ANALYSEreddingsplan voetbal

Angstaanjagend vergezicht: een seizoenkaart voor een leeg stadion

Vrijdag praat de KNVB met minister Van Rijn van Medische Zorg en Sport over het reddingsplan voor het betaald voetbal. En ook al zetten de clubs het mes in de begrotingen, worden spelerssalarissen gekort, zonder overheidssteun redt de sector het niet.  

Februari 2020, de Johan Cruijff Arena is volgelopen voor Ajax - AZ. Hoe vaak zal dit beeld te zien zijn in het seizoen 2020/2021?Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Voetbalsupporter zijn is ook een manier van leven. Terwijl nog niet bekend is wanneer de seizoenkaart voor de favoriete voetbalclub waarde heeft, vliegen de abonnementen voor het nieuwe seizoen over de digitale toonbank. Dat zegt iets over het karakter van betaald voetbal en over de supporter.

Support betekent ondersteuning of, zoals een andere betekenis aangeeft: in leven houden. Dat is waaraan supporters meewerken. Het in leven houden van hun favoriete club, ook nu de KNVB vrijdag naar minister Van Rijn van Medische Zorg en Sport stapt om het ‘reddingsplan’ voor de sector toe te lichten en een beroep te doen op miljoenen overheidssteun. De KNVB kan daarbij wijzen op niet in geld uit te drukken maatschappelijk belang, dat tijdens de coronacrisis ondersneeuwde door ruzies, ontstaan in de chaos van de spoorslags afgebroken competitie.

Betaald voetbal is een anker in het maatschappelijk leven van velen, met elke week rond de 200 duizend bezoekers in de stadions, miljoenen volgers in de media en voortdurende discussie aan de dorpspomp. Slechts weinig supporters vroegen geld terug van gemiste duels dit seizoen, en velen verlengden hun seizoenkaart. Ajax nadert de 30 duizend, met de toevoeging dat supporters komend seizoen bij elke wedstrijd zonder publiek 1/17 deel terugkrijgen.

Bij Feyenoord (ruim 13 duizend na nog geen week) verloopt de verkoop sneller dan in de afgelopen tien jaar, met de keuze in seizoenkaarten tussen full support of regulier. ‘Full support’ is de seizoenkaart zonder restricties. Gewoon betalen, zonder te weten wanneer publiek welkom is. Bij ‘regulier’ krijgen supporters een deel van het geld terug als er wedstrijden zonder toeschouwers zijn. PSV zit na een week ook al op meer dan 10 duizend verlengingen en het aantal nieuwe aanvragen is hoger dan het aantal opzeggingen. Bij de meeste clubs loopt het uitstekend met de abonnementen. Overal zijn plannen om het voetbal in het nieuwe normaal aan de mens te brengen.

Zo is het voetbal zichtbaar, zelfs als het onzichtbaar is. Talloze acties zijn gehouden door clubs en spelers, van gymnastiek voor ouderen in verpleeghuizen tot telefoonsessies. Het voetbal is zich bewust van zijn rol in de samenleving, maar loopt daarmee normaliter niet te koop. Nu het spel stilligt, is er tijd over, terwijl het hengelen naar sympathie nooit kwaad kan in zware tijden.

Het voetbal moest ook zijn nieuwe ritme vinden, na de mededeling van premier Rutte dat tot 1 september alle evenementen met vergunning zijn verboden. Daarvoor hadden sommige clubs al aangegeven liever te stoppen met de competitie, om hun moverende redenen. In politiek Den Haag is met bevreemding naar de verwikkelingen gekeken. Het was niet zo moeilijk om een streep te zetten door de competitie en geen herstart mogelijk te maken als in Duitsland.

Voetbal zonder publiek had best gekund nu. Dan waren al die ruzies over de afloop onnodig geweest. Mede door het gebrek aan solidariteit in de afgelopen maanden is het imago vrij slecht. Een groep voetballers, in de eredivisie althans, ontvangt vorstelijke salarissen. Die kritiek op de betalingen is begrijpelijk, maar niet altijd terecht. Spelerssalarissen zijn bepaald door de markt, die ook afhankelijk is van internationale ontwikkelingen in landen met meer inkomsten. Goede voetballers zijn schaars, hun loopbaan is relatief snel afgelopen. Maar voor critici is het verleidelijk te zeggen: de rechtshalf van Heerenveen verdient meer dan minister Van Rijn. Waarom zouden Van Rijn en de rest van Nederland dan mededogen moeten tonen met het voetbal? Zo gesteld, is elke discussie meteen klaar.

De bedrijfstak voetbal is normaal redelijk gezond, uitzonderingen daargelaten. Het is een sector zonder grote winsten, maar daartoe zijn de meeste clubs ook niet op aarde. Ze willen presteren en vermaak bieden, met zo goed mogelijke spelers. Alleen is nu het hele spel ingestort, op een manier die niemand had voorzien.De KNVB vraagt nu steun, zoals de KLM dat ook deed en talloze andere bedrijven. De bond vraagt onder meer om aanvulling van salarissen en overbruggingskredieten, terwijl de clubs het mes hebben gezet in kosten en lonen.

Het voetbal blijft in het hart geraakt zolang het circus geen voorstellingen draait, en zelfs bij voorstellingen zonder publiek lopen de verliezen snel op. De grootste opdracht voor het voetbal, waarbij steun van de overheid onontbeerlijk is, is deze: supporters naar het stadion krijgen, het liefst na uitvinding van een vaccin tegen het coronavirus.

Als dat te lang op zich laat wachten is een test bij de poort mogelijk een alternatief, of anders het besef dat bepaalde risico's onlosmakelijk verbonden zijn met het leven. Alleen met gevulde stadions kan de schade achteraf meevallen en is de seizoenkaart straks meer dan een kleurig stukje plastic in de portemonnee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden