Big Brenda wil nog één keer naar Wimbledon

Hoewel Brenda Schultz-McCarthy ongeslagen bleef in het dubbelspel promoveert het Nederlandse Fed Cup-team opnieuw niet naar de wereldgroep. Wimbledon is het voornaamste doel van het 35-jarige servicekanon....

Venus Williams begreep het niet. Waarom moest Brenda Schultz na een afwezigheid van zes jaar zonodig terugkeren op de tennisbaan? 'Ze zei: Bren, have a life, je hebt een leuke echtgenoot, neem toch kinderen. We dubbelden samen tegen haar zus Serena en Anna Kournikova. We serveerden ze weg en wonnen met 6-2, maar Venus was niet overtuigd.

'Ze vroeg of ik in het enkelspel een demonstratiepartij op gravel tegen haar kon spelen. Kijken of je echt kunt tennissen. Ik verloor met 6-4 en Venus vertelde me: als ik je met 6-0 had kunnen wegslaan, had ik het gedaan. Ga spelen, je kunt het nog. Met die service heb je een wapen.'

Op 35-jarige leeftijd koestert Schultz nog dromen, die bij de familie Williams allang vervlogen zijn. Het Amerikaanse Tennis Magazine publiceerde onlangs een open brief van voormalig topspeelster Chris Evert aan Serena Williams. Schultz: 'Chrissie betreurt het dat Serena meer met mode dan met tennis bezig is. Ze riep Serena op haar enorme talent niet te verkwanselen en het maximale uit haar carrière te halen.

'Aan een modeshow kun je nog je hele leven meedoen. Ik vond het een mooie brief van Evert. Maar de zusjes Williams hebben al zoveel gewonnen. Bovendien staan ze veel meer in de schijnwerpers dan Evert vroeger.'

Schultz trainde geregeld met de boegbeelden van de girl power in West Palm Beach. 'Voor de buitenwereld zijn de zusjes Williams onbenaderbaar geworden. Ik kwam wel eens bij hen thuis en trainde met ze op de tennisbaan in hun tuin. Daar zijn Venus en Serena leuke, spontane meiden. Maar als je met ze gaat eten, kunnen ze niet één handtekening geven, want dan staat er meteen een rij van honderd man.

'Noodgedwongen hebben ze een muur om zich heen gebouwd om zichzelf te beschermen. We zaten eens gezellig met zijn drietjes te praten. Venus en Serena waren relaxed en maakten grappen. Een kennis kwam op me af en riep uit: wauw, de zusjes Williams. Je had de blik in hun ogen moeten zien. Plotseling waren ze ijskoud en afstandelijk. Ik schrok er bijna van.

'Mijn voormalige dubbelspelpartner Gabriëla Sabatini bestelde altijd roomservice. Ik kan me nauwelijks in het openbaar vertonen, zei Gaby. Ze werd echt gestalkt. Ze kon er niet meer tegen, het was om gek van te worden. Sabatini werd nooit met rust gelaten, mensen staarden haar aan of achtervolgden haar.'

Waarom dan toch die schijnwereld opnieuw betreden? Waarom de eigen mythe verstoren en het risico lopen te worden uitgelachen, zoals door Davis Cup-captain Tjerk Bogtstra, die haar rentree niet serieus kon nemen? En dan ook nog eens een fors bedrag terugbetalen aan de verzekering, die haar als afgekeurde toptienspeelster een royaal pensioen hadden uitgekeerd?

Het antwoord was simpel. 'Big Brenda' was nog niet klaar met tennis. 'Mijn moeder was al 48 jaar, toen ze mij kreeg. Mijn zusje kwam vijf jaar eerder. Mama wilde eerst andere dingen doen. Ze stond aan het hoofd van een laboratorium. Mijn zus en ik waren daarna alles in haar leven, voor mijn vader is dat best lastig geweest. Als een leeuwin waakte ze over haar dochters. Ik heb nu hetzelfde gevoel.

'Als ik kinderen krijg, wil ik ook moeder zijn en geen tennisprof. Daarom moest het nu gebeuren. Ik heb mijn carrière niet op een normale manier kunnen afsluiten. Ik heb er heel lang over gedaan om in de toptien te komen. Toen ik dat doel eindelijk bereikte, liep ik die chronische rugblessure op. Ik kon het niet accepteren.

'Ik had het geld van mijn uitkering geïnvesteerd in een goedlopend sportkamp in Boca Raton. Ik ben nog fit en train geregeld mee met mijn pupillen. Toen ik vorig jaar in de Nederlandse competitie zeven wedstrijden op gravel overleefde, begon ik serieus te denken aan een rentree in de WTA Tour. Mijn Amerikaanse man Sean zei: je hebt nu nog de kans om er zelf een punt achter te zetten.

'We realiseren ons dat het ook fout kan gaan. Ik heb nog steeds een herniated disc, zoals dat heet. De artsen hebben me voor gek verklaard. Maar ik doe veel oefeningen, misschien houdt die rug het. Ik wil nog een keer op Wimbledon spelen en ik geef mezelf een jaar de tijd om daar te komen.'

De scepsis over haar comeback is niet typisch Nederlands, zegt Schultz. 'De Amerikanen laten hun helden net zo snel vallen als de Nederlanders. Roddick zakte van de derde naar de vierde plaats op de wereldranglijst, je had die Amerikanen moeten horen. Andy kon er maar beter mee ophouden. Hallo, we hebben het over een Grand Slamkampioen!

'Het is voor Roddick onmogelijk om in de voetsporen te treden van levende legenden als Agassi en Sampras. Drie is niet genoeg in Amerika, je moet nummer een zijn. En tiende stelt daar helemaal niks voor. Blake is een leuke speler, maar hij is in Amerika vooral populair door zijn opvallende levensverhaal. Bijna dood geweest, zijn vader overleden; daar smullen ze van in Amerika.'

Op mededogen hoefde Schultz dus niet te rekenen bij haar rentree in het door tieners gedomineerde vrouwencircuit. 'Mijn coach Juan Nunez zei: je krijgt geen wildcards op de grote toernooien omdat je een leuke, blonde meid bent. Je mag daar spelen omdat je ooit in de toptien stond en nog steeds een harde service hebt.'

Schultz heeft dit jaar pas twee partijen gewonnen, maar het belangrijkste is dat ze de chaos in haar hoofd nu bijtijds signaleert. Alsof ze de scherven van een gebroken glas slordig bij elkaar raapte, zo verzamelde Schultz haar punten. Ze was wispelturig en onberekenbaar. Uncoachable, luidde het oordeel van de voormalige Wimbledon-finaliste Betty Stöve.

Schultz: 'Dat is nog steeds zo, daar moet ik eerlijk in zijn. Het probleem is dat ik zoveel opties heb. Ik kan van achteruit spelen met een hoge topspin, ik kan volleren, ik speel chip-and-charge op de service van mijn tegenstander. Greg Rusedski adviseerde me wel de juiste momenten te kiezen, omdat de banen veel trager zijn dan vroeger. Maar ik krijg voldoende kansen, omdat ik juist zo onvoorspelbaar ben.'

Schultz kan ook zomaar in een depressie raken, zoals onlangs in Indian Wells. 'Heel gek, zo ging het in 1995 ook na de dood van mijn moeder. Ze overleed nota bene drie weken voor mijn huwelijk. In een roes speelde ik twee toernooien en ik zei tegen mijn toenmalige coach Glenn Schaap: nu ga ik mama bellen. Hij schrok zich kapot en antwoordde: Bren, dat gaat niet, ze is er niet meer. Ik had een matchpoint en ik begon te huilen. Ik wilde de bal het liefste over de hekken slaan.

'Ik verloor daarna telkens in de eerste ronde. De Amerikaanse tennisbroers Jensen hebben me er doorheen gesleept. Die gasten waren echt gek. Ze zeiden Bren: neem lekker een biertje, dan slaap je goed. Ik dronk nooit alcohol. Maar die jongens waren wel een nieuwe bron van inspiratie.

