AZ houdt van Europa en die liefde wordt beloond

Bijna geruisloos heeft AZ zich opnieuw geplaatst voor de Europa League en daarmee geeft de club het Nederlands voetbal wat glans.

Fred Friday maakt een actie onder toeziend oog van coach John van den Brom.Beeld anp

Na vier duels voorspel loten Ajax en AZ vrijdag mee voor hetzelfde toernooi, de Europa League. Totaal verschillend is alleen de perceptie van hun prestaties. Ajax is in de publieke opinie de gewezen Europese topclub, met naïeve losers, te klein voor de Champions League, ondanks grote woorden. Provincieclub AZ is de trots van bescheiden Nederland, bijna vaste gast in Europa inmiddels. Club van relatief grote daden.

Ajax, woensdag weggevaagd door Russen uit Rostov en daarmee veroordeeld tot de Europa League, is onderwerp van bijtende kritiek. Deugt trainer Peter Bosz? Is het niet ridicuul dat de kas met miljoenen is gevuld, zeker na de verkoop van Milik (minimaal 32 miljoen) en Cillessen (minimaal 13 miljoen), terwijl Ajax blijft teren op jeugd en daarmee mogelijk onverantwoord omspringt?

Honderden analyses zijn al geschreven over Ajax, Cruijff, het aankoopbeleid, de opleiding, de trainers, de bazen. AZ, bijna letterlijk in de schaduw van Ajax in Noord-Holland, wandelde intussen rustig door naar de groepsfase, via PAS Giannina en Vojvodina Novi Sad.

Zuinigheid

AZ verwezenlijkte de op één na grootste transfer van de zomer, nadat Vincent Janssen voor 22 miljoen naar Tottenham vertrok. Maar zelden hoor je in het openbaar iemand roepen dat AZ tien miljoen moet uitgeven voor een nieuwe ster. Zuinigheid in Amsterdam is andere zuinigheid dan die in Alkmaar.

Directeur Robert Eenhoorn van AZ: 'Geld zegt veel, maar gelukkig niet alles. Een speler presteert soms beter dan het geld dat hij kostte doet vermoeden.' Trots AZ doet dus weer vrolijk mee aan het tweede toernooi van Europa, net als het teleurgestelde Ajax, alsmede bekerwinnaar Feyenoord, dat direct was geplaatst. PSV is net als vorig seizoen de enige Nederlandse club in de Champions League.

Op zich is dat best een succes voor het kwakkelende Nederlands voetbal: vier clubs in de groepsfase. AZ is een soort van constante factor de laatste seizoenen. De club is op de Europese ranglijst geklommen naar de verdienstelijke 44ste plaats, alleen achter Ajax (30) en PSV (33).

(Tekst gaat verder onder foto).

AZ-coach John van den Brom.Beeld anp
Vojvodina- speler Palocevic Aleksandar in duel met AZ- speler Ridgeciano Haps.Beeld anp

Optimale omstandigheden

Of AZ een geheim heeft? 'We nemen het Europees voetbal heel erg serieus', aldus Eenhoorn. Dat lijkt een cliché, maar is het niet. Ajax, PSV en ook FC Twente beschouwden de Europa League weleens als bijzaak. De nationale competitie kreeg voorrang, vanwege de eventuele kwalificatie voor de Champions League. AZ is, sinds het vertrek van Dirk Scheringa in 2009 na het faillissement van zijn DSB-bank, geknipt voor de Europa League. Eenhoorn: 'We hebben de laatste jaren ontzettend veel meegemaakt in Europa. Aan de hand van al die ervaringen proberen we optimale omstandigheden te verwezenlijken. We gaan tevoren al een keer heen, de hotels zijn goed, de logistiek is perfect.'

Sinds 2012 bereikte AZ zelfs twee keer de kwartfinales. In 2012 verloor de ploeg kansloos van Valencia, nadat in de knock-outfase was afgerekend met Anderlecht en Udinese. Twee seizoenen later was Benfica te sterk bij de laatste acht, nadat Slovan Liberec en Anzji waren uitgeschakeld na de groepsduels.

AZ begroot daarbij geen inkomsten uit de Europa Cup. Het budget voor dit seizoen is ongeveer 23 miljoen euro. Pas nu kwalificatie voor de groepsfase is verwezenlijkt, volgt lichte bijstelling naar boven. Van de 22 miljoen van de transfer van Janssen zijn vervangers gehaald, onder wie de spitsen Weghorst en Friday. AZ houdt vooral geld over om reserves aan te vullen en de organisatie te verbeteren, bijvoorbeeld met faciliteiten op het schitterende nieuwe trainingscomplex in Zaanstad, dat volgende week officieel opent.

Dankzij de verhuizing naar Zaanstad heeft de club een accommodatie, waar senioren en jeugd samen trainen. 'Dat is onze filosofie', aldus Eenhoorn. Na eindeloos gesoebat met de gemeente Alkmaar over het bestemmingsplan, vertrok AZ naar de stad van de Z in de afkorting. Bijkomend voordeel van de verhuizing is dat talenten uit de regio Amsterdam minder ver hoeven te reizen. De opleiding is de laatste jaren succesvol en leverde onder anderen Haps, Van Overeem, Dos Santos, Vlaar, Haye (nu Willem II) en Maher (nu PSV) op.

Financieel is PSV trouwens weer de grote winnaar, als enige Nederlandse deelnemer in de Champions League. PSV plaatste zich direct als kampioen, een luxepositie die straks tot het verleden behoort. Vanaf 2018 moet zelfs de Nederlandse kampioen voorronden spelen.

Het is de tol voor de magere prestaties van de laatste jaren, waarbij de ene club zichzelf meer kwalijk mag nemen dan de andere.

Stijn Wuytens van AZ in duel met Dejan Meleg van Vojvodina.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden