InterviewJos Hermens

Atletenmanager Jos Hermens: ‘Ik snap de discussie niet, de Nike Vaporfly is een fantastische schoen’

Monaco, juli 2019. Sifan Hasan heeft op een testmodel van Nike het wereldrecord op de mijl verbeterd.Beeld EPA

Mechanische doping of hoognodige innovatie? Sinds Nike met een nieuw model hardloopschoen kwam, wordt er getwijfeld aan de vele records. Oneerlijk immers, want niet iedereen loopt op Nike. Zo is sport, zegt atletenmanager Jos Hermens.

De nieuwe regels voor hardloopschoenen zijn nog geen week oud of Nike heeft al nieuwe modellen gelanceerd, voor marathonlopers én sprinters. De schoenen voldoen volgens de multinational aan de voorschriften waarmee de internationale atletiekfederatie wil voorkomen dat de Zomerspelen van Tokio oneerlijk zullen zijn: de dikte van de zool is beperkt en de schoenen mogen maar een carbonplaat bevatten. 

Volgens de nieuwe regels zijn schoenen als de populaire Vaporfly toegestaan. Met dat model zijn het afgelopen jaar bijna alle grote marathons  gewonnen en talloze records met minuten verbeterd. Critici noemen de tijdwinst ‘mechanische doping’, maar de invloedrijke atletenmanager en ex-atleet Jos Hermens (70) vindt ze een verrijking van de atletiek. Zijn bedrijf begeleidt veel topatleten van Nike, onder wie Eliud Kipchoge en Sifan Hassan.

 Critici zeggen dat de schoen afbreuk doet aan de puurheid van het marathonlopen.

‘Daar ben ik het niet mee eens. Toen Dennis Kimetto in 2014 het wereldrecord verbrak hoorde je niemand klagen over de Boost schoen van Adidas die hij droeg. Van 2007 tot en met 2014 werd het wereldrecord vijf keer verbroken. Er was toen ook al wat aan de hand. Ik zei tegen Nike: ‘Jullie moeten betere schoenen maken.’ Dat is alles wat er gebeurd is. De ontwikkeling van schoenen heeft twintig tot dertig jaar bijna stil gestaan. Het enige wat er veranderde was de kleur. Dat is nu in één klap opgelost. Wat ontwikkelaars steeds deden was meer gewicht eraf halen, nog een dunnere zool maken. De gezondheid van de atleet ging eraan, er was steeds minder bescherming. Er moest iets gebeuren. Nike heeft het foam, het verende schuim in de schoen wat al op de markt was, samengevoegd met een carbonplaat in een dikkere zool. Dat is niks revolutionairs, die plaat werd vroeger al in schoenen van Reebok gebruikt. Nike heeft bestaande technologieën gecombineerd. Ik snap de discussie niet, het is een fantastische schoen. Ook voor joggers. De schoen zorgt ook voor een betere prestatie, maar dat is volgens mij niets anders dan een snellere racefiets. Als de Tour de France met een voorsprong van één minuut wordt gewonnen hoor je ook niemand over de rol van de fiets.’

Eliud Kipchoge liep in oktober vorig jaar voor het eerst een marathon onder de twee uur op de Alphafly, schoenen die volgens de nieuwe regels verboden zijn. Mensen zullen zeggen: hij liep toen alleen zo snel vanwege die schoenen.

‘Ik had zelf ook liever gezien dat hij op andere schoenen had gelopen. Hij had dit ook kunnen halen op de vorige schoenen van Nike, de Vaporfly of de Vaporfly Next. Ik weet zeker dat hij daarop ook onder de twee uur was gedoken. Het gaat maar om een paar millimeter schuim in de zool extra, hé? Zo groot is dat verschil nou ook weer niet. Mensen mogen denken dat het allemaal aan de schoen ligt, maar ik weet dat het niet zo is. Het is een fantastische atleet en we hebben veel geleerd van dingen die we bij zijn vorige recordpoging om een marathon onder de twee uur te lopen, fout hadden gedaan. Alles was beter, betere voeding maakt ook een enorm verschil. De schoen die Nike nu op de markt brengt is ten opzichte van de schoen waar Eliud op liep iets aangepast om aan de nieuwe regels te voldoen. De zool moest wat dunner worden. Er ging een paar millimeter vanaf en er zit één in plaats van meerdere carbonplaten in. Er zit ook een luchtkussentje in van de Nike Air Max technologie voor een nog betere schokdemping.’

Om atleten dezelfde kansen te geven moeten schoenen nu minimaal vier maanden op de markt zijn voordat er een wedstrijd op gelopen mag worden. Was de olympische gouden marathon van Kipchoge in 2016 op schoenen die nog niet te koop waren achteraf gezien een eerlijke wedstrijd?

‘Ik vind het op zich goed dat er nu een level playing field wordt gecreëerd, dat het eerlijker wordt. De grote schoenmerken zijn met elkaar om de tafel gaan zitten en hebben samen bepaald wat acceptabel is, waar nu de nieuwe regels uit voort zijn gekomen. Maar de discussie over prototypes is van alledag, het is niet nieuw wat er in 2016 in Rio gebeurde. Firma’s houden hun schoenen vaak tot het laatste moment geheim. Ik kreeg in mijn tijd soms schoenen die ik nog nooit aan had gehad. In de jaren zeventig had je de strijd tussen Puma en Adidas. Puma had ineens een schoen met 68 kleine spijkertjes aan de onderkant. Adidas stapte toen naar het Internationaal Olympisch Comité om ervoor te zorgen dat er een verbod kwam. Het spanningsveld tussen merken is er altijd geweest. Nu heeft Nike een voorsprong en lopen andere merken achter, die inhaalslag moet nu gemaakt worden.’

Stel dat het wereldrecord van Usain Bolt op de 100 meter van 9,58 wordt verpulverd door iemand die een nieuwe sprintschoen aantrekt. Zou dat nog een goede ontwikkeling zijn?

‘Goeie vraag, ik weet het niet zo goed. Ik zou dan meer moeten weten over die spikes, wat voor materiaal dat precies is. Daar zouden dan ook afspraken over gemaakt moeten worden. Ik weet niet zo goed wat je kunt bedenken voor sprinters, omdat ze op de voorvoet lopen. Ard Schenk had ook een uniek talent in het schaatsen, zijn tijden stellen ook niets meer voor nadat de klapschaats kwam.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden