ARD heeft als sponsor de schijn tegen

Op de shirts van wielerploeg Telekom staat komend seizoen Das Erste. Daarmee wordt niet een voorschot genomen op klasseringen, maar een broodheer gediend....

BART JUNGMANN

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Commercie en publiciteit zijn nergens zo verweven als in het wielrennen. Grote sportkranten, zoals l'Equipe in Frankrijk en La Gazzetta dello Sport in Italië, hebben hun naam verbonden aan grote wielerronden. Algemene dagbladen, zoals Het Nieuwsblad in België en De Telegraaf in Nederland, maken reclame voor eendaagse wedstrijden.

Het zijn veelal verbintenissen met een lange historie. De wielerwereld is ermee vertrouwd geraakt en lijkt zelden meer stil te staan bij botsende belangen. Zo deinzen van radio en televisie bekende verslaggevers er niet voor terug een wedstrijd op te fleuren met hun stem en/of gezicht; soms als spreekstalmeester, soms zelfs in de vermomming van reporter. Met deze laatste verbintenis wordt het web helemaal onontwarbaar.

Natuurlijk moet elke schoorsteen branden, maar moet een publieke omroep daarvoor partij te kiezen in een sportieve ontmoeting? Er is namelijk nog wel een verschil tussen de sponsoring van een wedstrijd en de financiering van een sportclub, zoals er ook een groot onderscheid behoort te zijn tussen een publieke omroep en een commerciële zender. Als het algemeen belang wordt gediend, is terughoudendheid op zijn plaats.

Strikt genomen zou elke vorm van partijdigheid uit den boze moeten zijn, maar alleen al in Nederland leert de praktijk anders. Veronica verbond als publieke omroep zijn naam aan voetbalclub Volendam. Maar goed, Volendam is een sympathieke lilliputter vergeleken bij Telekom en Veronica deed bovendien geen verslag van wedstrijden. Zo heeft de NOS een overeenkomst met NOCNSF over beeldrechten, maar ook daarin lijken geen conflicterende belangen verborgen te liggen.

Deze verbintenis tussen een wielerploeg en een tv-zender zou in geen enkel ander wielerland mogelijk zijn. Een Franse, Spaanse, Belgische, Italiaanse, zelfs een Nederlandse omroep zou daarmee een concurrerende wielerploeg tegen zich in het harnas jagen en zich dus wel twee keer bedenken. Maar in Duitsland is er maar één profploeg en die zou, zoals ploegleider Godefroot maandag fijntjes vaststelde, nog steeds als Teledom door het leven gaan als het succes de laatste twee jaar niet zo overweldigend was geweest.

Maar sinds Riis en zeker sinds Ullrich houdt Duitsland opeens zielsveel van wielrennen. Het heeft een nationalistisch gevoel losgemaakt en dat willen grote firma's graag uitdragen. Zo ook de ARD.

De zender is eigenlijk bij toeval de boodschapper van het goede nieuws geworden. Toen wielrennen nog een verwaarloosbare sport in Duitsland was, zijn de rechten via een van zijn regionale neefjes bij de ARD terecht gekomen. Nu wielrennen een nationale zaak is geworden plukt de nationale omroep graag de vruchten.

Zoveel heeft de ARD tegenwoordig ook niet te plukken. Het clubvoetbal zit bij de commerciëlen en dat geldt ook voor de Formule 1, waarin Michael Schumacher de evenknie van Jan Ullrich is. Verwonderlijk was het dus niet dat Udo Reiter, de hoogste ARD-baas, er in Bonn zo triomfantelijk bij zat.

Op de presentatie van Team Deutsche Telekom trad een van zijn ondergeschikten op als spreekstalmeester en hij stelde alle vragen die een journalist over de verbintenis behoort te stellen. Dat stelde alweer enigszins gerust.

De ARD verzekert desgevraagd ook dat de redactionele onafhankelijkheid niet in het geding is. Scheiding tussen redactie en commercie is niet alleen in een statuut vastgelegd, naar heeft in Duitsland ook een grondwettelijke basis.

Er zitten werkelijk alleen maar voordelen aan de overeenkomst, verzekert een woordvoerster. Het wielrennen krijgt de aandacht die het verdient en de ARD zit op de eerste rang. Jan Ullrich zal na afloop eerst daar zijn verhaal vertellen. Ploegleider Godefroot zal bij belangrijke wedstrijden in rechtstreeks contact met de verslaggever staan om live zijn visie te geven. En mocht Telekom onverhoopt negatief in het nieuws zijn? 'Dan zullen we niet schromen daarover te berichten.'

Een uitspraak die de gedachten meteen terugvoert naar vorig seizoen. Het gerucht wilde toen dat Ullrich en Riis doping hadden gebruikt en dat de wielerbond dat geheim hield uit angst voor negatieve publiciteit. Zou de sportredactie van de ARD de Erste zijn om dat te ontkennen?

Natuurlijk, de toekomst moet nog uitwijzen of belangen verstrengeld raken. Maar dat zou een al te gemakkelijke conclusie zijn. Hoe hoog en hoe stevig de muren tussen redactie en commercie ook zijn, de ARD heeft de schijn tegen en zal dat altijd houden.

Bart Jungmann

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden