'Armstrong is een kleine speler vergeleken bij Indurain'

Oud-coach Antoine Vayer meet al jaren met welk vermogen Tourwinnaars een berg beklimmen. Dat bewijst meer dan een dopingtest.

Indurain (midden) met links van hem Armstrong en Rechts Merkx, bij de presentatie van de Tour 2003.Beeld ANP

Vier kleuren, meer heeft Antoine Vayer niet nodig om de geloofwaardigheid van de laatste 31 Tourwinnaars te beoordelen. Volgens een door hem al langer beproefde methode analyseerde de ex-trainer van de Festinaploeg de prestaties op de belangrijkste Tourcols sinds 1982.

Miguel Indurain kleurt in zijn berekeningen vuurrood. Bij Armstrong, Pantani, Riis en Contador springt het stoplicht op oranje. Cadel Evans en Greg LeMond zijn groen en daarmee onverdacht. Vayer zette de vermogens van de renners op een rij tijdens de zwaarste ritten in een Tour en rekende daarvan het gemiddelde uit.

Vrijdag publiceerde hij zijn bevindingen in het door hem zelf opgezette blad La Preuve par 21. De Fransman hanteert een simpel systeem om de prestaties van renners in de zwaarste Touretappes te beoordelen. Een stopwatch en een vel papier, meer heeft hij naar eigen zeggen niet nodig om iemand het predicaat onverdacht (groen), verdacht (geel), wonderbaarlijk (oranje) of mutant (rood) te geven.

Hij is gebiologeerd door een vraag: is een prestatie op eigen kracht behaald? En valt dit fysiologisch te verklaren? Niet de dopingcontroles maken duidelijk wie vals speelt en wie niet. Volgens Vayer hebben die hun nut de laatste drie decennia amper bewezen, omdat renners als Armstrong en Rasmussen ongestraft konden gebruiken.

Van voet tot top
Wat volgens de trainer telt, is het vermogen waarmee iemand tegen een berg oprijdt. Om dit te berekenen, klokte hij renners van de voet tot de top. Hij houdt rekening met factoren als de hellingsgraad van een col en de luchtdichtheid. Het gewicht van elke renner rekent hij om tot de standaard 70 kilo.

Hoe meer vermogen er wordt geleverd, hoe dichter iemand in de rode zone komt. Prestaties van 410 watt krijgen van Vayer de kleur geel. Vanaf 430 watt staat voor oranje. En wie 450 watt of meer scoort, is een 'mutant'.

De camera's van Vayer flitsten er de laatste dertig jaar lustig op los. Armstrong, Contador, Indurain, Riis, Ullrich en Landis schoten in de bergen allemaal wel een dag in het rood. Maar ze halen het niet bij Miguel Indurain. De Tourwinnaar van 1995 is, dankzij zijn uitschieter in de rit naar Guzet Neige (470 watt), de enige wiens wattagegemiddelde boven de 450 uitkomt. Riis ontsnapt een jaar later net aan het stempel van gemuteerde: 449.

In oktober raakte Armstrong zijn zeven Tourzeges kwijt. Maar volgens Vayer is Armstrong een 'kleine speler' vergeleken bij Indurain. Bijna alle wattages van de Spanjaard roepen vragen op. De ex-trainer wijst op de transformatie die Indurain doormaakte aan de hand van dokter Sabino Padilla: de 80 kilo zware renner veranderde in een topklimmer die Pantani met zijn 58 kilo bergop versloeg.

Menselijke prestaties
Vayer vertrouwt slechts een paar Tourwinnaars, zoals Greg LeMond. 'Hij heeft de meest menselijke prestaties geleverd', zegt de trainer in Le Monde.

Ook Hinault, Fignon en Delgado krijgen een groen stempel, hoewel ze werden betrapt. Landis kleurt eveneens groen: hij nam in 2006 doping, maar klom gemiddeld niet hard genoeg om bellen te doen rinkelen bij Vayer.

Cadel Evans, ook onverdacht, is met Sastre en Wiggins de enige Tourwinnaar die de laatste 24 jaar niet met doping in verband werd gebracht. Wel markeert Vayer de zeges van Sastre (2008) en Wiggins, (2012) als verdacht.

Bij de Brit sprong vooral zijn beklimming van de Peyresourde in het oog. Dat gold ook voor ploeggenoot Froome en Nibali. Ook zij overschreden de marge van 410 watt. In 1996 was dit nog bij elf renners het geval. En hoewel een Tour zonder doping volgens Vayer ondenkbaar is, bewijst het dat er minder hard omhoog wordt gereden.

Beproefde formule
Het meten van vermogens is een gangbare methode om de kracht, en daarmee deels ook het talent, van wielrenners te bepalen. Adrie van Diemen doet niet anders als trainer van de Amerikaanse Garminploeg. Met name het vermogen per kilo lichaamsgewicht is een beproefde formule. Bij de, volgens hem dopingvrije, toprenners die Van Diemen traint ligt dat getal rond de 6,1 watt/kg.

De inspanningsfysioloog kijkt niet op als hij hoort van de metingen van Vayer. De getallen klinken hem waarschijnlijk in de oren, zeker waar het renners betreft die positief zijn bevonden. Maar het gaat hem te ver om renners tot bedriegers te bestempelen vanwege hun wattage. Daarvoor ontbreken te veel gegevens. Van Diemen: 'Hoe kan hij alles weten? Hij beoordeelt renners op de output. Daarbij maakt lengte een verschil. Een grotere kerel heeft meer spiervolume en een grotere borstkas. Daardoor kan hij meer vermogen leveren.'

Miguel Indurain in 1996.Beeld epa
De schaal van Vayer, in het rood IndurainBeeld De Volkskrant, Antoine Vayer
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden