging op schrift hebt.

'De Witte had een ander verhaal aan de ECD verteld. De letter of intent heb ik nooit willen tekenen. Je denkt toch niet dat de burgemeester van Woerden en ik, in mijn positie bij BFI, zo'n papier gaan tekenen. De fout is geweest dat we te eager zijn geweest bij het naar buiten brengen van die nieuwe sponsor. Maar we hadden dat succes nodig. Je hebt sponsors nodig, om nieuwe sponsors te krijgen. Je moet een kring creëren, zoals nu met SNS, dan volgt Start, enzovoort.'

Er werd een jaar geleden meer geld uitgegeven dan binnenkwam bij TVN. Volgens ingewijden betrof het rode cijfer zeven ton. Het had de hoofdelijk verantwoordelijke bestuurders van de stichting een aardig huisje kunnen kosten, sprak Van Zwieten later. Schaling: 'Ik ben me dat voortdurend bewust geweest toen het niet opschoot. Als je dat geld kwijt bent, dan is het een hard gelag. Maar het is nooit helemaal zeven ton geweest.

'Wij liepen een financieel risico, vervelend, maar Jos Smulders en Jan Tilmans, onze directeuren, hadden zeker zo veel te verliezen. Die hebben er voor geknokt, vreselijk veel tijd erin gestopt om het tot een succes te maken en intussen een grote rekening open laten staan.'

Tussen alle financiële perikelen werd gereorganiseerd. 'Iets opzetten is leuk.' En dat was nodig ook. 'Je probeerde met de grote jongens mee te doen maar je liep nog in de korte broek.' Er kwamen managers, structuren en successen, al waren die gebaseerd op investeringen uit eerdere tijden.

Schaling botste met de vrijwilligerscultuur die in de sport geldt. Zijn lijfspreuk: geen sport zonder vrijwilligers, maar met louter vrijwilligers geen topsport. 'De ego's zijn groot, de emoties zijn pittig. Die lopen dwars door het zakelijke proces heen. De organisatie hoort echter emotieloos te zijn. Dan pas wordt de emotie van de sport niet geschaad. Daar horen geen bemoeizuchtige bestuurders in. De topsport apart zetten naast de bond wordt nu door de internationale federatie, door Acosta dus, als het grote voorbeeld aangeprezen.'

Hij speelt recreatief een balletje, maar was niet behept met grote voorkennis van het volleybal. 'Ik was niet belast, ik kende meneer Selinger niet, ik had geen compromissen hoeven sluiten, ik hoefde geen vriendje tevreden te stellen. Dat was in deze situatie een groot voordeel. We konden met grote poten er dwars doorheen. We konden reageren op de dingen die we zagen.'

Nu de organisatie staat, wil Schaling zijn kindje niet zo maar afgeven. Het kan ook niet. Hoofdsponsor SNS Bank ('nee, we hadden geen clausule voor een ander bedrag bij Olympisch succes') wilde Schalings commitment voor de contractperiode, zeker tot 1998, meer waarschijnlijk tot 2000. 'En daar kan ik ze geen ongelijk in geven.'

Hij blijft graag, al kan het sportief onmogelijk zo fraai blijven als het de afgelopen twaalf maanden verliep. 'Het hoogtepunt van mijn voorzitterschap moet ik al achter de rug hebben. In één jaar tijd wonnen onze teams het Europees kampioenschap, de World League en de Olympische titel. Dat kan nooit meer beter.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden