Beide K's bewaren gewapende vrede

De voorpubliciteit was indrukwekkend en ook de entree van de matadoren deed het beste vermoeden. Maar toen de partij van het jaar dan eindelijk begonnen was, kostte het moeite om niet in slaap te vallen....

Van onze schaakmedewerker

Gert Ligterink

LAS PALMAS

Wellicht tegen beter weten in was gehoopt op meer. Doordat de twee tot elkaar veroordeelden bijna drie jaar lang niet tegen elkaar hadden gespeeld, hadden ze verwachtingen over hun eerstvolgende duel gewekt die onmogelijk waar te maken waren. Het was als de eerste partij om het wereldkampioenschap. ze moesten weer aan elkaar wennen en beiden wilden vooral niet verliezen.

Het uiterlijk vertoon maakte iets goed. Begeleid door een escorte met zwaailichten en sirenes werden de spelers - uiteraard in verschillende taxi's - aangevoerd.

Op Kasparovs gezicht was de spanning af te lezen. Uitgestoken handen weerde hij af en vriendelijke dame die wanhopig zijn aandacht zocht, keurde hij geen blik waardig. Karpov kwam zoals altijd vijf minuten te laat. Wat minder gespannen maar toch bleekjes om de neus.

Binnen wachtte de spelers een ontvangst die zij alleen bij WK-matches hebben meegemaakt. Een legertje van fotografen had zich rond het bord verzameld om de eerste handdruk sinds drie jaar vast te leggen.

De vier andere deelnemers zagen het met gemengde gevoelens aan. Anand had een vrolijke, spottende grijns op zijn gezicht, Ivantsjoek keek alsof hij zocht naar een luik in de vloer.

Toen de fotografen na een minuut of tien waren vertrokken, kon eindelijk echt worden geschaakt. Kasparov deed zijn best een zeer scherpe openingsvariant op het bord te krijgen maar Karpov gaf niet thuis. Met een paar nihilistische zetten stuurde hij aan op vervlakking en na een klein uur spelen stond de uitslag van de partij reeds vast.

Wel toonden beiden respect voor het publiek door in een volmaakt gelijke stelling verder te spelen tot een pionneneindspel was bereikt. Maar daarmee hield de dienstverlening op.

De aangekondigde persconferentie ging niet door. Karpov was moe en Kasparov liet uit principe zijn gezicht niet zien. 'In mijn contract staat nergens dat ik persconferenties moet geven', schijnt hij te hebben gezegd. Nee, Kasparov is niet naar Las Palmas gekomenom populariteitsprijzen te winnen.

De reünie van de twee K's kende een merkwaardige voorgeschiedenis. Het was velen opgevallen dat de rustdagen in het toernooi onevenwichtig waren verdeeld. Drie dagen in totaal waarvan twee achter elkaar tussen de vierde en de vijfde ronde.

Toen bleek dat juist Karpov en Kasparov elkaar in die vijfde ronde zouden ontmoeten, dachten sommigen dat de organisatoren de wereldkampioenen ter wille waren geweest. Twee dagen zouden ze de tijd hebben om zich terdege voor te bereiden op de gewichtige partij.

De werkelijkheid was anders. Lang voordat hij de uitnodiging voor dit toernooi ontving, had Karpov al een contract getekend om in Euro Disney in Parijs aanwezig te zijn bij een jeugdtoernooi. Hij kon of wilde niet onder deze verplichting uit en verbond aan zijn deelname in Las Palmas de eis dat hij twee dagen de tijd zou krijgen om op en neer te reizen.

De organisatoren gingen morrend akkoord maar hielden de afspraak met Karpov geheim. Dat was onverstandig, zij het niet helemaal onbegrijpelijk. Het maakt een vreemde indruk om te moeten vertellen dat een deelnemer aan het sterkste toernooi van het jaar er even tussenuit knijpt om ergens een paar centen op te halen. Het is alsof een deelnemer aan de Tour de France op de rustdag een kermiskoers rijdt.

Kasparov hoorde pas afgelopen vrijdag wat de reden was van de in zijn ogen belachelijk lange onderbreking van het toernooi. Even vervloekte hij de organisatoren omdat zij hem niets hadden verteld maar even later krulde een glimlach om zijn lippen. Een kleine last viel van hem af. Als Karpov op reis was, zou die zich nauwelijks op de juiste wijze kunnen voorbereiden.

Het toernooi is een voorproefje van wat Gran Canaria volgend jaar te wachten staat. De organisatoren mogen over sommige zaken geheimzinnig doen, zij laten er geen misverstand over bestaan dat zij in 1997 de zesde tweekamp om de wereldtitel tussen Karpov en Kasparov willen organiseren.

Volgens Anand willen ze die match zo graag dat ze desnoods tegen zich zelf zullen opbieden.

Maar er is een probleem dat vooralsnog onoplosbaar lijkt. Vanzelfsprekend willen de sponsors dat de match een officiële status krijgt die verleend zou moeten worden door de twee spelers en door de wereldschaakbond FIDE. Met de spelers valt er misschien nog wel uit te komen, met de FIDE liggen de zaken moeilijker.

Om de onderhandelingen een nieuwe impuls te geven werd de FIDE uitgenodigd in het afgelopen weekeinde een bestuursvergadering in Las Palmas te houden. Gistermiddag gaf president Iljoemzjinov uitsluitsel over de zaken die besproken waren en het resultaat is niet bemoedigend voor het enthousiaste comité in Las Palmas.

Iljoemzjinov sprak nauwelijks over Karpov en Kasparov en al helemaal niet over hereniging. Trots kondigde hij aan dat van 14 december 1997 tot 8 januari 1998 in zijn woonplaats Elista het FIDE-wereldkampioenschap nieuwe stijl zal worden gehouden.

In een knock-out toernooi zullen 99 spelers strijden om een prijzenfonds van bijna acht miljoen gulden dat door de republiek Kalmukkië wordt gegarandeerd.

Het was nu niet direct de boodschap waarop het WK-comité in Las Palmas zat te wachten. Tandenknarsend nam het Iljoemzjinovs woorden in zich op. Hun innig gewenste tweekamp verliest enorm aan prestige als een paar maanden later de winnaar van een loterijtoernooi tot nieuwe wereldkampioen wordt uitgeroepen.

De irritatie ging aan Iljoemzjinov voorbij. Glimlachend vertelde hij dat hij niet wilde wachten tot Karpov en Kasparov hun problemen hadden opgelost: 'Ze zijn welkom in het WK-toernooi in Elista en ze krijgen een vrije plaats in de halve finale. Meer kan ik niet voor hen doen en neemt u maar van mij aan dat hun meningsverschillen nooit zullen verdwijnen.'

Iljoemjinov had meer nieuws. Hij kondigde aan dat hij een schaakkoninkrijk in Kalmukkië wil stichten met een eigen koning en parlement. Het land wordt geschonken door de regering van zijn land en in 1998 zal met de bouw van het koninklijk paleis worden begonnen. Als dat klaar is zullen alle schakers in een democratische verkiezing mogen uitmaken wie er in mag wonen.

De aanwezigen keken elkaar verbijsterd aan en sommigen vroegen aan hun buurman of die even in hun arm wilde knijpen.

Een schaakland in de Kalmukse steppe onder leiding van koning Kirsan I, het is een gedachte die op de lachspieren wekt, ware het niet dat Iljoemzjinov er zo ernstig bij keek.

De even verderop gespeelde partij brachten verstrooiing. Vassili Ivantsjoek bracht de handen van het publiek op elkaar door in overweldigende stijl te winnen van Vladimir Kramnik.

De Oekraïner speelde in de eerste toernooihelft onbetwist het interessantste schaak en werd op de valreep beloond met de met Anand en Kasparov gedeelde eerste plaats. Een van hen zal het toernooi winnen.

Karpov - Kasparov (Las Palmas 1996) 1. d2-d4 Pg8-f6 2. Pg1-f3 d7-d5 3. c2-c4 e7-e6 4. Pb1-c3 d5xc4 5. Dd1-a4+ c7-c6 6. Da4xc4 b7-b5 7. Dc4-d3 Lc8-b7 8. a2-a3 a7-a6 9. e2-e3 c6-c5 10. d4xc5 Lf8xc5 11. Dd3xd8+ Ke8xd8 12. Lc1-d2 Kd8-e7 13. Lf1-d3 Pb8-d7 14. Ke1-e2 Lc5-d6 15. Th1-d1 Ta8-c8 16. Ta1-c1 Pd7-b6 17. Ld2-e1 Pb6-c4 18. Tc1-c2 Lb7xf3+ 19. g2xf3 Pc4-e5 20. h2-h3 Pe5xd3 21. Td1xd3 Th8-d8 22. Tc2-d2 Ld6-c7 23. Td2-c2 Lc7-b6 24. Td3xd8 Ke7xd8 25. Tc2-d2+ Kd8-e7 26. Td2-d1 g7-g6 27. f3-f4 Tc8-c4 28. f2-f3 Pf6-d7 29. b2-b3 Tc4-c6 30. Pc3-e4 Tc6-c2+ 31. Td1-d2 Tc2xd2+ 32. Le1xd2 Lb6-c5 33. Pe4xc5 Pd7xc5 34. Ld2-b4 Ke7-d6 35. Ke2-d2 (..............................) 35 . . . a6-a5 36. Lb4xc5+ Kd6xc5 37. Kd2-d3 f7-f6 38. h3-h4 Kc5-d5 39. b3-b4 a5xb4 40. a3xb4 h7-h6 41. e3-e4+ Kd5-d6 42. Kd3-e3 e6-e5 43. f4xe5+ f6xe5 44. Ke3-f2 Kd6-e6 45. Kf2-g2 . . . Remise.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden