Baldini de snelste, De Lima morele winnaar

De vraag zal nooit beantwoord worden. Had Vanderlei de Lima de olympische marathon van Athene gewonnen als hij vijf kilometer voor de finish niet tegen het asfalt was geduwd door een verwarde ex-priester uit Ierland?...

Van onze verslaggever Rolf Bos

De Lima (35) had veertig seconden voorsprong op Baldini en de verrassend goed lopende Amerikaan Mebrahtom Keflezighi. Het publiek stond rijen dik langs Avenue Vasilis Sofias toen een oudere man, later geïdentificeerd als ene Cornelius Horan, zich langs het hek wrong en de weerloze loper met een krachtige duw de dranghekken induwde.

De man, gekleed in rode kilt, groene baret, wit shirt, met daarop teksten als `The Second Coming is Near' werd onmiddellijk vastgegrepen en afgevoerd, de geschokte Braziliaan vervolgde zijn weg, gebaren van ongeloof makend.

Horan had ook de tekst `The Grand Prix Priest' op zijn shirt geschreven. Vorig jaar juli legde hij ook al de Formule 1-race op het Britse Silverstone stil. Hij protesteerde destijds tegen een `nieuwe wereldoorlog'.

Horan is een oude bekende bij de Britse politie. Hij sprong ook over het hekwerk bij cricket- en rugbywedstrijden. Tijdens regenpauzes op Wimbledon probeerde hij op het centre court te komen.

De verwarde man, die zich van de katholieke kerk al negen jaar geen priester meer mag noemen, werd na het incident op Silverstone veroordeeld tot twee maanden cel. Hij zal door de Griekse autoriteiten ongetwijfeld pittig gestraft worden.

Horan zette de marathon op zijn kop. De geschokte De Lima liep dapper door, maar werd een kilometer later ingehaald door Baldini en Keflezighi. De Italiaan, een sterke kampioenschapsloper, met altijd hoge klasseringen, kwam als eerste het fraaie Kallimarmaro-stadion binnen.

Hij werd niet, zoals gevreesd mocht worden, uitgefloten, maar luid toegejuicht. Dat enthousiasme viel ook nummer twee, Keflezighi, ten deel. Bij winst had de Amerikaan trouwens een bonus van een miljoen dollar gekregen van de organisaties van de marathons van Chicago en New York.

Maar het grootste onthaal kreeg - gelukkig - De Lima die als derde het stadion van de Spelen van 1896 binnenliep en, er bestaat nog gerechtigheid, dus toch een medaille veroverde.

De Lima spreidde in de voorlaatste bocht de armen. Hij kwam juichend én huilend over de finish. 'Ik was bang dat de man die mij aanviel een revolver of een mes had', zei hij later. 'Ik raakte uit mijn concentratie en verloor daardoor misschien wel de gouden medaille. Maar ik ga niet mijn hele leven huilen. Brons in zo'n grote wedstrijd is ook een fantastische prestatie.'

Het Braziliaans Olympisch Comité diende een protest in en eiste een tweede gouden medaille voor De Lima, maar dat verzoek werd afgewezen. Later op de avond kreeg de Braziliaan nog wel van het alert reagerende IOC de Pierre de Coubertin-medaille uitgereikt, voor zijn 'buitengewone demonstratie van fair-play en olympische waarden'.

Had De Lima in Athene gewonnen, dan was dat een verrassing geweest, al bezit hij een goede erelijst. Zijn persoonlijk record staat op 2.08.31, in 2000 was hij derde op de marathon van Rotterdam. Dit jaar won hij in Hamburg.

Volgens zijn manager, Jos Hermens, is De Lima een goede `heuvelloper'. Hij is al vele weken in Athene, verkende het olympisch parcours zes maal per auto en wist precies waar hij zijn demarrage moest plaatsen.

De grote favoriet voor de gouden medaille haakte acht kilometer voor het einde af. Paul Tergat, wereldrecordhouder in 2.04.55, klaagde achteraf over het 'zware traject'. De Keniaan werd tiende in 2.14.45. Een snelle eindtijd in de benen, is nooit een garantie voor een hoge klassering op de onberekenbare 42 kilometer.

Luc Krotwaar startte niet. De Nederlander liep twee weken geleden een scheurtje in een kuitspier op, zo werd gistermiddag pas bekend gemaakt.

Er was veel verwacht van deze olympische marathon, op hetzelfde parcours waar in 1896 voor het eerst werd gelopen, toen overigens nog over 40 kilometer. Spiridon Louis was destijds de Griekse winnaar, de man van nu mythische proporties die volgens ooggetuigen 'met vleugels op zijn benen', het stadion binnenvloog.

Baldini was zondag een waardig opvolger van Louis, maar Vanderlei de Lima zal de geschiedenis ingaan als de echte held van de Atheense marathon van 2004. De beelden van de aanval van de verwarde Horan op de atleet uit Cruzeiro do Oeste zullen nog vaak vertoond worden.

Bovendien zal de arme De Lima een graag geziene gast worden op de grote stadsmarathons in de wereld, met, elk nadeel heeft een voordeel, bijbehorend startgeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden