In beeld Voetbalplaatjes

Beter dan Paniniplaatjes: kunstenaars geven spelers smoel

Sinds 2008 brengt het Zwitserse voetbalcultuurblad Tschutti Heftli kunstzinnige, niet-commerciële voetbalplaatjes uit.   

Leuk, die plaatjes van profvoetballers die het Italiaanse concern Panini door verwoede verzamelaars al sinds 1970 in albums laat plakken. Maar ook een beetje saai, klaagden de makers van het Zwitserse voetbalcultuurblad Tschutti Heftli ruim tien jaar geleden, telkens weer zo’n zouteloze pasfoto van een voetballer.

Dat kan spannender, creatiever, humoristischer, non-commerciëler ook. Aldus werd het plan opgevat illustratoren, designers en tekenaars te vragen de nationale elftallen die deelnamen aan het EK 2008, gehouden in Zwitserland en Oostenrijk, naar eigen inzicht smoel te geven. ‘Wij bieden geen verzameling hoofdjes, maar een verzameling kunstwerken,’ meent initiatiefnemer Silvan Glanzmann. ‘We willen iets doen tegen de toenemende commercialisering in het voetbal en de sport weer in verbinding brengen met passie en kunst.’

Almaar populairder wordt Tschutti Heftli (‘Tschutten’ is ­schieten in Zwitsers dialect). 7,5 miljoen plaatjes zijn er gedrukt voor de huidige WK 2018-editie. Er moest een selectieprocedure aan te pas komen voor de invulling. Vijfhonderd kunstenaars stuurden vanuit de hele wereld een getekend portret van Diego Maradona in. Een jury met de ­Russische Pussy Riot-voorvrouw Nadeschda Tolokonnikova, de Amerikaanse oud-voetballer en muzikant Alexi Lalas en de Oostenrijkse cartoonist Nicolas Mahler koos er 32 uit, die elk een nationaal elftal onder handen mocht nemen. De stijlen lopen extreem uiteen.

De Russen zijn afgebeeld als een soort actiepoppen, de Egyptenaren als dikke, witte, voetballende poezen, de Spanjaarden lijken weggelopen uit Don Quichot en de Australiërs zijn vormgegeven als een soort Inca-beelden.

De productiekosten zijn vrij hoog, de kunstenaars krijgen een bescheiden vergoeding en dan gaat er ook nog een bedrag (10 cent per pakje) naar het goede doel, ditmaal Terre des hommes. Initiatiefnemer Glanzmann: ‘We zijn een non-profit organisatie. Ik vind het vooral belangrijk om een andere blik te werpen op voetbal, wil kunstenaars een podium bieden en het liefst die twee zaken combineren. Het is ook een mooie manier om voetbalfans te wijzen op charitatieve initiatieven en hen daar daadwerkelijk aan te laten bijdragen.’

520 kunstwerkjes zijn er voor het huidige album gefabriceerd. Waaronder telkens een zelfportret van de kunstenaar die het elftal tekende en in het midden de al bekende wedstrijdaffiches, ook weer telkens door een andere kunstenaar vormgegeven. Achterin is er ruimte voor tekeningen van kinderen. Voorin wordt uitgebreid opgeroepen ten strijde te trekken tegen discriminatie, ­racisme, seksisme en nationalisme en aandacht gevraagd voor de samenwerking met Terre des Hommes dat in hiv-rijke gebieden in Afrika probeert door middel van voetbaltrainingen jongeren te leren over de gevaren en gevolgen van het aidsvirus. Ook wordt er gewezen op de negatieve effecten van grote sportevenementen voor de lokale bevolking.

Voor extra informatie en bestellingen: tschutti.de

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.