Bescheiden uit principe

Met een ruime voorsprong op nummer drie en kleinere achterstand op nummer twee begint FC Twente vandaag in Kerkrade tegen Roda JC aan de tweede seizoenshelft....

Praten met Hans Meyer, trainer van FC Twente, is een taalkundige reis langs de grens van Duitsland en Nederland. Hij zegt bijvoorbeeld: 'Tatsache is dat er een paar Prinzipien in voetbal zijn.' Of hij heeft het over Voetbalspieler die bij Ballverlust geen tijd zum Blumen suchen hebben.

Hans Meyer is een 54-jarige Duitser, geboren en geschoold in de vroegere DDR. Voetbalde zeven jaar lang in de hoogste Oostduitse divisie, leerde het trainersvak aan de Hochschule für Körperkultur in Leipzig, bracht de theorie in praktijk bij clubs als Carl Zeiss Jena en Chemnitzer FC.

FC Twente is zijn eerste voetbalclub aan de andere kant van Europa, zeg maar de winnende kant. Maar onder het trainingspak van de sponsor gaan nog altijd discipline en deemoed schuil.

Het is een imponerende man die deze winderige dinsdagochtend zijn trainende troepen monstert. Handen in de zakken, opgetrokken schouders, priemende ogen. John Bosman: 'Hij ziet er nors uit, maar dat is-ie niet, althans niet altijd. Hij heeft qua organisatie en discipline wel iets van Aad de Mos. Als mens zit hij meer tegen Johan Boskamp aan.'

Twente zocht destijds een trainer met gezag en een menselijk gezicht en vond die dertien maanden geleden in de persoon van Hans Meyer. Voorzitter Cees Anker: 'Een bijzonder mens, bijzondere achtergrond, zeer intelligent en een brede belangstelling. Je kunt met hem over meer praten dan alleen over voetbal.' Bosman: 'Ik vind Meyer een toptrainer.'

Toen Hans Meyer aantrad, was Twente verworden tot een middenmoter die het seizoen eindigde op de miezerige tiende plaats met het bedenkelijke doelsaldo 45-55. Aan de vooravond van de tweede seizoenshelft staat de trots van oost-Nederland nu op een solide derde plaats met het doelsaldo 31-15, slechts één tegengoal meer dan lijstaanvoerder PSV.

Assistent-trainer Fred Rutten: 'De trainer heeft duidelijk de juiste snaar weten te raken bij de spelersgroep.' De trainer zelf: 'Ik zal nooit de trainer zijn die zegt: Ich habe die Weisheit mit Löffeln gefressen.'

Als Meyer de verantwoordelijkheid voor de goede resultaten in percentages moet verdelen, dan is het aandeel van de spelersgroep 85 procent. Voor de resterende 15 procent meent hij zichzelf op de schouders te mogen kloppen. Zo heeft de trainer de spelers eraan herinnerd dat voetbal geen zaak van individuen is.

'Voetbal kan alleen functioneren als het samen functioneert. Toen ik hier kwam, waren er allerlei groepjes. Er waren te veel spelers die bezig waren Schuld zu verteilen wenn es nicht lief.'

Wat ook veranderd is, is de manier van trainen. Bosman: 'Als we op zondag spelen, dan gaan we op maandag een beetje uitlopen en zijn we dinsdags vrij. Normaal is woensdag de vrije dag, dat is altijd heilig geweest in het voetbal. Maar Meyer redeneert dat je twee dagen na de wedstrijd het meest vermoeid bent. Dat is ook zo. Ik merk het aan mezelf.

'Er zit echt een gedachte achter bij Meyer. Dat merk je aan alles. Niet dat het wetenschappelijk is, met pillen of zo, maar in de manier van trainen. Ook op de dag van de wedstrijd trainen we nog. In het begin dacht ik: dat is helemaal niks. Maar het went snel. Als we op zondag spelen, gaan we 's morgens eerst een beetje lopen en dan een douche pakken. Meyer vindt het belangrijk dat je alvast wat doet. Eerlijk gezegd merk ik zelf niet zoveel verschil. Maar je wint, dus is alles prima.'

Meyer heeft niet graag dat in die andere benadering de sleutel tot zijn succes wordt gezocht. 'Dat zou betekenen dat ik van mening ben dat zulke kleinigheden het verschil uitmaken. Onzin. Het is toch normaal dat iedere trainer zo zijn eigen gedachten heeft.'

De reeks overwinningen in de herfst heeft Meyer wel gesterkt in de overtuiging dat hij met de Jungs op de goede weg is. 'Ze nemen beter waar wat ik altijd gezegd heb. Voor een training of voor een wedstrijd zijn ze meer met de zaak bezig. Ze nemen de rust voor hun voorbereiding. Dat speelt allemaal mee natuurlijk, maar het is te simpel om te zeggen: dat is het. Het is een som van dingen.'

We mogen vooral de factor geluk niet vergeten, zegt Meyer. Een gering aantal blessures en schorsingen, transfers die goed uitpakten. De naam Bosman valt en als die valt, wordt Twente euforisch. Rutten: 'Dat is een gouden greep gebleken.' Anker: 'Een aanwinst, in alle opzichten.'

De 32-jarige John Bosman streek deze zomer neer in Enschede en is met tien doelpunten topscorer. Meyer: 'Van Johnny wist ik dat hij elk seizoen zijn doelpunten gemaakt heeft. Dat was het belangrijkste. Deswegen holst du hem. Natuurlijk wist ik ook wel dat Johnny een sauberer Bursche is. Maar wat heb je daaraan als je 32 bent en van binnen niet meer voldoende gemotiveerd bent? Zoals hij in de eerste helft van het seizoen gewerkt heeft, dat was prima. Een belangrijke bijdrage voor de Moral der Truppe.'

John Bosman, die nationale en internationale titels vergaarde met Ajax, PSV, Mechelen en Anderlecht, had geen enkel idee wat hij mocht verwachten van een driejarig contract bij FC Twente. 'In België volg je de Nederlandse competitie niet zo. Je weet alleen dat ze tiende zijn geworden vorig jaar, terwijl Twente altijd een club was die bij de eerste vijf eindigde. Ik wist niet wat er aan de hand was.'

Gesprekken met het bestuur en Meyer overtuigden hem ervan dat het bij Twente prettig werken zou worden, enigszins in de luwte van de internationale top. Maar waag het niet in verband daarmee het woord afbouwen te gebruiken. 'Dat vind ik zo'n rotwoord. Daarmee doe je de club te kort. Ik wilde gewoon nog drie jaar leuk voetballen.'

Dat lukt. Bosman woont en werkt met plezier in Enschede. 'Het leefklimaat is me honderd procent meegevallen. Toen mensen hoorden dat ik naar Twente ging, waarschuwden ze me voor de stugheid van de mensen. Maar dat is me enorm meegevallen. Mijn vrouw heeft het hier juist veel meer naar haar zin dan in België. Daar zijn ze veel geslotener.'

Maar John Bosman past zich snel en gemakkelijk aan. Ook België bleek z'n leuke kanten te hebben. 'Vooral de leefgewoonten spraken me enorm aan, het bourgondische leven. In Nederland is het toch allemaal wat gejaagder. Even snel een broodje en dan weer werken. In België nemen ze overal de tijd voor. Van twaalf tot twee lunchen, flesje wijn erbij.'

Hij heeft nooit overwogen te forenzen van België naar Enschede. 'Nee, ik moet nog drie jaar hier voetballen en dan wil ik niet zoveel gaan rijden. Daarvoor neem ik het vak te serieus.'

Bosman wil zijn rol in de Twentse zegereeks niet overschatten en een mentor mag je hem zeker niet noemen. 'Maar ze kijken wel tegen je op. Dat heb ik wel gevoeld. Bij de andere clubs was je een van de velen. En je had altijd spelers die meer in de belangstelling stonden. Je kon lekker in de schaduw werken. Daar heb ik me ook altijd prettig bij gevoeld.'

Nu ligt dat anders, maar hij wil zich onderscheiden als eerste onder gelijken, door als sterspeler het eenvoudige werk niet te schuwen. 'Vroeger was ik nogal gemakzuchtig. Dan zag je me een half uur van de wedstrijd niet. Stond ik te dromen zeg maar. Ik heb geleerd dat je elk moment scherp moet zijn. Hoe ouder je wordt hoe meer concentratie je kunt opbrengen, hoe meer beroepsernst je krijgt.'

Met dat laatste heeft hij Meyers hart definitief gewonnen. Op diens bureau ligt het voorlaatste nummer van het Duitse sportblad Kicker. De voetballers uit de Bundesliga worden daarin statistisch gewogen. Meyers grootste belangstelling gaat uit naar professionele instelling. Hij kan zich weer opwinden als hij de verslaggever de resultaten voorleest. Van de achttien spelers zijn er maar twee die 100 procent scoren in de categorie professionaliteit.

Natuurlijk, zegt Meyer, zo'n test is subjectief en van weinig waarde, maar toch is het veelzeggend. Een voetballer dient zijn vak voor 100 procent serieus te nemen. Dat is hij verplicht tegenover het publiek en dat is hij verplicht tegenover zijn werkgever. Wie met minder genoegen neemt, minacht zijn omgeving.

Woedend bladert hij verder. 'Hier Silooy, vijftig procent. Dat zegt toch wat! Miljoenen verdienen en dan zo'n miese Einstellung.'

Quo vadis, verzucht de trainer. Hoe lang kan dat doorgaan in een wereld waarin iedereen in zijn directe omgeving wel een geval van werkloosheid kent. Hoe durft een speler als Paolo Cesar zijn manager een open cheque in handen te drukken als hij een week te laat van vakantie terugkomt. De manager moest zelf maar de boete invullen die Cesar verdiende omdat hij een week te laat van vakantie terugkwam. Zestigduizend gulden! 'Wenn dass möglich ist, dan verdient toch diese rotzak zu viel'

Nee, in vergelijking daarmee heeft hij over de Twente-spelers eigenlijk weinig te klagen. 'Es sind alle nette Burschen.' Maar toch. 'Ik denk wel dat ze zich nog iets meer moeten distantiëren van het normale leven. Hun contract is ook niet normaal.'

Meyer kan zich ook ergeren aan de zelfingenomenheid van veel Nederlandse voetballers. Ze wanen zich niet alleen de beste speler, maar ook nog de beste trainer van het land. Een reservebeurt is onverdraaglijk, een wissel is een misdaad. 'Alsof de wereld van zo'n speler instort. Alsof de trainer een mes in zijn maag omdraait. Dat is nergens zo kras als hier in Nederland.'

Maar hij leert ook van zijn overstap. Het is in Nederland allemaal wat losser (manchmal zu locker), maar het kan de prestaties op het veld ten goede komen. 'Creativiteit, daar hoort een gewisse Lockerheit bij. Met elf Jan Woutersen kan ik niet gewinnen. Maar ik kan ook niet gewinnen met elf Theo ten Caats. Ik denk dat we een goede mix hebben.'

Om zo ver te komen heeft Meyer wel onverbiddelijk moeten snijden in staf en selectie. De fysiotherapeut stapte op met een flinke schadevergoeding op zak. Michael Mols verdween voor John Bosman en Michel Boerebach kon ook inpakken. Bosman: 'Iedereen stond ervan te kijken. Boerebach had veel geld gekost. Meyer heeft zichzelf daarmee behoorlijk onder druk gezet.'

Meyer: 'Michel was met 31 jaar al een oude man.' En een speler die niet een minimale fitheid vertoont, kan Meyer niet meer gebruiken. Als Boerebach van het kaliber Maradona was geweest, dan had Meyer met alle liefde de andere spelers opdracht gegeven hem in de rust naar de kleedkamer te dragen. 'Om krachten te sparen. Maar zo goed was Michel werkelijk niet meer.'

Fred Rutten heeft alle veranderingen onder Meyer van nabij meegemaakt. 'Er is heel veel gebeurd bij Twente. Vorig jaar kregen we verschrikkelijk veel goals tegen. Van daaruit zijn we gaan werken. Eerst de achterhoede op orde krijgen. Gaandeweg zijn we ook aanvallend sterker geworden. Twente krijgt nogal eens het verwijt dat we niet attractief spelen. Dat is onzin als je ziet hoeveel kansen we krijgen.'

Maar het bouwwerk dreigt aan het eind van het seizoen alweer in te storten. Vijf spelers vertrekken, onder wie de basiskrachten Bruggink en Bosvelt. Waren die twee behouden gebleven, dan had Meyer het bestuur best willen beloven ook de komende seizoenen in de top mee te draaien. 'Met een beetje geluk natuurlijk, dat hoort er altijd bij.'

Voorzitter Anker: 'Het is heel jammer, maar we kunnen niet op tegen de faam en de salarissen van Feyenoord en PSV. Zo ver is Twente nog niet. Maar ik verzet me tegen de indruk als zou Twente leeglopen. We hebben ook een aantal spelers behouden van wie het contract afliep.'

Twente zoekt de vervangers voor Bruggink en Bosvelt elders en hoopt op de lange termijn de vruchten van een intensievere jeugdopleiding te plukken. Volgend jaar begint de club met een voetbalschool. Hoofd opleidingen Issy ten Donkelaar: 'Daar gaan we jonge spelers opleiden voor het beroep voetballer.'

Twente neemt daarbij het gevaar voor lief dat de topclubs dankzij het Bosman-arrest met de grootste talenten aan de haal gaan. Ten Donkelaar: 'We hopen dat daarvoor een regeling komt, zodat spelers niet zomaar gratis weg kunnen. Anders moeten we met langjarige contracten gaan werken.'

Twente moet volgens Ten Donkelaar een regionale club met een landelijke uitstraling blijven. 'Een team met elf buitenlanders, dat werkt op den duur niet. Feyenoord gaat ook nog de kous op de kop krijgen. Als je succes hebt is er niets aan de hand, maar als je verliest is het huis te klein.'

Om meer een club van de regio te zijn en minder van de stad, heeft Twente zijn nieuwe stadion gepland op de grens van Hengelo en Enschede. De eerste paal is vorige maand de grond ingegaan, de laatste stoel moet in maart volgend jaar geplaatst worden. Met dertienduizend overdekte zitplaatsen en zeshonderd business-seats denkt het bestuur de toekomst aan te kunnen.

Anker: 'Diekman is zwaar verouderd. Als we daartoe nog langer veroordeeld waren geweest, dan was de toekomst uiterst somber geweest.'

Vorig jaar luidde Anker al de noodklok omdat Twente in zijn begroting ver achterbleef bij concurrenten als NAC en Heerenveen. Dankzij een bliksemactie onder de sponsors zit de club nu op ruim elf miljoen.

Anker: 'Volgend seizoen moeten we naar een begroting van dertien miljoen en dan heel snel boven de vijftien miljoen zien uit komen. Eigenlijk moeten we naar de twintig miljoen als we op de lange termijn echt willen meedoen.'

Twente is een club voor de Top-4, zegt Issy ten Donkelaar. Onze ambitie is Europees voetbal, zegt Cees Anker. We staan derde en we moeten gewoon proberen nog een plekje te klimmen, zegt Fred Rutten. Champions League? Waarom niet?

We kunnen nu wel praten over Europees voetbal, maar we moeten dat eerst nog maar halen, zegt John Bosman.

'Als wij straks in de zomer zesder of zevender zijn, dan spelen we niet eens international. Was war dann Weihnachten? Was war de derde Platz? Es wird afgerekend am Saisonsende. Dan weten we pas wat het seizoen waard is geweest', zegt Hans Meyer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden