Interview

Behalve ellende heeft die foute dopingtest Kira Toussaint ook veel goeds gebracht

In 2018 wordt Kira Toussaint beschuldigd van doping. En ook al is ze nadien vrijgesproken, toch is er die smet. Terugkijkend, weet de zwemster dat ze er sterker door is geworden. Als sporter en als persoon.

Kira Toussaint tijdens de series van de 100 meter rugslag op de EK in Boedapest Beeld AP
Kira Toussaint tijdens de series van de 100 meter rugslag op de EK in BoedapestBeeld AP

Soms hebben dramatische gebeurtenissen een meer dan positieve invloed op het leven van de mens. Zwemster Kira Toussaint kan er van verhalen. Haar wereld stortte in, dacht ze, toen zij in november 2018 te maken kreeg met een positieve dopingtest. Enkele maanden later bleek het zogenaamd aangetroffen verboden middel tulobuterol voort te komen uit een ‘vals-positieve’ test door het betrokken Chinese dopinglab. De beschuldiging werd in maart 2019 ingetrokken.

De onverkwikkelijke geschiedenis maakte Toussaint, nog altijd een vrolijke flapuit met belangstelling voor alles en iedereen, een ander mens. ‘Als ze mij, nu ik heerlijke tijden zwem en medailles win, vragen wat er anders is geworden, dan zeg ik: alles is anders geworden.’

Ze had ‘toen ik nog strijdlustig was’ schadevergoeding willen claimen van de wereldzwembond Fina die haar dit aandeed. Ze liet het erbij, ‘omdat mijn advocaat Michiel van Dijk me vertelde dat de proceskosten om deze zaak aan te kaarten hoger zouden zijn dan de schadevergoeding die ik zou gaan krijgen.’

De rugslagkampioen van Europa (50 meter, woensdag) kreeg er een ander type compensatie voor terug. ‘Het klinkt stom, maar door die hele zaak heb ik heel veel eigen ontwikkeling teruggekregen. Ik heb een ontwikkeling doorgemaakt op sportief vlak, maar ook op persoonlijk vlak. Soms denk ik wel eens: als dat (de geseponeerde dopingzaak, JV) niet was gebeurd, dan was ik helemaal niet waar ik nu sta.’

Ze leerde, ze geeft het zonder mankeren toe, relativeren. ‘Vroeger, als er iets mis ging met zwemmen, een gemiste finale of limiet, dan stortte mijn hele wereld in. Dát was mijn belevingswereld van sport. Je legt daarmee heel veel druk op jezelf.

Relativeren

‘De belangrijkste les van die dagen is dat als alles fout gaat, en het ergste voor een zwemmer is als je niet meer mag zwemmen, dan valt de wereld nog steeds niet uit elkaar. Iedereen die belangrijk is voor mij, was er nog steeds. Iedereen was ook nog steeds lief voor mij. Dat besef is toen gekomen. Het is heel leuk als het goed gaat en het jou lukt om te winnen, maar als dat niet lukt, dan niet, hè. De wereld, jouw wereld, is er nog gewoon. Dat is inderdaad relativeren.’

Er is een Kira van ‘ervoor’ en een van ‘erna’. Dat ze nog wordt achtervolgd met de kwestie, daar is ze inmiddels wel aan gewend. ‘Ik heb er geen last meer van.’

Dat gaat over mensen op social media die schrijven ‘dat dat meisje nog mag zwemmen’. Ze denkt ‘dat het nooit ophoudt’, maar kan daar niet meer mee zitten. ‘Als ik dat soort dingen zie, denk ik: je hebt je niet ingelezen en je roept maar wat.’

Ze nam vorig jaar, bij de International Swimming League (ISL) in Boedapest, een zes weken durende bubbel, de tijd om collega’s van London Roar, haar ploeg, bij te praten. ‘Ik ging met een groep van acht meiden wandelen op het Margaretha-eiland in de Donau. Een uurtje luchten, dat mocht. Meer niet. Iemand vroeg toen naar die geschiedenis van China. Hebben jullie even, zei ik? Want als je het wil weten dan zal ik het hele verhaal vertellen. Ik heb ze ook verduidelijkt waarom ik dat zo deed, hen helemaal bijpraten. Omdat ik hoop, zei ik tegen ze, dat als een van hen iemand zou horen zeggen, ja maar zij heeft doping gebruikt, dat jullie dan kunnen zeggen: nee, nee, het zit zo en zo.’

Start van Kira Toussaint op de 50 meter rugslag in Boedapest.  Beeld AFP
Start van Kira Toussaint op de 50 meter rugslag in Boedapest.Beeld AFP

Winnen moet je leren

Het is geweest en de waarheid is online overal te vinden, ‘maar mensen moeten ook willen lezen en willen luisteren’, vertelt Toussaint kort voor het toernooi vanuit een Amsterdamse hotelkamer, als zij zich heeft geïsoleerd van haar waterpoloënde partner Jesse om veilig de bubbel van Boedapest te kunnen betreden.

Een week later heeft de Assendelftse bereikt wat ze wilde, een Europese titel op de 50 meter rugslag. Ze had er al twee van de kortebaan, de 100 en 200 van Glasgow 2019.

Over dat proces: ‘In 2012 in Chartres, een EK kortebaan, ging ik, achttien jaar oud, opeens als snelste uit de halve finale naar de finale. Ik werd vierde. Dat overkwam me echt. Had zo’n finale nog nooit meegemaakt. Dat is iets dat je echt moeten leren.

‘Het eerste is dat je erachter moet zien te komen dat het misschien mogelijk is te winnen. Dan moet je erin gaan geloven dat je zou kunnen winnen. Dan denk je: hee, maar ik kan winnen, joh. Dat zijn de fases waar je doorheen moet voor het echte besef indaalt. Er zijn natuurlijk mensen die dat winnen direct van het begin lukt. Maar als ik terugkijk naar Chartres en die beginjaren, toen was ik echt geen topsporter. Maar in mijn beleving van toen natuurlijk wel.’

Kippevel van record

Ze is deze week terug in het Donaustadion, waar ze op 14 november 2020 door haar formidabele onderwatertechniek, de vissenkick, het wereldrecord kortebaan op de 50 meter rugslag achter de naam schreef: 25,60. ‘Ik krijg nog steeds kippevel, als ik aan dat wereldrecord denk.’

Ze heeft het bewijs, een diploma, nog niet binnen. ‘De Fina moet dat uitgeven. Ik krijg er twee, want ik heb die tijd ook nog een keer geëvenaard. Als je een Europees of wereldrecord zwemt, dan moet je een dopingcontrole doen om het erkend te krijgen en er moet naar je pak gekeken worden. Of je niet in een verboden pak hebt gezwommen. We hebben de dopingcontroles van beide records teruggekregen en ook mijn badpak was goedgekeurd. De brief van de goedkeuring is binnen bij de KNZB (zwembond, JV), maar het diploma nog niet.

‘Ook voor het Europees record 50 rug (langebaan, JV) dat ik in april in Eindhoven zwom, heb ik die procedure doorlopen. De zwembond moet dan direct een dopingcontrole aanvragen. Hebben ze ook gedaan. Want je wordt door de Dopingautoriteit in Nederland niet automatisch uitgekozen. Dat gaat ad random, loting. Alleen voor Nederlandse records geldt dat niet. Die kun je zwemmen zonder dat je gecontroleerd wordt.’

In dat verband: Kira Toussaint bracht het rugslagzwemmen in Nederland in een nieuwe fase. Zij doorbrak in 2018 op de 100 meter als eerste de grens van één minuut: 59,94 seconden en scherpte die nationale recordtijd daarna nog eens tien keer aan. Huidige stand: 58,65.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden