Belangen Ajax, Feyenoord en PSV liggen verder weg, in Europa

A LS HET dondert in Zeist, regent het bij de clubs en de komende maanden, jaren wellicht, moet rekening worden gehouden met zwaar weer....

Evenmin is de val van het sectiebestuur een unieke gebeurtenis. De vier voorgangers van Staatsen haalden het einde van de afgesproken ambtsperiode ook niet. In een wereld waarin emoties de boventoon voeren en geld een belangrijke rol speelt, is een aftredend college niet opzienbarend.

Het tijdstip van aftreden is in dit geval echter hoogst ongelukkig en het profvoetbal wordt bedreigd door een scheuring die zijn weerga niet kent. Dat maakt de ondergang van het college-Staatsen tot een bijzondere episode in de historie van het betaald voetbal.

De strijd om de televisierechten heeft een heldere schets opgeleverd van de verhoudingen. Zelfs de schijn van solidariteit van de profclubs is de afgelopen maanden verdwenen.

Tegenstrijdige belangen, verregaande arrogantie en een droevig lange reeks beoordelingsfouten hebben tot de explosie geleid. Het staat vast dat Ajax en Feyenoord de ondergang van het sectiebestuur hebben bewerkstelligd. De twee topclubs hebben zich van meet af aan verzet tegen de komst van een sportzender, op puur zakelijke gronden en tot in de rechtszaal aan toe, en zegevierden uiteindelijk op overtuigende wijze.

Hoe zeer de clubs in hun recht stonden, kwam gisteren plotseling naar buiten. Minister Wijers van Economische Zaken liet weten dat het wettelijk niet geoorloofd is dat de KNVB de uitzendrechten collectief verkoopt. Het is het zoveelste bewijs dat het sectiebestuur bij de lancering van de sportzender onbezonnen heeft gehandeld.

Kennelijk is nooit de moeite genomen de overheid te vragen of er wettelijk geen obstakels waren. De sectiebestuurders trachtten in het weekeinde in Zeist de omstreden wijziging van de statuten nog door de vergadering te duwen. Aftreden was wel het minste wat het sectiebestuur kon doen.

Pogingen om de oorzaken van de val Ajax en Feyenoord in de schoenen te schuiven, zijn tot mislukken gedoemd. De twee clubs hebben slechts aangetoond dat de bestuurders, verblind als ze waren door het gouden ei uit Hilversum, zich op dramatische wijze hebben vergaloppeerd.

Dat zou aanstaande maandagavond tijdens de bondsvergadering, het hoogste podium in Zeist waar het de besluitvorming betreft, niet alleen door Ajax en Feyenoord zijn beweerd. Steeds duidelijker werden de afgelopen dagen de signalen dat ook de amateurs de handelswijze van het sectiebestuur betaald voetbal afkeurden.

Ondanks alles, ondanks de kolossale blunders, gaven 34 van de 36 profclubs in het weekeinde hun steun aan het sectiebestuur. Maar in de korte persverklaring liet het demissionaire bestuur gisteren weten dat het niet meer in staat was de belangen van het totale Nederlandse profvoetbal te dienen.

De suggestie wordt gewekt dat de ondergang louter en alleen te wijten is aan Ajax en Feyenoord, terwijl die clubs niet meer hebben gedaan dan wat ze altijd doen: opkomen voor hun eigen belangen. In scherpe contouren is dit jaar aan het licht gekomen dat de belangen van de topclubs allang niet meer parallel lopen met die van de anderen.

Het overgrote deel van de clubbestuurders heeft er geen flauwe notie van wat de belangen van de topclubs zijn. Slechts een enkeling is bereid toe te geven dat het Nederlandse voetbal zonder Ajax en Feyenoord en ook PSV, dat zich wel - maar zonder overtuiging - achter het sectiebestuur schaarde, niets voorstelt. De topclubs hebben er voor gezorgd dat het bedrag dat tegenwoordig voor de televisierechten moet worden betaald, kolossaal is gestegen.

Wie wil concurreren met de topclubs uit andere landen, zoals AC Milan, Real Madrid, Bayern München of Manchester United, heeft andere belangen dan pakweg Roda JC, RKC, Haarlem of Telstar. PSV-voorzitter Van Raaij maakte zaterdag een interessant onderscheid. Hij deelde de clubs in drie groepen in, internationaal, nationaal en regionaal. Het spreekt voor zich dat de ambities van de clubs sterk afwijken.

De topclubs zullen zich de komende jaren zonder twijfel inspannen voor een Europese competitie. Nederland wordt te klein voor ze en zowel Ajax, Feyenoord als PSV heeft daar al meerdere malen op gezinspeeld.

Om zo'n Europese campagne mogelijk te maken, is sanering van de eredivisie nodig. De overige clubs zullen zich daar echter met hand en tand tegen verzetten.

De kloof tussen de Top-3 en de andere 33 profclubs wordt almaar groter en eendracht is de komende jaren een utopie in het betaald voetbal. Ajax en Feyenoord en straks vermoedelijk ook PSV, zullen zich blijven verzetten tegen alle pogingen, van sectiebestuur of de andere clubs, om hun macht in te dammen en hun verlangens te dwarsbomen.

Door blunder op blunder te stapelen, heeft het sectiebestuur haar eigen val veroorzaakt. Ajax en Feyenoord hebben het eerste gevecht van een lange reeks gewonnen, maar in dit geval is de winst uiterst schamel en dient de aandacht vooral gericht te zijn op de verliezer: het betaald voetbal.

Paul Onkenhout

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.