'Coach Nunez was bang dat die beelden zouden terugkeren, toen ik in februari in Tokio mijn eerste wedstrijd speelde. Hij vroeg zich af of ik die emoties wel aankon. Maar ik had dat proces in 2005 bij de Fed Cup al doorgemaakt.'

Precies tien jaar geleden stond Schultz negende op de wereldranglijst. 'Het tennis is sindsdien enorm veranderd, hoor ik dan. Maar dat valt wel mee. Is de toptien werkelijk zoveel sterker dan tien jaar geleden? Lindsay Davenport was vorig jaar nog nummer een van de wereld, hoewel ook zij nu met een hernia kampt. Mary Pierce stond op haar dertigste nog in de finale van Roland Garros en ik denk dat Steffi Graf nog van vele speelsters uit de tophonderd zou kunnen winnen.'

De wereld om haar heen is wel veranderd. 'Als ik nu de kleedkamer binnenloop, ken ik vier mensen', zegt Schultz. 'Maar ik ben nog steeds een kind, ik voel me een meisje van 35 jaar en daarom heeft Michaëlla Krajicek ook niet het idee dat ze met haar moeder in het Nederlandse team speelt.'

Andersom kijkt Schultz bij 'de kleine Kraai' niet in de spiegel van haar jeugd. 'Misa is een geweldige meid, maar ze is heel anders dan ik. Misa is ook meer Tsjechisch dan Nederlands. Toen ik Misa vertelde dat ik vroeger ook ging skiën, keek ze me aan of ik gek was. Ik zou haar monomane levensstijl niet hebben aangekund.

'In de toptwintig komt ze zeker. Om de toptien te halen, heeft Misa een beetje geluk nodig. Ik speelde ooit in de kwartfinales van de US Open tegen Conchita Martinez. Ik stond voor 15 duizend mensen op het centre court en dacht plotseling aan de 100 duizend dollar die een overwinning me zou opleveren, en de bonuspunten voor de wereldranglijst.

'Ik bezweek aan de spanning, maar het verlies werkte louterend. Bij de WTA Championships, het officieuze WK, speelde ik in New York weer voor 15 duizend toeschouwers tegen Martinez en toen won ik in twee sets. Ik was veel losser.

'Krajicek zal ook leren van haar nederlagen. Elena Dementjeva houdt van vaart, daar moet je geen potje mee gaan rossen vanaf de baseline. Volgende keer zal Misa haar spel ontregelen.'

Het was geen verrassing dat het Nederlandse Fed Cup-team zich in het Bulgaarse Plovdiv niet wist te plaatsen voor de promotiewedstrijden in juli. De grootste nederlaag had de ploeg al eerder geleden, toen de pas 22-jarige Michelle Gerards haar carrière beëindigde, meent Schultz.

'Ik vind het heel erg dat ze is gestopt. Vorig jaar hebben we tijdens de Fed Cup nog twee keer gedubbeld. Op je 22ste ga je toch geen tennislessen geven? Ik heb Michelle meteen gebeld. Ze vertelde me dat het tennis te duur werd. Ze was achter Krajicek en Tamaëla de nummer drie van Nederland, kun je dan geen sponsor vinden? Ik zei: als het jou niet lukt, vind ik er een voor je. Ik heb Michelle zelfs aangeboden om bij mij te trainen in Amerika. Maar ze heeft niet teruggebeld. Ze heeft het blijkbaar gehad met tennis.

'Ik vermoed dat die vreselijke gebeurtenis van vorig jaar een belangrijke rol heeft gespeeld. Terwijl ze aan het hardlopen was, werd Michelle aangevallen door een gek en met een mes in haar been gestoken. Ze heeft me de wonden laten zien.

'De volgende dag speelde ze al tegen mij. Het moet voor haar een traumatische ervaring zijn geweest, die ze onvoldoende heeft verwerkt. Toch had ik voor Michelle graag een weg terug gevonden, want zo houden we wel heel weinig talenten over.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden